Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới

Văn bản yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội xác định công tác phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự là nhiệm vụ trọng yếu, cấp bách, thường xuyên và lâu dài của cả hệ thống chính trị cùng toàn xã hội. Yêu cầu đặt ra là phải chủ động nhận diện sớm, dự báo chính xác các diễn biến, xu hướng, phương thức và thủ đoạn hoạt động của tội phạm, từ đó chuyển mạnh tư duy từ ứng phó, xử lý sang chủ động phòng ngừa, quản trị rủi ro, kết hợp chặt chẽ với đấu tranh quyết liệt và xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật. Mục tiêu cốt lõi là kéo giảm bền vững các loại tội phạm, xây dựng và nhân rộng các địa bàn không có tội phạm, đồng thời phát huy vai trò chủ trì, nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành và giữa các địa phương. Các cấp, các ngành cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát để bảo đảm mọi chủ trương, chính sách được tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và thống nhất từ Trung ương đến cơ sở.

Bên cạnh đó, kết luận chỉ đạo khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống chính sách, pháp luật về phòng, chống tội phạm, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, phù hợp với thực tiễn và luật pháp quốc tế. Trong đó, nghiên cứu áp dụng chính sách hình sự và chế tài nghiêm khắc hơn đối với các loại tội phạm về môi trường, an toàn thực phẩm và các hành vi xâm hại sức khỏe cộng đồng. Đối với lĩnh vực kinh tế và công nghệ, chính sách hình sự được định hướng sửa đổi theo hướng giảm hình phạt tù, tăng cường các chế tài xử lý về mặt kinh tế nhằm khuyến khích đầu tư nguồn lực vào phát triển kinh tế. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần khẩn trương xây dựng và triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026 - 2035.

Triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa

Kết luận số 56-KL/TW nhấn mạnh việc thực hiện đồng bộ các giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa và ngay tại địa bàn cơ sở; tập trung rà soát, giải quyết tận gốc các nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm và vi phạm pháp luật. Cùng với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tại các địa bàn và lĩnh vực trọng điểm về an ninh, trật tự, công tác thi hành án phạt tù, giáo dục, cải tạo phạm nhân cần tiếp tục được đổi mới.

Các địa phương và đơn vị liên quan có trách nhiệm tổ chức hiệu quả công tác đào tạo nghề, tạo việc làm và hỗ trợ vốn vay cho người sau cai nghiện ma túy, người chấp hành xong án phạt tù để họ sớm tái hòa nhập cộng đồng. Công tác tuyên truyền phòng, chống tội phạm được chỉ đạo đổi mới toàn diện, tăng cường ứng dụng công nghệ, phát huy vai trò của người có uy tín và tập trung vào nhóm đối tượng có nguy cơ cao.

Các cấp, các ngành chú trọng bồi đắp nền tảng đạo đức, lối sống lành mạnh, lan tỏa các giá trị nhân văn, tinh thần thượng tôn pháp luật và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cả trên không gian mạng lẫn đời sống thực. Đồng thời, Nhà nước thực hiện chính sách hỗ trợ nguồn lực để củng cố lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở vững mạnh, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể trong việc cảm hóa, giáo dục và can thiệp sớm đối với các đối tượng có nguy cơ vi phạm pháp luật.

Trong công tác đấu tranh, các lực lượng chức năng cần chủ động nắm chắc tình hình, dự báo chiến lược đối với các loại tội phạm phát sinh trong các không gian, lĩnh vực phát triển mới; tiến hành tổng rà soát các đường dây, băng nhóm, điểm và tụ điểm phức tạp về tội phạm để tổ chức đấu tranh, triệt phá tận gốc. Việc kiểm soát các điều kiện phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được tăng cường, nhất là tại các lĩnh vực then chốt, trọng yếu và các lĩnh vực mới tiềm ẩn nguy cơ cao. Công tác tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm cùng các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án phải bảo đảm tính chuyên nghiệp, hiện đại, nghiêm minh, không để xảy ra oan sai, không bỏ lọt tội phạm và không làm cản trở các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh hợp pháp. Bên cạnh đó, công tác thu hồi tài sản do phạm tội mà có cũng được đặc biệt chú trọng triển khai.

Ứng dụng công nghệ và bảo đảm nguồn lực cho công tác phòng, chống tội phạm

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Bộ Chính trị yêu cầu tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng chuyên trách bảo đảm tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền 3 cấp và không gian phát triển mới, trong đó ưu tiên cho địa bàn cơ sở. Đội ngũ cán bộ được tập trung xây dựng có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, tinh thông nghiệp vụ, ngoại ngữ, công nghệ thông tin và khoa học công nghệ.

Cùng với đó, việc nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được đẩy mạnh nhằm tạo đột phá chiến lược trong phòng, chống tội phạm. Các hệ thống theo dõi, cảnh báo sớm nguy cơ phát sinh tội phạm được ưu tiên xây dựng; đồng thời khẩn trương hoàn thiện, kết nối các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành để hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung phục vụ quản trị an ninh, trật tự trên các lĩnh vực và địa bàn trọng điểm.

Về hợp tác quốc tế, định hướng thúc đẩy hợp tác với các quốc gia có tiềm lực về kinh tế, khoa học, công nghệ và có đông người Việt Nam sinh sống, học tập, làm việc; tích cực tham gia và chủ động dẫn dắt một số cơ chế hợp tác đa phương có thế mạnh; đồng thời triển khai Đề án phát triển tiềm lực đối ngoại Công an nhân dân và hội nhập quốc tế về an ninh, trật tự.

Về nguồn lực thực hiện, Nhà nước ưu tiên bố trí nguồn ngân sách cho các địa bàn trọng điểm, vùng sâu, vùng xa, biên giới và cơ sở; tập trung đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng dữ liệu và thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ. Cùng với đó, phát huy vai trò của Quỹ phòng, chống tội phạm, đẩy mạnh xã hội hóa, hợp tác công tư và huy động nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách địa phương để đáp ứng toàn diện yêu cầu công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

THÙY TRANG