Pickleball Việt Nam trước bài toán giữ lợi thế, xây nền tảng dài hạn

Vạch xuất phát cao

Liên đoàn Pickleball Việt Nam nhiệm kỳ I, giai đoạn 2026 - 2031, tiến hành Đại hội cách đây hơn một tháng, vào thời điểm không khí bóng đá ASEAN Cup 2026 đang sôi động nên không thu hút nhiều sự chú ý. Nhưng còn một lý do khác, đó là tổ chức quản lý này ra đời sau khi pickleball đã nổi tiếng và phổ biến tại Việt Nam.

Ở hầu hết các môn thể thao, tổ chức quản lý thường ra đời từ đòi hỏi của phong trào, tiến hành gieo hạt, chăm bón rồi nhiều năm sau mới có thể gặt hái thành quả. Với pickleball, trình tự ấy gần như bị đảo ngược.

Liên đoàn ra đời khi pickleball Việt Nam đã có những tay vợt đủ khả năng tranh chấp ở đỉnh cao thế giới. Ông Lê Văn Thành nhậm chức Chủ tịch Liên đoàn Pickleball Việt Nam trong tư thế của người tiếp quản một cỗ máy đã vận hành ở công suất cao, thay vì bắt đầu từ những viên gạch đầu tiên.

Đây là một vạch xuất phát rất cao. Xét ở các môn thể thao cá nhân, hiếm có môn nào tại Việt Nam sở hữu cùng lúc nhiều vận động viên ở nhóm đầu thế giới như pickleball. Đáng chú ý, đây là những vận động viên đang thi đấu ở đẳng cấp chuyên nghiệp, “world class” - đẳng cấp quốc tế, điều mà phần lớn các môn thể thao khác của Việt Nam khó tiếp cận một cách đúng nghĩa, dù không thiếu những nhà vô địch thế giới hay châu Á.

Điều đó đồng nghĩa bài toán quản lý các vận động viên hàng đầu đã khó, xây dựng chiến lược giúp họ tiếp tục nâng cao trình độ còn khó hơn. Trên thế giới, nhóm vận động viên chuyên nghiệp ở trình độ cao thậm chí thường có những hệ thống, tổ chức vận hành riêng.

Có thể nói pickleball Việt Nam đã có bước “đi tắt, đón đầu”. Nhưng chính vì vậy, giai đoạn hiện nay lại đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng quy hoạch, xây dựng hệ thống nền tảng.

Cái khó không còn nằm ở việc thúc đẩy phong trào phát triển, mà là vừa duy trì hệ thống từ cơ sở, vừa tận dụng lợi thế sẵn có của những vận động viên đã đạt trình độ cao trong một khoảng thời gian ngắn.

Pickleball World Cup 2026 đang diễn ra tại Đà Nẵng là một ví dụ. Theo thông tin từ nhà tổ chức, giải có khoảng 5.000 vận động viên đến từ 81 quốc gia, vùng lãnh thổ tham dự. Tuy nhiên, xét về chuyên môn, giải đấu này chưa thể sánh với các giải thuộc hệ thống Pro Tour mà Việt Nam đã đăng cai trong 2 năm qua.

Ở nội dung đơn nam chuyên nghiệp, hai tay vợt Việt Nam Phúc Huỳnh và Lý Hoàng Nam tiếp tục là những người vào chung kết. Trước đó, tại một giải đấu khác tổ chức ở Thành phố Hồ Chí Minh, Lý Hoàng Nam cũng là người giành chiến thắng.

Đây vừa là lợi thế, vừa là vấn đề mà Liên đoàn Pickleball Việt Nam phải tìm lời giải. Các giải đấu đều muốn có sự góp mặt của những ngôi sao để tăng sức hút, nhưng khi chiến thắng liên tục thuộc về những gương mặt quen thuộc, hoạt động tổ chức, truyền thông, thậm chí cả yếu tố tài chính cũng dễ bị phụ thuộc vào một nhóm nhỏ vận động viên.

Trong khi đó, những tay vợt như Lý Hoàng Nam, Trương Vinh Hiển hay Phúc Huỳnh vẫn còn nhiệm vụ riêng là tích lũy điểm xếp hạng chuyên nghiệp tại các giải quốc tế.

