Đưa dịch vụ công đến tận nhà người cao tuổi

Gỡ rào cản số cho người cao tuổi

Cải cách hành chính và chuyển đổi số giúp người dân thực hiện nhiều thủ tục ngay trên môi trường điện tử, giảm thời gian chờ đợi và đi lại. Tuy nhiên, với những người hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ, nhất là người cao tuổi, việc thực hiện thủ tục trực tuyến vẫn gặp không ít khó khăn. Để hỗ trợ người dân, nhiều địa phương đã triển khai các cách làm nhằm đưa chính quyền đến gần người dân hơn.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Đông Hải, mô hình “Ngày thứ sáu đồng hành cùng nhân dân” được triển khai với mục tiêu lấy sự thuận tiện của người dân làm thước đo chất lượng phục vụ. Sau khi tiếp nhận yêu cầu thực hiện thủ tục hành chính qua Cổng dịch vụ công đối với các đối tượng yếu thế, người cao tuổi, trung tâm cử cán bộ đến tận nhà để hỗ trợ.

Cụ Trịnh Thị Vường, sinh năm 1939, đang hưởng chế độ hưu trí, là một trong những trường hợp được cán bộ phường trực tiếp hỗ trợ. Do tuổi cao, việc đi lại và tự thực hiện các thủ tục điện tử gặp khó khăn, cụ được cán bộ đến tận nhà hỗ trợ điểm chỉ, hoàn thiện hồ sơ ủy quyền cho con dâu là bà Phan Thị Nguyệt Ánh nhận lương hưu theo quy định.

Bà Ánh nhận xét các cán bộ làm việc rất trách nhiệm, hướng dẫn tận tình, thủ tục được thực hiện nhanh gọn, tạo điều kiện thuận lợi cho gia đình.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Khánh, sinh năm 1959, đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng dành cho người khuyết tật, cũng được cán bộ phường hỗ trợ hoàn thiện các thủ tục liên quan đến việc nhận trợ cấp qua tài khoản ngân hàng. Những thao tác tưởng như đơn giản với người trẻ lại có thể trở thành rào cản đối với người cao tuổi. Việc cán bộ trực tiếp hỗ trợ giúp hồ sơ được hoàn thiện đúng quy định, đồng thời bảo đảm việc chi trả chế độ không bị gián đoạn.

Tại phường Phù Liễn, việc hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến cũng được triển khai theo hướng gần dân, sát cơ sở. Bên cạnh lực lượng hướng dẫn trực tiếp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, địa phương cử cán bộ xuống các nhà văn hóa để hướng dẫn người dân, nhất là người cao tuổi, thực hiện các thao tác trên Cổng dịch vụ công.

Tại Tổ dân phố Phù Lưu, ông Lưu Thanh Sơn được cán bộ hướng dẫn từng thao tác, từ tiếp cận hệ thống đến thực hiện các bước cần thiết. Cách làm “cầm tay chỉ việc” giúp người cao tuổi giảm tâm lý e ngại khi tiếp xúc với công nghệ, đồng thời từng bước hình thành thói quen sử dụng các nền tảng số trong giải quyết công việc hằng ngày.

Tại phường Trần Hưng Đạo, UBND phường cũng tổ chức hoạt động hành chính công lưu động tại nhà văn hóa các tổ dân phố. Người dân được hướng dẫn tạo tài khoản, nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia và hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của thành phố; tra cứu tình trạng hồ sơ và nhận kết quả theo quy định.

Mô hình “Trung tâm Phục vụ hành chính công lưu động” không chỉ là một buổi hướng dẫn thủ tục mà còn là cách đưa dịch vụ hành chính công về tận tổ dân phố, đặc biệt hướng đến các đối tượng yếu thế, trong đó có người cao tuổi.

Cùng người cao tuổi tiếp cận công nghệ số

Đưa dịch vụ công đến gần người cao tuổi không chỉ là việc cán bộ đến tận nhà hỗ trợ, mà quan trọng hơn là giúp người cao tuổi từng bước tự thực hiện các thủ tục trong quá trình chuyển đổi số.

Tại phường Phù Liễn, Đoàn Thanh niên phường đã phát huy vai trò xung kích, tình nguyện, phân công đoàn viên trực tiếp hỗ trợ người dân tại Trung tâm Phục vụ hành chính công. Các đoàn viên hướng dẫn người dân lấy số thứ tự, kê khai hồ sơ, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và đến đúng quầy để thực hiện thủ tục.

Đằng sau những thao tác như “cài ứng dụng”, “tạo tài khoản”, “quét mã”, “đăng nhập” là quá trình kiên trì hướng dẫn. Có người chỉ cần hướng dẫn một lần đã có thể tự thực hiện, nhưng cũng có người phải được hướng dẫn nhiều lần mới nhớ được các bước.

Chị Trần Thị Ngọc Trâm, đoàn viên tổ dân phố Phù Lưu, phường Phù Liễn, cho biết khó khăn lớn nhất khi hỗ trợ người cao tuổi chuyển đổi số là tâm lý e ngại công nghệ. Nhiều người sợ thao tác sai, làm mất thông tin hoặc không nhớ mật khẩu. Một số người dù sử dụng điện thoại thông minh nhưng chủ yếu để nghe, gọi và xem thông tin, nên khi thực hiện thủ tục trực tuyến cần được hướng dẫn cụ thể.

Theo chị Trâm, người hỗ trợ phải kiên trì, nói chậm, hướng dẫn từng bước và quan trọng nhất là để người cao tuổi tự thao tác, thay vì làm thay.

Đây cũng là tinh thần được phường Phù Liễn xác định trong quá trình phổ cập chuyển đổi số cho người dân. Ông Trần Quang Hưng, Phó Chủ tịch UBND phường Phù Liễn, cho biết địa phương tiếp tục tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ số, nhất là người cao tuổi, theo phương châm “cầm tay chỉ việc, không làm thay”.

Mục tiêu không chỉ là giúp người dân hoàn thành một thủ tục hành chính trực tuyến, mà quan trọng hơn là hình thành kỹ năng để họ có thể tự thực hiện trong những lần sau. Khi người cao tuổi có thể tự đăng nhập, tra cứu hồ sơ và sử dụng một số ứng dụng thiết yếu, hiệu quả của chuyển đổi số mới thực sự được lan tỏa.

Dù là đến tận nhà hỗ trợ, xuống nhà văn hóa hướng dẫn cài đặt hay bố trí lực lượng tình nguyện viên tại trung tâm, các mô hình được triển khai tại các địa phương đều hướng đến mục tiêu chung là giúp người cao tuổi tự tin tiếp cận và thực hiện chuyển đổi số.

Một nền hành chính hiện đại không chỉ được đánh giá bằng số lượng thủ tục được thực hiện trên môi trường trực tuyến, mà còn ở khả năng giúp mọi người dân, kể cả người yếu thế, có thể tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ công một cách thuận tiện, bình đẳng.

TÂM PHÚC