Nhiên liệu hàng hải tăng giá, sức ép lan rộng chuỗi cung ứng

Trong khi giá dầu thô thế giới tương đối ổn định suốt nhiều tháng, thị trường các sản phẩm dầu tinh chế lại biến động mạnh. Giá nhiên liệu sử dụng cho tàu biển liên tục tăng, vượt xa dự báo của nhiều tổ chức phân tích.

Theo nền tảng theo dõi giá nhiên liệu ZeroNorth, giá dầu nhiên liệu hàm lượng lưu huỳnh rất thấp (VLSFO) - loại nhiên liệu phổ biến nhất trong ngành hàng hải - tại Singapore đã lên gần 825 USD/tấn, tương đương khoảng 130 USD/thùng. So với thời điểm trước khi căng thẳng tại Trung Đông bùng phát, giá VLSFO tăng tới 76%, gần gấp đôi mức tăng 40% của dầu thô Brent trong cùng kỳ. Diễn biến này cho thấy nguồn cung các sản phẩm dầu tinh chế đang chịu sức ép lớn.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những xung đột địa chính trị kéo dài, gây thiệt hại cho hạ tầng lọc dầu tại nhiều khu vực sản xuất trọng điểm. Các nhà máy lọc dầu ở Nga và Trung Đông liên tục chịu ảnh hưởng từ các cuộc tấn công, làm suy giảm đáng kể năng lực chế biến.

Theo công ty phân tích Kpler, xuất khẩu dầu nhiên liệu của Nga giảm xuống mức thấp kỷ lục, còn 591.000 thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với mức trung bình hơn 860.000 thùng/ngày trước đây. Tại Trung Đông, nguồn cung cũng giảm 45% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhà máy lọc dầu Al-Zour của Kuwait, một trong những cơ sở xuất khẩu dầu nhiên liệu lớn của khu vực, chỉ đạt mức xuất khẩu bình quân 26.000 thùng/ngày từ đầu năm, giảm mạnh so với 191.000 thùng/ngày trong các tháng trước.

Nguồn cung vốn đã thu hẹp càng chịu thêm sức ép khi các tập đoàn năng lượng điều chỉnh cơ cấu sản xuất. Trong bối cảnh biên lợi nhuận của diesel, xăng và nhiên liệu hàng không tăng cao, nhiều nhà máy lọc dầu ưu tiên công suất cho các sản phẩm này, đồng thời giảm sản lượng dầu nhiên liệu truyền thống.

Hệ quả trực tiếp của nguồn cung sụt giảm là lượng tồn kho nhiên liệu tại các trung tâm giao dịch và trung chuyển hàng hải lớn như Singapore, Amsterdam, Rotterdam, Antwerp và Fujairah cũng giảm mạnh. Theo các số liệu thống kê, lượng dự trữ tại những khu vực này hiện thấp hơn khoảng 30% so với mức trung bình theo mùa của ba năm gần nhất.

Công ty tư vấn Energy Aspects nhận định thị trường đang đối mặt tình trạng thiếu hụt nhiên liệu quy mô lớn, với mức thâm hụt ước tính khoảng 218.000 thùng/ngày.

Giá nhiên liệu tăng cũng đi cùng chi phí vận chuyển lớn hơn khi nhiều hãng tàu phải thay đổi hành trình. Trước những rủi ro an ninh tại Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb, hàng loạt tàu thương mại phải tránh tuyến đường qua kênh đào Suez, chuyển sang hành trình vòng qua châu Phi.

Quãng đường vận chuyển kéo dài khiến thời gian khai thác tàu tăng, đồng thời lượng nhiên liệu tiêu thụ cho mỗi chuyến hàng cũng lớn hơn. Điều này tạo thêm áp lực tài chính đối với các chủ tàu, trong bối cảnh giá nhiên liệu đang ở mức cao.

Châu Á là một trong những khu vực chịu tác động rõ nét do phụ thuộc lớn vào nguồn cung năng lượng từ vùng Vịnh. Singapore - trung tâm cung cấp nhiên liệu tàu biển lớn của thế giới - phải nhập khẩu hơn một nửa trong tổng nhu cầu gần 1 triệu thùng/ngày. Khi nguồn cung bị thắt chặt, các doanh nghiệp vận tải biển trong khu vực gặp thêm khó khăn trong việc chủ động nhiên liệu cho đội tàu.

Giá nhiên liệu hàng hải tăng đang tác động tới toàn bộ chuỗi cung ứng. Để bù đắp chi phí vận hành gia tăng, các hãng tàu có xu hướng điều chỉnh giá cước và áp dụng thêm phụ phí nhiên liệu đối với chủ hàng.

Nếu tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài, chi phí logistics có thể tiếp tục tăng, làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Chi phí vận tải cao cũng tạo sức ép lên giá thành hàng hóa, từ đó ảnh hưởng tới hoạt động của chuỗi cung ứng toàn cầu.

QM (theo TTXVN)