Người trẻ không còn gắn bó với hợp tác xã nông nghiệp

Khó giữ chân người trẻ

Theo Chi cục Phát triển nông thôn Hải Phòng, sau hợp nhất tỉnh Hải Dương, thành phố có 563 hợp tác xã nông nghiệp đang hoạt động, trong đó 302 hợp tác xã trồng trọt, 32 hợp tác xã chăn nuôi, 42 hợp tác xã nuôi trồng thủy sản, 184 hợp tác xã tổng hợp, 3 hợp tác xã nước sạch... Tổng số thành viên tham gia hợp tác xã là 179.340 người; số lao động làm việc thường xuyên 10.074 người.

Đánh giá, xếp loại theo Thông tư số 09/2017/TT-BNNPTNT ngày
17/4/2017 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ) có 276 hợp tác xã hoạt động khá, tốt, chiếm 49,11%; 11 hợp tác xã mới thành lập, chiếm 1,78% chưa đánh giá; 276 hợp tác xã hoạt động trung bình, yếu, chiếm 49,11%.

Qua khảo sát, mỗi xã hiện có 3 - 4 hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp do các xã mới được hợp nhất từ 3 - 4 xã cũ. Sau hợp nhất, phần lớn xã mới vẫn duy trì các mô hình hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp của các địa phương trước đây. Tuy nhiên, nhiều hợp tác xã hoạt động trong điều kiện khó khăn, đội ngũ cán bộ chỉ còn vài người, chủ yếu là người cao tuổi.

Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Văn An (phường Trần Nhân Tông) Giáp Văn Hải cho biết, sau hợp nhất, hợp tác xã chủ yếu làm dịch vụ thủy nông cho nông dân. Cán bộ hợp tác xã hiện chỉ hưởng lương từ nguồn trợ cấp thủy lợi phí; hợp tác xã không có nhà xưởng, trụ sở làm việc nên đội ngũ cán bộ cũng chỉ có vài người trung tuổi.

Theo một số hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp, sau hợp nhất, các hợp tác xã gặp nhiều khó khăn, nhất là chưa xác định rõ định hướng hoạt động trong thời gian tới. Thậm chí, một số địa phương chưa quan tâm đúng mức, để các hợp tác xã “tự bơi”. Vì vậy, các hợp tác xã càng khó thu hút, giữ chân người trẻ. Trong khi đó, cán bộ trẻ có nhiều cơ hội việc làm tại các khu công nghiệp với mức thu nhập cao hơn, điều kiện làm việc thuận lợi hơn.

Đưa cán bộ trẻ về hợp tác xã

Hải Phòng là một trong những địa phương được Trung ương lựa chọn thí điểm đưa cán bộ trẻ về làm việc tại hợp tác xã với sự hỗ trợ lương của Nhà nước. Từ năm 2019, 4 hợp tác xã ở phía đông thành phố được hỗ trợ đưa cán bộ trẻ về làm việc. Tuy nhiên, đến nay mô hình chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Tân Tiến (phường An Dương) Nguyễn Văn Hinh cho biết, Hợp tác xã Tân Tiến là một trong 4 hợp tác xã ở khu vực phía đông được tiếp nhận cán bộ trẻ. Nhờ đó, tư duy sản xuất nông nghiệp từng bước được đổi mới, hợp tác xã quy vùng những cánh đồng sản xuất rau, đậu tương ứng dụng công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, do thu nhập chưa cao nên khó giữ chân cán bộ trẻ gắn bó lâu dài.

Trong bối cảnh những cánh đồng 4.0 cần ứng dụng công nghệ số, bán hàng trên các nền tảng số và hướng nông sản đến xuất khẩu, vai trò của cán bộ hợp tác xã trẻ càng quan trọng.

Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đức Chính (xã Tuệ Tĩnh) Vũ Đức Thuật cho biết, hợp tác xã có vùng trồng cà rốt xuất khẩu. Tuy nhiên, cán bộ hợp tác xã phần lớn là người cao tuổi nên gặp khó khăn trong tiếp cận, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Hợp tác xã mong muốn tuyển cán bộ trẻ nhưng với mức thu nhập hiện nay, rất khó thu hút thanh niên tốt nghiệp đại học về làm việc lâu dài.

Theo ông Đồng Quốc Trà, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Hải Phòng, để hỗ trợ hợp tác xã hoạt động hiệu quả, nhất là thu hút cán bộ trẻ, cần tăng cường vai trò của cơ quan quản lý nhà nước; cải cách thủ tục hành chính theo hướng tinh gọn, hiệu quả; đồng thời đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc hợp tác xã có trình độ, tâm huyết, mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm là điều kiện tiên quyết để hợp tác xã phát triển, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh; đồng thời có khả năng quy tụ thành viên hội đồng quản trị, cán bộ quản lý xây dựng kế hoạch, chiến lược hoạt động.

Với vai trò cầu nối giữa khu vực kinh tế tập thể với cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức kinh tế, xã hội, thời gian qua, Liên minh hợp tác xã thành phố Hải Phòng chủ động phối hợp các sở, ngành, địa phương đề xuất cơ chế, tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã về xúc tiến thương mại, ứng dụng khoa học - công nghệ, đất đai; thành lập mới, củng cố hợp tác xã.

Liên minh hợp tác xã tiếp tục triển khai chương trình đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng cán bộ quản lý, người lao động và thành viên khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã, góp phần nâng cao năng lực quản trị, tạo nền tảng để các hợp tác xã thu hút nguồn nhân lực trẻ và phát triển bền vững.

HỒ HƯƠNG