Quản chặt cơ sở khám chữa bệnh có yếu tố nước ngoài
Vụ việc tại Phòng khám đa khoa Phượng Đỏ (Hải Phòng) đặt ra yêu cầu cần kiểm soát chặt chẽ hơn hoạt động của các cơ sở khám chữa bệnh tư nhân.
Việc lực lượng chức năng điều tra, làm rõ hành vi “vẽ bệnh” nhằm cưỡng đoạt tài sản xảy ra tại Phòng khám đa khoa Phượng Đỏ, ở số 489 đường Nguyễn Văn Linh (phường An Biên) dấy lên những lo ngại trong công tác quản lý, tính pháp lý đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có yếu tố nước ngoài.
“Vẽ bệnh - moi tiền”
Vài ngày sau khi biết thông tin Phòng khám Phượng Đỏ bị lực lượng chức năng điều tra, bắt giữ, chị H., nữ công nhân quê ở tỉnh Lào Cai mới dám chia sẻ câu chuyện của mình cách đây khoảng 2 năm. Theo lời kể của chị H., khi đến phòng khám đình chỉ thai ngoài kế hoạch, chị chọn gói thủ thuật tiết kiệm nhất với giá hơn 1 triệu đồng, phù hợp điều kiện kinh tế. Tuy nhiên, sau đó, nhân viên phòng khám "hù dọa" chị có dấu hiệu bệnh nghiêm trọng ở cổ tử cung và có nguy cơ ung thư. Quá trình can thiệp diễn ra gây đau đớn, khiến chị khó thở và liên tục xin dừng lại.
Trước sự hoảng loạn của người bệnh, nhân viên y tế cảnh báo nếu cử động mạnh sẽ làm thủng tử cung, đồng thời từ chối phương án tiêm tê bổ sung và thông báo các gói thủ thuật giá trung bình đã hết, chỉ còn gói cao nhất hơn 18 triệu đồng, thậm chí giục chị vay mượn tiền để làm thủ thuật. Quá đau đớn và hoảng loạn, vợ chồng chị H. chấp nhận chi trả để được gây mê, kết thúc thủ thuật.
“Vẽ bệnh”, lợi dụng tâm lý lo lắng, hoang mang để “moi tiền” là phương thức, thủ đoạn các đối tượng tại Phòng khám đa khoa Phượng Đỏ áp dụng để cưỡng đoạt tài sản của người bệnh. Điều đáng nói, phòng khám này do người nước ngoài là LIN WEI MIN (tức Lâm), quốc tịch Trung Quốc làm chủ đầu tư và thuê người làm đại diện pháp lý.
Trước đó, Sở Y tế tiến hành kiểm tra đột xuất phòng khám này. Tại thời điểm kiểm tra, bác sĩ X.Y, quốc tịch Trung Quốc đang thực hiện khám chữa bệnh, chỉ định điều trị bằng ngôn ngữ khác, không phải tiếng Việt, mà ngôn ngữ đó chưa được đăng ký sử dụng và người phiên dịch chưa được công nhận trình độ phiên dịch. Hồ sơ bệnh án của người bệnh được ghi bằng tiếng Việt nhưng không thể hiện sự có mặt của phiên dịch viên. Bác sĩ ngoại quốc này sau đó bị phạt 7,5 triệu đồng, tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề thời hạn 2 tháng.
Sở dĩ phòng khám hoạt động một thời gian khá dài mới bị phát hiện là do người bệnh đến khám chủ yếu là các bệnh nam khoa, phụ khoa, da liễu… khá tế nhị nên ngại tố cáo khi bị “vẽ bệnh” để thu thêm tiền. Từ vụ việc trên cũng đặt ra những vấn đề liên quan đến công tác quản lý, cấp giấy phép hành nghề, thanh tra, kiểm tra, xử lý của các cơ quan, đơn vị, lực lượng chức năng.
Mạnh tay xử lý
Hệ thống y tế tư nhân trên địa bàn thành phố đang phát triển nhanh, có vai trò quan trọng trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người dân. Hiện, thành phố có 14 bệnh viện tư nhân, 1.592 phòng khám đa khoa và chuyên khoa, 269 phòng chẩn trị y học cổ truyền, 151 cơ sở dịch vụ y tế và 5 cơ sở vận chuyển cấp cứu. Trong đó, một số cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có yếu tố nước ngoài.
Theo Phó giám đốc Sở Y tế Trần Quốc Trinh: Hoạt động của cơ sở hành nghề y tư nhân có nhân sự hoặc chủ sở hữu là người nước ngoài chịu sự điều chỉnh của Luật Khám, chữa bệnh về đăng ký hoạt động, điều kiện cấp giấy phép hành nghề cho người nước ngoài, ngôn ngữ sử dụng và quy định về phiên dịch. Cùng với đó, Nghị định 96/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh bao gồm: điều kiện, hồ sơ thủ tục cấp giấy phép hành nghề cho cơ sở y tế và giấy phép hành nghề cho cá nhân người nước ngoài.
Ngoài ra, các cơ sở y tế có yếu tố nước ngoài còn chịu sự điều chỉnh của Bộ Luật Lao động, Nghị định 152/2020/NĐ-CP quy định chi tiết về người nước ngoài lao động tại Việt Nam và cấp giấy phép lao động. Việc quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh tư nhân theo các quy định của pháp luật không phân biệt giữa các cơ sở có hay không có yếu tố nước ngoài, nếu vi phạm đều bị xử lý. Năm 2025, Sở Y tế đã tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh đối với 1 bác sĩ người nước ngoài thời hạn 2 tháng.
Căn cứ các quy định nêu trên, ngành Y tế thành phố chủ động phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức rà soát, đối chiếu, phát hiện các cơ sở vi phạm để tiến hành công tác thanh tra, kiểm tra theo quy định. Qua rà soát, xác minh cho thấy, nhiều cơ sở y tế tư nhân còn vi phạm, ảnh hưởng đến công tác chăm sóc sức khỏe người dân. Nguyên nhân của tình trạng trên do ý thức chấp hành quy định của pháp luật của 1 bộ phận người hành nghề chưa tốt. Một bộ phận người dân khi đi khám chữa bệnh chưa quan tâm đến cơ sở đã được cấp phép, có uy tín, bảo đảm chất lượng mà chủ yếu tìm thông tin trên mạng xã hội, nghe giới thiệu…; cùng với đó là những khó khăn, vướng mắc, hạn chế trong hoạt động quản lý Nhà nước.
Sau vụ việc của Phòng khám đa khoa Phượng Đỏ, Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra hoạt động của các cơ sở khám chữa bệnh tư nhân, đặc biệt là những phòng khám đã nhiều lần nhận đơn thư phản ánh, kiến nghị từ người dân.
Với những cơ sở hoặc cá nhân vi phạm quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh, cơ quan quản lý có thể áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung, trong đó có tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định.
Bên cạnh đó, các địa phương, ngành Y tế chú trọng công khai thông tin, đăng tải danh sách các cơ sở y tế vi phạm, cơ sở bị đình chỉ hoạt động hoặc bị thu hồi giấy phép trên phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử của đơn vị. Việc này giúp người dân có thêm thông tin trước khi lựa chọn nơi khám chữa bệnh, đồng thời tạo điều kiện để cộng đồng cùng giám sát hoạt động của các cơ sở y tế tư nhân.