'Túi chứa nước', 'lá phổi xanh' ô nhiễm

Những ngày giữa tháng 8, người dân sống quanh hồ Phương Lưu, An Biên, Tiên Nga, Mắm Tôm, Đầm Huyện… liên tục phản ánh tình trạng cá chết, nổi trên mặt nước, kèm mùi hôi tanh.

Tại hồ Phương Lưu, hồ điều hòa lớn ở khu vực phía đông thành phố với diện tích khoảng 22,9 ha, hiện tượng cá chết diễn ra trên diện rộng. Có thời điểm, cá chết dạt thành từng mảng, phủ trắng một phần mặt hồ, mùi hôi tanh lan ra khu vực chung quanh, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.

Thống kê từ Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hải Phòng (đơn vị quản lý các hồ điều hòa khu vực phía Đông thành phố), khối lượng cá chết tại các hồ đợt vừa qua ước tính khoảng 3 - 4 tấn. Ngay khi nhận được phản ánh của người dân về tình trạng cá chết tại hồ, đơn vị phải huy động nhân lực thu gom, vận chuyển cá chết trong ngày; đồng thời rắc vôi bột tại khu vực bờ kè, điểm tập kết, vệ sinh môi trường và thau rửa nước hồ.

Thực tế cho thấy, áp lực đối với hệ thống hồ điều hòa đã kéo dài nhiều năm. Nhiều hồ trên địa bàn như Phương Lưu, An Biên, Quần Ngựa… từng được phản ánh về tình trạng ô nhiễm, bùn lắng, rác thải, thậm chí diện tích mặt nước bị thu hẹp… Theo kết quả quan trắc môi trường nước mặt tại hồ Bình Minh và hồ Bạch Đằng phía tây thành phố cho thấy, một số chỉ tiêu chất lượng nước thường xuyên vượt quy chuẩn trong nhiều đợt kiểm tra, gồm tổng phốt pho (TP), tổng nitơ (TN), nhu cầu oxy hóa học (COD), nhu cầu oxy sinh hóa (BOD), tổng chất rắn lơ lửng (TSS) và vi khuẩn coliform chịu nhiệt. Thực trạng này đặt ra yêu cầu đầu tư, nâng cấp, cải tạo để giữ màu xanh cho hệ thống hồ điều hòa trong quá trình đô thị hóa hiện nay.

Theo Sở Xây dựng, tổng diện tích các hồ điều hòa khu vực đô thị của thành phố hiện có gần 100 ha, trong đó phía đông thành phố có 14 hồ điều hòa với tổng diện tích 73,37 ha, còn lại là một số hồ điều hòa lớn thuộc khu vực đô thị phía tây thành phố như: Bạch Đằng, Bình Minh… Các hồ hiện có tình trạng bồi lắng bùn thải, nông đầy, giảm sức chứa. Mặc dù công tác đầu tư cải tạo nạo vét các lòng hồ, vệ sinh vớt rác được triển khai nhưng mới chỉ giải quyết phần nào.

Theo lãnh đạo Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hải Phòng, các hồ điều hòa vừa là “túi chứa nước” của đô thị, vừa là những “lá phổi xanh” có ý nghĩa đối với môi trường và cảnh quan thành phố. Tuy nhiên khó khăn là việc triển khai cải tạo, nạo vét hệ thống hồ điều hòa sử dụng nhiều nguồn vốn khác nhau. Kinh phí cải tạo, nạo vét hồ còn hạn hẹp. Do đó, các ngành chức năng sớm nghiên cứu, chủ động huy động nhiều nguồn vốn và đề xuất thành phố cải tạo, xây mới các hồ theo lộ trình. Trong thời gian tới, công ty sẽ tiếp tục rà soát phương án vận hành đối với từng hồ; chủ động tạo dung tích đón mưa trước các đợt thời tiết nguy hiểm...

Cùng với đầu tư hạ tầng, ý thức cộng đồng cũng là một mắt xích quan trọng. Theo Chủ tịch UBND phường Hải An Cao Huy Hiếu, địa phương thường xuyên đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân trong phân loại rác thải tại nguồn, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp cố tình đổ rác, nước thải, phế thải xuống hồ, mương thoát nước.

TUỆ MINH