Không gian xanh cần được chăm sóc đúng mức
Chương trình phát triển không gian xanh Hải Phòng giai đoạn 2021 - 2025 đã tạo thêm nhiều không gian công cộng, song thực tiễn giám sát cho thấy công tác quản lý, vận hành còn nhiều bất cập.
Vướng từ khâu vận hành
Tìm kiếm một không gian thoáng đãng để rèn luyện sức khỏe, thư giãn sau giờ làm việc là nhu cầu thiết yếu của người dân đô thị. Tuy nhiên, tại một số công viên, vườn hoa được đầu tư từ ngân sách thành phố, công tác duy tu, quản lý vẫn còn những bất cập. Thực tế này đặt ra yêu cầu cần có giải pháp đồng bộ hơn trong quản lý, vận hành các không gian công cộng.
Vườn hoa thuộc tổ dân phố Trà Khê 3, phường Hưng Đạo, quận Dương Kinh (cũ) được UBND thành phố phê duyệt với tổng mức đầu tư 25,9 tỷ đồng trên diện tích 1,2 ha. Trong đó, ngân sách thành phố hỗ trợ 20,72 tỷ đồng, chiếm 80%, phần còn lại từ ngân sách địa phương. Công trình được kỳ vọng tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, góp phần cải thiện chất lượng sống của người dân khu vực lân cận.
Sau khi cơ bản hoàn thành, đưa vào sử dụng từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2025, do thiếu sự quản lý thường xuyên, một số diện tích quy hoạch làm bồn hoa, thảm cỏ bị người dân tận dụng trồng rau tự phát. Trước phản ánh của người dân, chính quyền địa phương đã yêu cầu các hộ chấm dứt việc trồng rau, trả lại nguyên trạng không gian chung.
Ông Lê Văn Lực, Tổ trưởng tổ dân phố Trà Khê cho biết, người dân rất phấn khởi khi có nơi sinh hoạt cộng đồng. Tuy nhiên, nguồn lực và trang thiết bị phục vụ quản lý còn hạn chế nên việc duy trì cảnh quan đôi lúc gặp khó khăn. Đến nay, vườn hoa chưa được bố trí đầy đủ thùng rác công cộng; hệ thống cây xanh tạo bóng mát cũng cần được chăm sóc bài bản hơn.
Tại Vườn hoa Tràng Cát, quy mô khoảng 1,03 ha, tổng mức đầu tư hơn 21,3 tỷ đồng, gồm các hạng mục san lấp, đường dạo, sân chơi, cây xanh, thảm cỏ và hệ thống chiếu sáng, quá trình vận hành cũng phát sinh một số vướng mắc.
Ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý dự án Xây dựng phường Hải An cho biết, dự án còn gặp khó khăn trong chăm sóc cây xanh định kỳ. Cỏ dại mọc ảnh hưởng đến không gian vui chơi, tập luyện của người dân. Tình trạng thiếu thùng rác, một số thùng quá tải, chưa được thu gom kịp thời cũng đặt ra yêu cầu khắc phục về vệ sinh môi trường. Cử tri đồng thời kiến nghị bổ sung thêm các dụng cụ thể thao ngoài trời.
Những bất cập tại Trà Khê và Tràng Cát phần nào cho thấy thực trạng trong Chương trình đầu tư xây dựng các công viên, vườn hoa, cây xanh trên địa bàn các quận giai đoạn 2021 - 2025 theo Nghị quyết số 06 ngày 12/4/2022 của HĐND thành phố.
Theo đó, thành phố chủ trương đầu tư xây dựng 31 công viên, vườn hoa với tổng diện tích khoảng 42,12 ha tại 13 phường gồm Hồng Bàng, Hồng An, Ngô Quyền, Gia Viên, Lê Chân, An Biên, Hải An, Đông Hải, Hưng Đạo, Dương Kinh, Kiến An, Phù Liễn và Đồ Sơn, với tổng mức đầu tư hơn 1.060 tỷ đồng.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng, tính đến ngày 19/6/2026, có 19/31 dự án hoàn thành; 12 dự án còn lại đang triển khai, gồm 7 dự án đang thi công, 3 dự án vướng mặt bằng và 2 dự án chưa được phê duyệt quyết định đầu tư là vườn hoa Đầm Ngọc và vườn hoa Ngọc Sơn. Trước thực tế này, Quyết định số 1672 ngày 28/4/2026 của Chủ tịch UBND thành phố đã điều chỉnh thời gian thực hiện Chương trình đến hết năm 2026, tạo điều kiện để các chủ đầu tư và địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn.
Tăng cường quản lý, bảo đảm hiệu quả đầu tư
Qua giám sát, Ban Đô thị HĐND thành phố chỉ ra nhiều hạn chế cần sớm khắc phục. Một số công trình do Sở Xây dựng quản lý chưa hoàn tất thủ tục bàn giao cho UBND các phường Hồng An, Gia Viên, Hải An, Đông Hải, Hưng Đạo, Dương Kinh, Đồ Sơn theo quy định.
Trong khi đó, một số công viên, vườn hoa do UBND các phường Lê Chân, Hải An, Kiến An trực tiếp quản lý lại gặp khó khăn về kinh phí thường xuyên phục vụ vận hành, ảnh hưởng đến việc chăm sóc cây xanh và duy trì chiếu sáng ban đêm. Tại phường Phù Liễn, địa phương phải huy động nguồn lực xã hội hóa để cắt tỉa cỏ dại trong thời gian chờ bàn giao. Tình trạng cỏ mọc, thiết bị xuống cấp và việc người dân tận dụng đất cây xanh để trồng rau màu tại Kiến An, Hưng Đạo cũng cần được kịp thời chấn chỉnh.
Ông Trần Huy Dương, Trưởng phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường phường Hưng Đạo, cho biết Kết luận số 35 ngày 13/7/2026 của Ban Đô thị HĐND thành phố đã chỉ rõ tình trạng người dân tận dụng diện tích đất trồng cây xanh để canh tác rau màu. Ngay sau kết luận giám sát, địa phương đã giao phòng chuyên môn trực tiếp tiếp nhận, quản lý chặt chẽ, chấn chỉnh trật tự và từng bước trả lại cảnh quan sạch đẹp cho vườn hoa phục vụ nhân dân.
Dưới góc độ pháp lý và quản lý đô thị, Luật sư Trương Thị Thảo, Văn phòng Luật sư Hợp danh VIP, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho rằng, dù thành phố đã ban hành Quyết định số 16 ngày 16/3/2026, quy định rõ trách nhiệm và phân cấp cho chính quyền phường, quá trình triển khai vẫn cần bảo đảm đồng bộ. Việc phối hợp bàn giao các dự án lớn và quản lý những khu vực nhỏ lẻ phải tuân thủ chặt chẽ quy định về quản lý tài sản công, đồng thời cần cơ chế tháo gỡ phù hợp từ các cấp quản lý nhà nước.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, phát huy công năng các công trình, các nhóm giải pháp Ban Đô thị HĐND thành phố đề xuất UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương cần được triển khai đồng bộ.
Các địa phương cũng cần ưu tiên bố trí kinh phí thường xuyên cho duy tu, chăm sóc cây xanh, bảo dưỡng hệ thống chiếu sáng và giữ gìn vệ sinh môi trường trong dự toán ngân sách. Sự vào cuộc trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, tinh thần chủ động của chính quyền cơ sở và ý thức giữ gìn tài sản chung của người dân là những yếu tố quan trọng để các công viên, vườn hoa tại Hải Phòng thực sự trở thành không gian xanh, sạch, đẹp, phục vụ thiết thực nhu cầu của cộng đồng.