Hưởng ứng Ngày truyền thống Ngành Tư pháp Việt Nam (28/8/1945 - 28/8/2026)Khơi thông nguồn lực bằng thể chế pháp luật
Khi pháp luật thực sự trở thành công cụ kiến tạo, thể chế sẽ trở thành nguồn lực và động lực để Hải Phòng phát huy tối đa lợi thế của không gian phát triển mới, hướng tới một nền hành chính hiện đại và một thành phố thượng tôn, tuân thủ pháp luật.
Hợp nhất thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương đã mở ra một không gian phát triển mới với quy mô lớn hơn, nguồn lực phong phú hơn và những lợi thế bổ trợ rõ nét giữa đô thị cảng biển, công nghiệp, logistics với khu vực công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ và các trung tâm đô thị phía Tây. Tuy nhiên, trước không gian phát triển càng lớn đặt ra yêu cầu về một hệ thống thể chế thống nhất, đồng bộ, minh bạch và có tính khả thi càng trở nên cấp thiết.
Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước được tổ chức lại, thẩm quyền của cấp xã được mở rộng, đồng thời phạm vi điều chỉnh của nhiều chính sách cũng thay đổi. Đây chính là một trong những nhiệm vụ quan trọng đặt lên vai ngành Tư pháp Hải Phòng trong năm 2026.
Không chỉ “gác cửa” pháp lý, mà kiến tạo hành lang phát triển
Cùng với việc tham mưu triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND thành phố triển khai thực hiện Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Qua đó, công tác xây dựng và hoàn thiện thể không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành Tư pháp mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị, gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Trong 7 tháng năm 2026, Sở Tư pháp đã thẩm định 89 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, gồm 30 dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố, 55 dự thảo Quyết định của UBND thành phố và 4 dự thảo Quyết định của Chủ tịch UBND thành phố.
Không dừng ở công tác thẩm định, Sở Tư pháp còn tham gia ý kiến đối với 305 dự thảo văn bản gồm: 13 Luật; 1 Pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 38 Nghị định của Chính phủ; 7 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 26 dự thảo Thông tư; 59 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của thành phố và 160 dự thảo văn bản hành chính khác.
Thích ứng với một hệ thống pháp luật đang chuyển động
Năm 2026 đặt công tác xây dựng pháp luật của thành phố trước những yêu cầu chưa từng có. Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp tổ chức bộ máy, khối lượng văn bản cần xây dựng, sửa đổi, bổ sung, xử lý rất lớn. Trong khi đó, nhiều quy định mới của Trung ương được ban hành với những nguyên tắc và cách thức xử lý mới.
Việc thực hiện các quy định liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy theo Nghị quyết số 190/2025/QH15; cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật theo Nghị quyết số 206/2026/QH15; việc xử lý các vấn đề phát sinh khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15; cùng những yêu cầu mới trong xử lý hệ thống văn bản quy phạm pháp luật khi điều chỉnh địa giới hành chính… đặt ra áp lực lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác xây dựng và thi hành pháp luật.
Đặc biệt, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật với nhiều quy định mới về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản đã làm thay đổi đáng kể phương thức xây dựng pháp luật ở địa phương. Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND cấp xã và Chủ tịch UBND thành phố được quy định theo hướng mới, trong khi yêu cầu xử lý một khối lượng lớn văn bản do quá trình hợp nhất và chuyển sang mô hình chính quyền 2 cấp vẫn đang đặt ra cấp thiết. Trong bối cảnh đó, việc Sở Tư pháp tăng cường hướng dẫn, đôn đốc, hỗ trợ các sở, ngành và UBND cấp xã có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Công tác xây dựng pháp luật không chỉ đòi hỏi sự chính xác về pháp lý mà còn cần sự am hiểu sâu sắc thực tiễn quản lý, khả năng nhận diện những điểm nghẽn và đề xuất phương án xử lý phù hợp.
Một chuyển biến đáng ghi nhận là việc tham gia ý kiến, góp ý văn bản quy phạm pháp luật tại UBND cấp xã đã có những bước tiến tích cực, chất lượng ý kiến ngày càng được nâng lên. Các địa phương đã quan tâm quán triệt, phổ biến Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời bố trí nguồn lực cho công tác xây dựng, ban hành văn bản. Điều này cho thấy xây dựng pháp luật đang từng bước trở thành một nhiệm vụ thường xuyên của chính quyền cơ sở, phù hợp với yêu cầu phân cấp, phân quyền trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Hoàn thiện thể chế để doanh nghiệp phát triển nhanh hơn
Tại Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 15/7/2026, Thành ủy đã xác định rõ mục tiêu tăng trưởng GRDP của thành phố năm 2026 từ 13% trở lên. Để đạt được mục tiêu đó, cải thiện chất lượng thể chế và môi trường pháp lý là một nguồn lực quan trọng thu hút đầu tư, nâng cấp hạ tầng và mở rộng sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng. Bởi vậy, đóng góp của công tác xây dựng pháp luật đối với tăng trưởng không phải lúc nào cũng đo được bằng một con số GRDP cụ thể, nhưng lại hiện diện trong từng dự án được tháo gỡ, từng thủ tục được đơn giản hóa, từng quy định được thống nhất và từng chi phí tuân thủ được cắt giảm. Đó chính là cách ngành Tư pháp góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng của thành phố tăng trưởng bằng một nền tảng pháp lý tốt hơn, minh bạch hơn và có khả năng khơi thông nguồn lực mạnh hơn.
Với tinh thần đổi mới theo Nghị quyết số 66-NQ/TW, ngành Tư pháp Hải Phòng đang từng bước chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang phục vụ phát triển. Khi pháp luật thực sự trở thành công cụ kiến tạo, thể chế sẽ trở thành nguồn lực và động lực để Hải Phòng phát huy tối đa lợi thế của không gian phát triển mới, hướng tới một nền hành chính hiện đại và một thành phố thượng tôn, tuân thủ pháp luật.