Đổi mới toàn diện, tạo cú hích trong đào tạo lao động
Năm học này, các trường cao đẳng ở Hải Phòng xây dựng chương trình đào tạo, phương pháp đánh giá hiện đại, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực, phù hợp với thị trường lao động.

Chú trọng thực hành
Sự thay đổi của công nghệ, yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế đang đặt ra yêu cầu các trường cao đẳng phải thay đổi cách thức đào tạo. Tại Hải Phòng, ngành logistics là lĩnh vực có nhu cầu lớn về nhân lực có kỹ năng nghề, khả năng ngoại ngữ, ứng dụng công nghệ số, tác phong làm việc chuyên nghiệp. Đón đầu xu hướng này, các cơ sở đào tạo nghề lĩnh vực hàng hải, logistics đã xây dựng chương trình đào tạo theo hướng tăng thời lượng thực hành, cập nhật các nội dung về logistics xanh, quản trị chuỗi cung ứng và chuyển đổi số.
Hiện hơn 70% thời lượng trong các chương trình đào tạo liên quan đến logistics của Trường Cao đẳng Hàng hải và Đường thủy I dành cho thực hành. Cùng với đó, trong các giờ thực hành tại Trung tâm logistics của nhà trường, sinh viên được thao tác trên các phần mềm: Hoạch định doanh nghiệp, nhận và lưu trữ hàng hóa…
Em Nguyễn Quyết Thắng, sinh viên Trường Cao đẳng Hàng hải và Đường thủy I cho biết, nhờ thực hành các mô đun như quản trị kho hàng, giao, nhận hàng hóa xuất nhập khẩu, nghiệp vụ hải quan vận hành xe nâng em từng bước có kỹ năng giao tiếp, tác phong, kỷ luật và khả năng xử lý tình huống. Điều này quan trọng không kém kiến thức chuyên môn.
Theo TS Đào Văn Tùng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng, nhà trường vừa tổ chức biên soạn, thẩm định, hoàn thiện chương trình, giáo trình đào tạo thường xuyên các ngành “Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng”, “Tắm bé và chăm sóc mẹ sau sinh”, “Kinh doanh Dược - Quản lý và vận hành nhà thuốc đạt chuẩn GPP”…
Trường cũng triển khai cập nhật dữ liệu hồ sơ học sinh, sinh viên lên hệ thống phần mềm quản lý, đào tạo số hoá, số hoá bài giảng, tài liệu học tập… nhằm hỗ trợ sinh viên trong tiếp cận, khai thác học liệu số. Qua đó, giúp sinh viên làm quen, thích ứng kịp thời với môi trường làm việc năng động, hiện đại, thao tác được khai thác, cập nhật dữ liệu trên bệnh án điện tử tại các bệnh viện hiện nay.

Tại Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương, chương trình đào tạo tiếp tục được thiết kế theo hướng mở, cập nhật liên tục. Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Huyền, Phó Giám đốc Trung tâm Thực hành kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, dược phẩm, Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương thông tin: Nhà trường tăng cường các tín chỉ thực hành, lồng ghép công nghệ thông tin, các kỹ năng mềm, kỹ năng khởi nghiệp, đồng thời ứng dụng mô hình mô phỏng thực tế, các phần mềm quản lý nhà thuốc, các bài giảng e-learning… để sinh viên vừa học, vừa tương tác, vừa chuẩn bị kỹ năng nghề nghiệp theo chuẩn 4.0. Nhà trường tạo điều kiện, cơ hội để sinh viên thực hành nhiều nhất có thể, đáp ứng nhu cầu về nhân lực ngành Dược cho xã hội.
Doanh nghiệp cùng đánh giá
Từ thực tế đào tạo nghề tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cho thấy, muốn đổi mới thành công cần đồng thời thay đổi cả người dạy, người học, chương trình và phương pháp đánh giá. Đổi mới dạy học và đánh giá sinh viên không còn là câu chuyện riêng của từng nhà trường, mà đang gắn bó chặt chẽ với quá trình phát triển nguồn nhân lực tại Hải Phòng.
Giảng viên phải liên tục cập nhật công nghệ, kiến thức thực tế; sinh viên phải chủ động học tập, rèn kỹ năng. Cùng với đó, doanh nghiệp cần được tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng chương trình và đánh giá năng lực. Cùng với đổi mới cách dạy, đổi mới đánh giá đang trở thành khâu quan trọng để nâng chất lượng đào tạo.
Theo bà Hà Thị Duyên, Trưởng Phòng Thu hút nhân tài Công ty CP Dược phẩm FPT Long Châu: Hiện dược sĩ tại nhà thuốc không chỉ đơn thuần công tác chuyên môn mà còn đa nhiệm (tư vấn, phục vụ khách hàng, quản lý sản phẩm tại nhà thuốc, hỗ trợ thị trường… Tuy nhiên, theo khảo sát của hệ thống, khoảng 30 - 40% số học sinh, sinh viên khi bắt đầu thực tập còn hạn chế về kỹ năng giao tiếp và tư vấn thuốc; một bộ phận sinh viên còn tâm lý thụ động, chưa mạnh dạn tham gia các hoạt động chuyên môn…
Do đó, bên cạnh yêu cầu vững dược lý, thạo dược phẩm, sinh viên cần năng động cập nhập kỹ năng số, không dừng lại ở tin học văn phòng đơn thuần, cùng với đó là thái độ tiếp thu, học hỏi.

Với sinh viên, môi trường doanh nghiệp cũng là phép thử thực tế, xác đáng. Ông Nguyễn Huy Trường Giang, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu quốc tế Minh Giang cho biết: Khi doanh nghiệp được góp ý, xây dựng nội dung chương trình đào tạo, góp phần bảo đảm sinh viên tiếp cận công nghệ, thích ứng môi trường làm việc tốt hơn. Mỗi doanh nghiệp có đặc thù riêng, yêu cầu về nhân sự cũng khác biệt do đó doanh nghiệp càng mong muốn được kết nối, tham gia đánh giá nhanh về kỹ năng của sinh viên vừa tốt nghiệp. Nhờ đó, khi tiếp nhận sinh viên vào làm việc, doanh nghiệp có thể sử dụng ngay, không tốn thời gian đào tạo lại.
Từ đó cho thấy, yêu cầu đánh giá năng lực sinh viên không chỉ được thực hiện vào cuối kỳ, cuối khoá, cần được thực hiện thường xuyên hơn, đa dạng hơn, kết hợp giữa lý thuyết, thực hành, bài tập tình huống, sản phẩm, dự án và nhận xét của doanh nghiệp trong những giai đoạn thực tập.