Luật mới thêm lực cho thi hành án dân sự ở Hải Phòng

Chủ động triển khai, tháo gỡ vướng mắc

Luật Thi hành án dân sự năm 2025 có hiệu lực trong bối cảnh hệ thống thi hành án dân sự Hải Phòng được tổ chức lại sau hợp nhất, địa bàn quản lý rộng, khối lượng án lớn và nhiều vụ việc có giá trị tài sản cao. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố thụ lý gần 21.000 việc, với số tiền phải giải quyết hơn 20.900 tỷ đồng. Đây là áp lực lớn đối với đội ngũ chấp hành viên, nhất là khi nhiều vụ việc liên quan nhà, đất, tín dụng, ngân hàng, tài sản công có tính chất phức tạp.

Khó khăn trong thi hành án không chỉ nằm ở số lượng hồ sơ mà còn ở quá trình xác minh, xử lý tài sản và tổ chức thi hành. Đối với án nhà, đất, chấp hành viên phải làm rõ nguồn gốc, hiện trạng, quyền quản lý, sử dụng và các vấn đề liên quan. Thông tin không đầy đủ, thiếu sự phối hợp hoặc phát sinh tranh chấp có thể kéo dài quá trình giải quyết.

Theo đồng chí Nguyễn Phi Hùng, Trưởng Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3, với án nhà, đất, sự phối hợp kịp thời của chính quyền cơ sở và cơ quan chuyên môn giúp chấp hành viên xác định chính xác điều kiện thi hành, lựa chọn phương án phù hợp, hạn chế khiếu nại, tranh chấp.

Công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục cũng được chú trọng, giúp nhiều người tự nguyện chấp hành, giảm việc phải cưỡng chế. Với trường hợp cố tình chây ỳ, các biện pháp cưỡng chế được thực hiện nghiêm minh, đúng quy định. Qua đó cho thấy, hiệu quả thi hành án dân sự không chỉ phụ thuộc vào nghiệp vụ của chấp hành viên mà còn cần sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan thi hành án dân sự, chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan.

Thêm lực từ luật mới

Luật Thi hành án dân sự năm 2025 được ban hành nhằm khắc phục những bất cập của thực tiễn, hoàn thiện trình tự, thủ tục và nâng cao trách nhiệm của cơ quan thi hành án dân sự, chấp hành viên cùng các cơ quan phối hợp. Luật cũng tạo cơ sở pháp lý để đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao tính công khai, minh bạch và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.

Để luật sớm đi vào cuộc sống, Hải Phòng xác định triển khai phải đồng bộ, gắn với yêu cầu thực tế của địa phương và mô hình tổ chức mới. Thành phố đã sớm xây dựng kế hoạch triển khai thi hành luật mới, chú trọng phân định rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn từ cơ sở. Tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền được đặt ra nhằm nâng cao chất lượng phối hợp, không để công việc chậm trễ do thiếu thông tin hoặc không rõ trách nhiệm.

Chính quyền xã, phường, đặc khu giữ vai trò quan trọng bởi đây là cấp gần dân, sát địa bàn, có điều kiện nắm tình hình tài sản, nhân thân, nơi cư trú và hoàn cảnh của người phải thi hành án. Đây cũng là lực lượng phối hợp vận động tự nguyện, hỗ trợ xác minh và bảo đảm an ninh, trật tự khi tổ chức cưỡng chế.

Cùng với tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, Thi hành án dân sự thành phố tập trung rà soát, phân loại hồ sơ, ưu tiên những vụ việc phức tạp, có giá trị tài sản lớn; đẩy mạnh số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao chất lượng phối hợp. Yêu cầu đặt ra với chấp hành viên là phải chuyển mạnh từ bị động xử lý sang chủ động tổ chức thi hành: chủ động xác minh, bảo đảm tài sản, lựa chọn biện pháp phù hợp và phối hợp ngay từ đầu.

Theo đồng chí Đỗ Văn Chọn, Phó Trưởng Thi hành án Dân sự thành phố, tuyên truyền, vận động, thuyết phục tiếp tục là giải pháp xuyên suốt. Ngành chú trọng nâng cao kỹ năng đối thoại, dân vận của chấp hành viên, tăng cường công khai, minh bạch và phối hợp với các cơ quan liên quan để tạo đồng thuận trong tổ chức thi hành.

Luật mới tạo thêm hành lang pháp lý, nhưng hiệu quả thi hành án dân sự được quyết định ở khâu tổ chức thực hiện. Vì vậy, thước đo quan trọng nhất vẫn là bản án được thi hành đầy đủ, tài sản được thu hồi kịp thời, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân được bảo đảm.

Đó cũng là nền tảng để Hải Phòng giảm án tồn đọng, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, góp phần xây dựng thành phố trở thành “thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật”.

PHẠM THANH