Mở lối cho chu kỳ phát triển mới
Những không gian phát triển mới tạo thêm nền tảng để Hải Phòng đổi mới mô hình tăng trưởng, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành động lực phát triển của vùng và cả nước.
Gần hai thập kỷ sau khi Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, khu kinh tế đầu tiên trên địa bàn, được thành lập, Hải Phòng tiếp tục mở rộng không gian phát triển với Khu kinh tế ven biển phía Nam, Khu kinh tế chuyên biệt và Khu thương mại tự do. Những không gian phát triển mới tạo thêm nền tảng để Hải Phòng đổi mới mô hình tăng trưởng, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành động lực phát triển của vùng và cả nước.
Không gian tăng trưởng mới
Cách đây 18 năm, Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, khu kinh tế đầu tiên của Hải Phòng, được thành lập. Với nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi, Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải trở thành một trong những nền tảng quan trọng giúp Hải Phòng từng bước thực hiện định hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo Nghị quyết số 32-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Sau gần 2 thập kỷ, trước yêu cầu phát triển mới, Hải Phòng tiếp tục mở rộng không gian phát triển với Khu kinh tế ven biển phía Nam, Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng và Khu thương mại tự do, cùng những cơ chế, chính sách đặc thù. Nếu Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải là động lực của chuỗi cung ứng hiện hữu, phát huy lợi thế cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, công nghiệp xuất khẩu và logistics, thì Khu kinh tế ven biển phía Nam mở ra không gian phát triển kinh tế biển thế hệ mới, gắn với cảng Nam Đồ Sơn, hạ tầng logistics quốc tế, công nghiệp công nghệ cao, đô thị, dịch vụ và tăng trưởng xanh.
Trong khi đó, Khu kinh tế chuyên biệt mở rộng không gian công nghiệp - dịch vụ về phía tây thành phố, ưu tiên công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác, logistics, đổi mới sáng tạo và tăng cường liên kết với vùng Thủ đô. Cùng với đó, Khu thương mại tự do Hải Phòng có quy mô gần 6.300 ha, gắn với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam, được trao 26 cơ chế, chính sách đặc thù. Đây là lợi thế mới về thể chế, đồng thời tạo điều kiện kết nối các khu kinh tế thành một hệ sinh thái thống nhất.
Gần 30 năm kể từ khi Khu công nghiệp Đình Vũ được thành lập, quá trình phát triển của Tổ hợp Khu công nghiệp DEEP C gắn với những bước mở rộng không gian kinh tế của Hải Phòng. Nếu Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải tạo nền tảng để DEEP C mở rộng hoạt động, thì nay, Khu thương mại tự do tiếp tục mở thêm dư địa và lợi thế về cơ chế, chính sách để DEEP C thu hút các dòng vốn đầu tư mới, hình thành hệ sinh thái công nghiệp và hướng tới phát triển bền vững.
Theo ông Koen Soenens, Giám đốc Kinh doanh, Marketing và Dịch vụ Khách hàng, Tổ hợp Khu công nghiệp DEEP C, nhu cầu của nhà đầu tư hiện nay đã thay đổi. Doanh nghiệp không chỉ cần môi trường đầu tư ổn định mà còn cần thủ tục hải quan đơn giản, các phương thức logistics đa dạng và hệ thống logistics xanh, hiện đại. Ông cho rằng Khu thương mại tự do mở ra một chương mới với những lợi thế mới trong thu hút đầu tư quốc tế của Hải Phòng.
Việc LG Innotek lựa chọn DEEP C Hải Phòng 2 để triển khai dự án trị giá 1 tỷ USD, trở thành dự án đầu tiên được cấp phép trong Khu thương mại tự do Hải Phòng, cho thấy sức hấp dẫn bước đầu của những lợi thế mới từ mô hình này.
