Chủ động thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới

Phát triển phẩm chất, năng lực trẻ

Điểm cốt lõi của chương trình giáo dục mầm non mới là chuyển từ cách tiếp cận “phát triển toàn diện” sang phát triển phẩm chất, năng lực của trẻ; từ việc chủ yếu tổ chức các hoạt động theo nội dung định sẵn sang thiết kế những trải nghiệm học tập phù hợp nhu cầu và khả năng của trẻ.

Nội dung giáo dục cũng được chuyển từ quy định tương đối cụ thể sang định hướng mở, tạo điều kiện để nhà trường và giáo viên chủ động lựa chọn, điều chỉnh cách thức tổ chức phù hợp với thực tế...

Tâm đắc với cách tiếp cận mới, cô giáo Dương Thị Phương Hảo, Hiệu trưởng Trường Mầm non Sao Sáng 4 (phường Gia Viên) cho rằng, chương trình mở ra cơ hội để giáo viên thay đổi vai trò, từ người chủ yếu truyền đạt kiến thức sang thiết kế môi trường, tạo cơ hội trải nghiệm, quan sát, hỗ trợ và đồng hành với trẻ. Việc tôn trọng sự khác biệt, đề cao quyền trẻ em, chú trọng kỹ năng sống, công nghệ số và bảo vệ môi trường cũng góp phần giúp trẻ hình thành nền tảng cần thiết trước khi bước vào lớp 1.

Cô giáo Bùi Thị Tố Uyên, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Sao Mai (phường Thủy Nguyên) nhìn nhận, điểm mới rõ nhất là sự thay đổi vai trò của cả giáo viên và cán bộ quản lý. Nếu trước đây, giáo viên chủ yếu thực hiện chương trình theo kế hoạch có sẵn, thì nay trở thành chủ thể kiến tạo và phát triển chương trình lớp học, chủ động thiết kế, điều chỉnh các hoạt động và trải nghiệm theo nhu cầu của trẻ. Từ vai trò quản lý hành chính, cán bộ quản lý chuyển sang dẫn dắt chuyên môn, hỗ trợ và trao quyền tự chủ cho giáo viên.

Theo Phó Trưởng phòng Giáo dục Mầm non và Giáo dục Tiểu học (Sở Giáo dục và Đào tạo) Hoàng Thị Hưng, là chương trình thí điểm nên ngành giáo dục không đặt nặng thành tích, mà tập trung bảo đảm các điều kiện cần thiết để chương trình được triển khai thực chất, hiệu quả.

Bên cạnh chuẩn bị các điều kiện tại nhà trường, ngành cũng chú trọng truyền thông, tạo sự đồng thuận của cha mẹ trẻ và cộng đồng. Quá trình thí điểm sẽ được theo dõi, đánh giá khách quan, sát thực tế, trong đó những kết quả, khó khăn và vướng mắc phát sinh sẽ là cơ sở quan trọng để điều chỉnh, hoàn thiện chương trình.

Chuẩn bị kỹ các điều kiện để triển khai hiệu quả

Để triển khai chương trình này, khối giáo dục mầm non Hải Phòng tập trung chuẩn bị đội ngũ, cơ sở vật chất, học liệu và năng lực chuyên môn. 15 cơ sở được chọn tham gia thí điểm có 266 nhóm, lớp với hơn 7.000 trẻ; 564 giáo viên và 126 nhân sự hỗ trợ giáo dục; 98,6% giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo.

Thành phố dự kiến bổ sung hơn 8,4 tỷ đồng cho triển khai chương trình này trong năm 2026 - 2027. Trong đó hơn 8,1 tỷ đồng dành cho thiết bị, đồ dùng dạy học và đồ chơi ngoài trời. Các trường đang khẩn trương rà soát cơ sở vật chất, thiết bị, đồ dùng, đồ chơi; tổ chức tập huấn, sinh hoạt chuyên môn và xây dựng kế hoạch giáo dục.

Tại Trường Mầm non Gia Lộc 1 (xã Gia Lộc), công tác chuẩn bị cho thí điểm được xác định theo phương châm “chuẩn bị trước - nghiên cứu kỹ - triển khai từng bước”. Cô giáo Tăng Hương Dịu, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, trường đã tổ chức tập huấn cho toàn thể đội ngũ; đồng thời phân công các tổ chuyên môn nghiên cứu chương trình, tài liệu theo từng độ tuổi, làm cơ sở xây dựng các hoạt động phù hợp nhu cầu và khả năng của trẻ.

Bản thân cô Dịu cũng tích cực nghiên cứu, tìm hiểu, nắm chắc những điểm mới của chương trình để cùng giáo viên tháo gỡ khó khăn, thống nhất cách làm và tạo tâm thế sẵn sàng, tự tin khi triển khai.

Còn với Trường Mầm non Sao Mai (phường Thủy Nguyên), nhà trường xác định việc thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới vừa là cơ hội tạo đột phá, vừa là thử thách trong đổi mới cách chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Sao Mai Bùi Thị Tố Uyên cho rằng, để chương trình thực sự “thấm và ngấm”, trước hết cần có sự thay đổi về chất trong tư duy và cách tiếp cận của đội ngũ cán bộ quản lý.

Trước mắt, nhà trường tập trung giúp đội ngũ hiểu đúng bản chất, quan điểm của chương trình, từ đó xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp điều kiện thực tế và có hướng đi riêng. Đây là khâu quan trọng để giáo viên từng bước hình thành năng lực kiến tạo giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới và tạo nền tảng cho quá trình học tập lâu dài của trẻ.

Theo lộ trình, các đơn vị hoàn thành tập huấn, nghiên cứu, chuẩn bị học liệu trong tháng 8/2026; tổ chức thí điểm trong học kỳ I năm học 2026 - 2027 và đánh giá kết quả vào tháng 12/2026.

Trưởng phòng Giáo dục Mầm non và Giáo dục Tiểu học (Sở Giáo dục và Đào tạo) Trần Thị Thu Hằng thông tin, triển khai chương trình mới là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non thành phố năm học 2026 - 2027, đặc biệt trong bối cảnh thành phố đồng thời sắp xếp, kiện toàn mạng lưới trường học. Trong 15 đơn vị tham gia có trường thuộc diện sắp xếp, vì vậy các cơ sở phải chủ động rà soát phương án tổ chức về bộ máy, địa điểm, quy mô nhóm lớp và đội ngũ, bảo đảm hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ không bị gián đoạn và thực sự phát huy được hiệu quả.

BÙI HẠNH