AI có khả năng dự đoán tâm lý và tính cách con người
Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Hebrew ở Jerusalem phát hiện AI có thể phân tích văn bản để dự đoán tâm lý và đặc điểm tính cách con người.
Nghiên cứu mới từ Đại học Hebrew ở Jerusalem (HUJI) cho thấy các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) như ChatGPT, Gemini không chỉ phân tích văn bản mà còn có khả năng phân tích dự đoán chính xác tâm lý và đặc điểm tính cách con người.
Nhóm nghiên cứu đã phát triển phương pháp cho phép GPT-4 tự phân tích tài liệu và biên soạn bộ câu hỏi đánh giá tâm lý. Để thử nghiệm, họ sử dụng hai nguồn dữ liệu trái ngược: Cẩm nang chẩn đoán rối loạn tâm thần (DSM-5) và một cuốn sách về chiêm tinh học. Từ đó, hệ thống tạo ra hai bộ khảo sát để 600 người tham gia trả lời, đối chiếu song song với công cụ đo lường tính cách chuẩn mực BFI.
Kết quả cho thấy bộ câu hỏi phát triển từ DSM-5 có độ nhất quán nội tại cao, phản ánh chính xác các mô hình tâm lý thực tế tương tự bảng đo lường BFI. Trong khi đó, bộ câu hỏi từ sách chiêm tinh có mức độ nhất quán rất yếu. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo thậm chí còn dự đoán chính xác mức trả lời trung bình và mối tương quan giữa các câu hỏi của nhóm khảo sát trước khi họ thực hiện bài trắc nghiệm.
Tiến sĩ Rotem Monsa, thành viên nhóm nghiên cứu, giải thích rằng trí tuệ nhân tạo không thực sự "hiểu" tâm lý theo cách của con người. Tuy nhiên, việc huấn luyện trên dữ liệu văn bản khổng lồ đã giúp hệ thống hấp thụ các quy luật thống kê trong ngôn ngữ, từ đó nhận diện cấu trúc thể hiện tính cách con người.
Phương pháp này mở ra triển vọng hỗ trợ chẩn đoán và điều trị tâm lý trong tương lai. Dù vậy, các nhà khoa học lưu ý dữ liệu đào tạo hiện tại chủ yếu bằng tiếng Anh và mang đậm văn hóa phương Tây, do đó cần thêm thời gian thử nghiệm để tránh nguy cơ tạo ra các định kiến hoặc sai lệch khi áp dụng trên các ngôn ngữ khác.