Bài học từ cầu lông cho thấy một thế hệ ngôi sao có thể kéo dài ảnh hưởng trong nhiều năm, nhưng nếu lớp kế cận không kịp hình thành, khoảng trống để lại sau khi những tên tuổi lớn đi qua sẽ rất khó lấp đầy.

Pickleball Việt Nam đang đứng trước nguy cơ tương tự, chỉ khác là bài toán này đến sớm hơn. Hoạt động đào tạo mới bắt đầu, Liên đoàn cũng mới thành lập, trong khi hệ thống giải đấu vẫn chờ sắp xếp. Thời gian vì thế trở thành yếu tố đặc biệt quan trọng.

Áp lực tạo dấu ấn

Sự ra đời của Liên đoàn Pickleball Việt Nam được xem là kịp thời, nhưng năng lực vận hành và khả năng tạo dấu ấn vẫn cần thời gian kiểm chứng.

Chủ tịch Liên đoàn Pickleball Việt Nam Lê Văn Thành được tín nhiệm nhờ có hàng chục năm tham gia vận hành các liên đoàn thể thao, từ bóng đá, bóng chuyền đến bóng rổ.

Tuy nhiên, pickleball là một thách thức chưa có nhiều tiền lệ. Với điểm xuất phát khá cao như hiện nay, việc tạo ra dấu ấn mới hay thành tựu nổi bật không phải điều dễ dàng đối với một tổ chức quản lý vừa được thành lập.

Áp lực còn lớn hơn khi kỳ vọng của người hâm mộ đối với môn thể thao này đang ở mức cao. Thành tích của những vận động viên hàng đầu khiến tiêu chuẩn đánh giá dành cho Liên đoàn cũng cao hơn ngay từ đầu.

Vấn đề vì thế không chỉ là tiếp tục tổ chức thêm các giải đấu hay tận dụng sức hút của các tay vợt nổi tiếng, mà quan trọng hơn là xây dựng được hệ thống đào tạo, thi đấu và phát triển lực lượng kế cận đủ bền vững.

Nếu quá phụ thuộc vào những ngôi sao hiện tại, pickleball Việt Nam có thể duy trì sức hút trong ngắn hạn nhưng khó bảo đảm chiều sâu trong dài hạn.

Ngược lại, nếu sớm hình thành được hệ thống đào tạo trẻ, tổ chức giải hợp lý và tạo môi trường để các vận động viên mới vươn lên, lợi thế “đi tắt” hiện nay có thể trở thành nền tảng cho một chu kỳ phát triển dài hơn.

Liên đoàn Pickleball Việt Nam vì vậy bước vào nhiệm kỳ đầu tiên trong một hoàn cảnh đặc biệt: không phải bắt đầu từ con số 0, nhưng cũng không được phép chậm trễ trong việc xây dựng nền móng.

Xác định nhiều định hướng đột phá cho nhiệm kỳ đầu tiên, Liên đoàn sẽ tập trung phát triển cộng đồng pickleball trên phạm vi cả nước thông qua việc mở rộng mạng lưới hội viên và câu lạc bộ; chuẩn hóa hệ thống đào tạo huấn luyện viên, trọng tài, vận động viên và công tác tổ chức thi đấu.

Đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, đào tạo cũng như điều hành các hoạt động; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao vị thế của pickleball Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.

Trên cơ sở đó, Ban Chấp hành Liên đoàn sẽ triển khai xây dựng hệ thống tổ chức từ trung ương đến địa phương, hoàn thiện hệ thống giải đấu quốc gia, xây dựng bảng xếp hạng vận động viên, thành lập đội tuyển quốc gia và các đội tuyển trẻ, đồng thời huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội để thúc đẩy sự phát triển của môn thể thao này.

Vạch xuất phát cao là một lợi thế, nhưng cũng đồng thời tạo ra áp lực rất lớn. Bài toán khó nhất lúc này không chỉ là giữ được những gì pickleball Việt Nam đã có, mà còn phải biến lợi thế hiện tại thành một hệ thống đủ bền vững cho tương lai.

TT (tổng hợp)