Giảm thiểu rác thải nhựa trong sản xuất, kinh doanh
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh ở thành phố từng bước thay đổi công nghệ, phương thức kinh doanh nhằm giảm lượng rác thải nhựa ra môi trường.
Thay đổi từ nguyên liệu, công nghệ
Theo thống kê của Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hải Phòng, mỗi ngày thành phố phát sinh khoảng 2.000 tấn rác thải sinh hoạt, trong đó rác thải nhựa chiếm khoảng 10%. Nhựa có ưu điểm là bền, tiện dụng và giá thành thấp, nhưng khó phân hủy trong tự nhiên, có thể tồn lưu lâu dài và phát tán vào đất, nguồn nước, sông, biển. Vì vậy, giảm sử dụng các sản phẩm nhựa khó phân hủy đang trở thành yêu cầu đặt ra đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Từ đầu năm 2026, Công ty CP Bao bì Hải Hà (xã Tiên Lãng) đầu tư cải tiến thiết bị, nâng cấp công nghệ và chuyển sang sản xuất bao bì tự hủy sinh học. Thay vì sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ, công nghệ mới tận dụng phế phẩm nông nghiệp để tái chế thành bao bì, kết hợp với các nguyên liệu sinh học như bột ngô, khoai, sắn và các loại ngũ cốc.
Bà Phạm Thị Đậu, Giám đốc Công ty CP Bao bì Hải Hà cho biết, nhận thức rõ tác động của ngành sản xuất nhựa đối với môi trường, doanh nghiệp đã chủ động ứng dụng công nghệ mới. Từ tháng 1/2026, doanh nghiệp chuyển sang sử dụng nguyên liệu mới, giúp sản phẩm sau khi thải bỏ có khả năng phân hủy hơn 90% trong khoảng 18 tháng.
Thay đổi nguyên liệu và công nghệ là hướng đi tích cực nhưng không thể thực hiện ngay trong thời gian ngắn. Chi phí đầu tư thiết bị, nguồn nguyên liệu, yêu cầu kiểm soát chất lượng và giá thành sản phẩm đều là những vấn đề doanh nghiệp phải cân đối.
Thực tế này cho thấy, bên cạnh sự chủ động của doanh nghiệp, cần có chính sách hỗ trợ về công nghệ, vốn, nguyên liệu và cơ chế khuyến khích thị trường đối với các sản phẩm thân thiện với môi trường. Đây sẽ là động lực để nhiều cơ sở sản xuất mạnh dạn chuyển đổi.
Từ quầy bán hàng đến thói quen tiêu dùng
Không chỉ các cơ sở sản xuất, hoạt động kinh doanh, phân phối và bán lẻ cũng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế rác thải nhựa.
Từ nhiều năm nay, siêu thị GO! Hải Dương sử dụng túi sinh học tự hủy trong hoạt động bán hàng. Siêu thị cũng bán túi có thể sử dụng nhiều lần với giá 10.000 đồng và 15.000 đồng/chiếc tùy kích cỡ, qua đó khuyến khích khách hàng giảm sử dụng túi dùng một lần.
Chị Vũ Thị Sen, Giám đốc Siêu thị GO! Hải Dương cho biết siêu thị triển khai nhiều hoạt động nhằm giảm thiểu rác thải nhựa, hướng tới tiêu dùng bền vững. Trong đó, túi sinh học tự hủy được sử dụng tại các quầy rau củ quả và quầy thanh toán; túi lohas bằng vải cước hoặc vải không dệt có khả năng phân hủy cao cũng được đưa vào sử dụng.
Siêu thị đồng thời đẩy mạnh kinh doanh ống hút giấy, đồ dùng gia đình có thể sử dụng nhiều lần thay cho đồ nhựa dùng một lần. Hàng hóa giao cho khách được đóng gói bằng thùng carton. Túi sinh học tự hủy cũng là mặt hàng bán chạy, được nhiều người tiêu dùng quan tâm trong những năm gần đây.
Những thay đổi bắt đầu từ những vật dụng nhỏ như chiếc túi, khay hay cốc. Tuy nhiên, khi được áp dụng tại các điểm bán có lượng giao dịch lớn mỗi ngày, những giải pháp này có thể góp phần giảm đáng kể lượng nhựa và túi ni lông khó phân hủy. Quan trọng hơn, việc cung cấp các sản phẩm thay thế giúp người tiêu dùng có thêm lựa chọn và từng bước thay đổi thói quen.
Theo Sở Công Thương, thành phố hiện có 32 siêu thị và 15 trung tâm thương mại. Tất cả các siêu thị, trung tâm thương mại đều có quy định, cam kết hoặc kế hoạch hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni lông khó phân hủy. Sở Công Thương cũng tăng cường tuyên truyền, vận động các đơn vị giảm sử dụng túi ni lông và chuyển sang các loại túi thân thiện với môi trường.
Theo ông Nguyễn Quốc Huy, Trưởng Phòng Quản lý công nghiệp (Sở Công Thương), giảm rác thải nhựa trong sản xuất, kinh doanh trước hết cần bắt đầu từ thay đổi nguyên liệu và tổ chức sản xuất. Nhiều doanh nghiệp đã quan tâm hơn đến công nghệ, vật liệu mới và các sản phẩm có khả năng phân hủy. Cùng với sự chủ động của doanh nghiệp, cần tiếp tục có chính sách khuyến khích, hỗ trợ phù hợp để thúc đẩy quá trình chuyển đổi. Bên cạnh đó, việc phân loại rác tại nguồn, tăng cường kiểm tra và xử lý vi phạm về bảo vệ môi trường cũng cần được thực hiện đồng bộ.
Giảm rác thải nhựa không thể chỉ là câu chuyện của một vài doanh nghiệp hay mô hình riêng lẻ. Từ nhà máy, siêu thị đến mỗi gia đình, từng thay đổi trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng đều góp phần giảm lượng rác thải nhựa phát sinh. Khi những thay đổi này trở thành thói quen và được thực hiện đồng bộ, mục tiêu giảm thiểu rác thải nhựa sẽ mang lại hiệu quả thiết thực.