Theo ông Praveen Durairajan Prakash, Giám đốc Chất lượng Linh kiện và Nhà cung cấp Toàn cầu VinFast, Hải Phòng hiện có lợi thế về định hướng phát triển công nghiệp, vị trí địa lý và logistics chiến lược. Các khu kinh tế mới và khu thương mại tự do có thể giúp chuyển hóa những lợi thế đó thành một hệ sinh thái tích hợp, có sức cạnh tranh quốc tế cao hơn, đồng thời góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong thu hút sản xuất công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và đầu tư dài hạn.
Kiến tạo hệ sinh thái đầu tư chiến lược
Tại Hội nghị công bố các quyết định về khu kinh tế và khởi động Khu thương mại tự do Hải Phòng, đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh nếu được tổ chức tốt, các khu kinh tế thế hệ mới cùng khu thương mại tự do sẽ tạo nên một bản đồ phát triển mới, đưa Hải Phòng trở thành cực tăng trưởng chiến lược của vùng và cả nước.
Đồng chí đề nghị Hải Phòng xây dựng chiến lược phát triển tổng thể và cơ chế điều phối giữa các khu kinh tế, khu công nghiệp và khu thương mại tự do; tập trung thu hút nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm; xây dựng khu thương mại tự do thành không gian thử nghiệm có kiểm soát các phương thức quản trị và dịch vụ hành chính theo chuẩn quốc tế. Đồng thời, thành phố cần chuyển từ thu hút đầu tư theo số lượng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa, qua đó hình thành các cụm liên kết ngành; gắn phát triển với tăng trưởng xanh, bền vững và tăng cường liên kết vùng.
Bám sát chỉ đạo của Trung ương, Hải Phòng đang nhanh chóng triển khai các nhiệm vụ để hiện thực hóa những động lực tăng trưởng mới. Tại Khu kinh tế ven biển phía Nam, thành phố quy hoạch 9 khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng 3.633 ha và 5 cụm công nghiệp với khoảng 275 ha. Một số dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp đã khởi công, đang thực hiện giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật.
Cùng với đó, thành phố tập trung phát triển hệ thống hạ tầng khung như tuyến cao tốc ven biển, tuyến đường sau cảng Nam Đồ Sơn và các tuyến đường kết nối khu kinh tế với khu vực lân cận như đường tỉnh 354, 212. Thành phố cũng phối hợp triển khai tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, xây dựng khu bến cảng và trung tâm logistics Nam Đồ Sơn, cải tạo, nâng công suất và xây dựng mới các nhà máy nước theo quy hoạch.
Trong phạm vi khu thương mại tự do, tại phân khu 01 của Khu kinh tế ven biển phía Nam, hai dự án hạ tầng khu công nghiệp là Khu công nghiệp Tiên Lãng 1 và Khu công nghiệp sân bay Tiên Lãng Khu B đã được triển khai. Thành phố cũng đang thu hút đầu tư vào Khu công nghiệp sân bay Tiên Lãng Khu A với quy mô 256 ha.
Song song với phát triển hạ tầng, Hải Phòng đang tập trung xây dựng cơ chế vận hành. Theo Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, đến nay đơn vị đã hoàn thành 8/19 nhiệm vụ được giao và đang triển khai 11 nhiệm vụ còn lại. Các nhiệm vụ tập trung vào xây dựng quy chế phối hợp, tiêu chí thu hút đầu tư, kế hoạch tổng thể và rà soát khoảng 1.256 thủ tục hành chính liên quan đến các giai đoạn của dự án.
Từ Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải đến các khu kinh tế mới và khu thương mại tự do, Hải Phòng đang từng bước chuyển từ mở rộng không gian phát triển sang kiến tạo một hệ sinh thái kinh tế mới, có khả năng kết nối sâu hơn với các chuỗi giá trị toàn cầu. Những chuyển động này tạo thêm nền tảng để thành phố hiện thực hóa mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới, trở thành siêu đô thị biển có sức cạnh tranh toàn cầu, trung tâm giao thương, logistics và kinh tế biển của khu vực Đông Á.