Chăm lo để người cao tuổi sống vui, sống khỏe
Guồng quay công việc hiện đại vô tình tạo khoảng cách giữa các thế hệ, khiến người cao tuổi cảm thấy cô đơn, thiếu sự thấu hiểu từ chính những người thân yêu.
Sợ làm phiền
Ông Hoàng Xuân V., 80 tuổi ở phường Hải Dương, nhiều năm "sống chung" với nhiều bệnh nền. Tuổi cao, sức khỏe giảm sút, nhưng ông ít khi than phiền với con cháu. Mỗi khi trong người không khỏe, ông thường cố gắng nghỉ ngơi, tự mua thuốc hoặc chờ bệnh tự qua. “Các con đều có công việc, gia đình riêng.
Mình già rồi, có đau một chút cũng cố chịu được, nói ra lại khiến các con phải lo”, ông V. thở dài cho biết. Chính suy nghĩ ấy khiến gia đình không nhận ra tình trạng sức khỏe của ông đã chuyển biến nghiêm trọng. Chỉ đến khi bệnh nặng, biểu hiện rõ rệt, con cháu mới biết và vội vàng đưa ông đi điều trị.
Một trường hợp khác, bà Nguyễn Thị H., 75 tuổi, ở phường An Biên, sống chủ yếu bằng đồng lương hưu ít ỏi. Bà có con cái nhưng luôn nghĩ rằng các con còn phải lo cuộc sống riêng nên hạn chế nhờ vả. Khi nhận được cuộc gọi của đối tượng lạ với những lời mời chào, hướng dẫn kiếm thêm thu nhập, bà nghĩ nếu có thêm một khoản tiền thì sẽ bớt phải dựa vào con. Sự cả tin và tâm lý muốn tự chủ khiến bà dễ dàng rơi vào bẫy lừa đảo.
Bà bị các đối tượng lừa đảo thao túng tâm lý, hơn 300 triệu đồng tiền dưỡng già của bà H. đã “bốc hơi” nhanh chóng. Bà H. sợ các con trách mình, sợ bị nói là “già rồi còn nhẹ dạ”, sợ câu chuyện khiến con cháu lo lắng. Số tiền mất đi vì thế không chỉ là một khoản tài sản mà còn trở thành một gánh nặng tâm lý khiến bà càng thu mình.
Theo Bác sĩ CKII Đỗ Thị Linh, Khoa Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Lão khoa Trung ương), một số người cao tuổi có xu hướng tự thu mình, ngại giao tiếp, sợ con cháu lo lắng nên không nói ra chuyện mình mệt mỏi, ốm đau hoặc gặp khó khăn. Ngay cả khi sống cùng con cháu, họ vẫn có thể cảm thấy lạc lõng nếu thiếu sự thấu hiểu và chia sẻ.
Khi rời môi trường lao động, giảm giao tiếp xã hội và đối diện với những thay đổi về sức khỏe, người cao tuổi dễ xuất hiện cảm giác mất vai trò, phụ thuộc và lo sợ bị bỏ rơi. Vì vậy, chăm sóc người cao tuổi không thể chỉ đo bằng số tiền con cháu chu cấp. Điều quan trọng là giúp họ cảm thấy mình vẫn có giá trị và được tôn trọng.
Để tuổi già vui, khỏe
Nếu sự im lặng của người già là một khoảng lặng thì cách tốt nhất để khỏa lấp khoảng lặng ấy là để họ tiếp tục được tham gia các hoạt động xã hội, được chia sẻ và được cảm nhận rằng mình vẫn có ích.
Ở tuổi ngoài 80, ông Đào Văn Chiến, ở thôn Tây Tân Hương, xã Vĩnh Lại, vẫn đều đặn tham gia các hoạt động của địa phương. Căn nhà của ông không chỉ là nơi các thế hệ trong gia đình chung sống hòa thuận mà còn là địa điểm quen thuộc diễn ra nhiều hoạt động cộng đồng. Hơn 20 năm qua, gia đình ông luôn là một trong những gia đình tiêu biểu của địa phương.
Điều đáng quý là các giá trị gia đình được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Con cháu trưởng thành, có nghề nghiệp ổn định, chăm lo học tập và giữ gìn đạo hiếu. “Gia đình muốn hạnh phúc trước hết các thành viên phải biết yêu thương, tôn trọng nhau. Con cháu nhìn vào cách ông bà, cha mẹ sống để học tập. Nếu mỗi gia đình đều giữ được nền nếp thì khu dân cư sẽ yên bình, xã hội sẽ tốt đẹp hơn”, ông Chiến chia sẻ.
Một hình ảnh khác là bà Bùi Thị Thắm, 83 tuổi, ở Tổ dân phố Phú Xá, phường Đông Hải. Chồng mất sớm, công việc giáo viên và cuộc sống nhiều vất vả, bà Thắm vẫn cố gắng vun vén, nuôi con trưởng thành. Nay khi tuổi cao, bà không còn mong muốn những điều quá lớn. Niềm vui của bà đơn giản là có con cháu bên cạnh, được hỏi han và được chia sẻ những chuyện trong cuộc sống.
Anh Lê Minh Hải, con trai bà Thắm cho rằng, chăm sóc mẹ không nên được hiểu đơn thuần là hoàn thành một nghĩa vụ. “Cha mẹ đã dành phần lớn cuộc đời để chăm lo cho con cái. Khi cha mẹ tuổi cao, điều con cái có thể làm không nhất thiết phải là những việc thật lớn. Quan trọng là dành thời gian cho cha mẹ, trò chuyện với cha mẹ, để cha mẹ biết rằng con cái luôn ở bên”, ông Hải chia sẻ.
Tại nhiều khu dân cư, các câu lạc bộ dưỡng sinh, dân vũ, bóng bàn, cờ tướng, văn nghệ… đang trở thành những điểm hẹn giúp người cao tuổi duy trì giao tiếp xã hội. Những hoạt động này không chỉ rèn luyện sức khỏe mà còn tạo cơ hội để người già có bạn bè, có chuyện trò và có một lịch sinh hoạt riêng ngoài gia đình. Tuổi tác không đồng nghĩa với việc rút khỏi đời sống xã hội. Khi còn sức khỏe và được tạo điều kiện, người cao tuổi hoàn toàn có thể tiếp tục đóng góp bằng kinh nghiệm, uy tín và sự từng trải của mình.
Theo ông Phạm Quang Sản, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Người cao tuổi thành phố, các tổ chức hội vẫn luôn làm tốt công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và phát huy vai trò người cao tuổi. Nhưng để người cao tuổi thật sự sống vui, sống khỏe, sống có ích thì cần sự quan tâm của chính gia đình và toàn xã hội.