Cảnh báo thảm hoạ tương tự Nepal tại sông băng Argentina

Mối đe dọa tại El Chaltén có chung chuỗi phản ứng vật lý với thảm họa xảy ra tại biên giới Nepal - Trung Quốc cuối tháng 8, khiến hơn 1.300 người thiệt mạng và hơn 5.000 người mất tích.

Thảm họa bắt nguồn từ sạt lở đất đá trên sườn núi đổ xuống sông băng, khiến nước, đá, trầm tích và cây cối đột ngột tràn xuống với sức tàn phá lớn. Hiện tượng này được gọi là GLOF, tức lũ quét do vỡ hồ sông băng.

Tại El Chaltén, nguy cơ tập trung ở lưu vực hồ Laguna Torre, cách thị trấn khoảng 10 km, nơi sườn phía Bắc núi Cerro Solo đã có dấu hiệu mất ổn định nhiều năm.

Nhà nghiên cứu Mariana Correas González thuộc Viện IANIGLA-CONICET cho biết quá trình băng tan làm lộ ra những sườn dốc trước đây được lớp băng dày nâng đỡ. Khi mất giá đỡ, sườn núi dễ xảy ra sạt lở.

Nếu một lượng lớn đất đá rơi xuống hồ Laguna Torre, nơi có đông du khách qua lại hằng ngày thuộc Vườn quốc gia Los Glaciares, sóng có thể phá vỡ đê băng tích tự nhiên, khiến nước tràn trực tiếp xuống thung lũng.

Rủi ro này từng xảy ra trong quá khứ. Đại học Buenos Aires ghi nhận 5 trận lũ quét trong lưu vực sông Blanco, trong đó có các sự kiện tại hồ Piedras Blancas năm 1913 và hồ Sucia giai đoạn 1966 - 1968.

Các đo đạc gần đây cho thấy vết nứt trên sườn núi đã dịch chuyển trong một năm qua bằng tổng mức di chuyển của 7 năm trước đó.

Nếu sườn núi sụp đổ, dòng lũ có thể tàn phá các tuyến đường mòn, khu cắm trại, đe dọa hàng trăm người và tràn tới cây cầu dẫn duy nhất vào thị trấn, cùng trạm khí đốt, nhà máy điện và trạm y tế sát bờ sông.

Trước mùa Hè cao điểm, Hội đồng thành phố El Chaltén đã yêu cầu khẩn trương xây dựng kế hoạch sơ tán toàn diện.

Chuyên gia Mariana Correas González đề xuất thiết lập hệ thống cảnh báo sớm, gồm các cảm biến theo dõi biến động mực nước, tốc độ dòng chảy và mạng lưới camera truyền hình ảnh trực tiếp để giám sát sườn núi. Các cơ quan liên quan cũng cần được phân công trách nhiệm rõ ràng để điều phối sơ tán khi có báo động.

TT - TTXVN