Dẫn đầu FTA Index, Hải Phòng khẳng định năng lực hội nhập

Những con số ấn tượng

FTA Index là bộ chỉ số đầu tiên tại Việt Nam đánh giá kết quả thực hiện các FTA tại địa phương từ góc độ doanh nghiệp. Nếu các chỉ số về năng lực cạnh tranh hay cải cách hành chính phản ánh rộng hơn chất lượng điều hành, FTA Index tập trung vào việc chính quyền địa phương thực hiện các cam kết hội nhập và hỗ trợ doanh nghiệp biến cơ hội từ FTA thành lợi ích thực tế.

Năm 2025, Hải Phòng đạt 35,62/40 điểm, đứng đầu 34 địa phương được đánh giá và là địa phương duy nhất thuộc nhóm “Rất tốt”, trong khi điểm FTA Index bình quân cả nước chỉ đạt 21,66 điểm. Khoảng cách gần 14 điểm cho thấy nỗ lực của thành phố trong tổ chức thực thi và hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập.

Hải Phòng dẫn đầu cả nước ở 2 trong 4 chỉ số thành phần. Ở chỉ số tiếp cận thông tin, thành phố đạt 9,85 điểm; chỉ số thực thi các quy định pháp lý theo FTA đạt 9,4 điểm, đều đứng đầu. Đây là hai chỉ số quan trọng với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Để hưởng ưu đãi thuế quan, doanh nghiệp không chỉ cần biết thị trường mà còn phải nắm chắc quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, hồ sơ, thủ tục và các quy định liên quan.

Điểm số cao phản ánh cách Hải Phòng tổ chức thực thi FTA đã chuyển từ phổ biến chính sách sang hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng chính sách trong thực tế. Điều này càng có ý nghĩa khi quy mô thương mại của thành phố ngày càng lớn. 8 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Hải Phòng đạt 42,2 tỷ USD, tăng khoảng 14,6% so với cùng kỳ; kim ngạch nhập khẩu đạt 31,1 tỷ USD, tăng 18,56%.

Theo ông Vũ Ngọc Lâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng, lợi thế về cảng biển, logistics cùng mạng lưới doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu khiến yêu cầu này càng cấp thiết. Khi thông tin được cung cấp kịp thời, thủ tục được rút ngắn và quy định được thực thi thống nhất, doanh nghiệp có điều kiện giảm chi phí, chủ động đơn hàng và nâng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đồng hành với doanh nghiệp

Đằng sau điểm số FTA Index là sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp.

Sở Công Thương giữ vai trò quan trọng trong cung cấp thông tin, hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA. Từ tháng 8/2025, thành phố thực hiện đầy đủ các loại C/O ưu đãi và không ưu đãi theo phương thức “5 tại chỗ”, gồm tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt, đóng dấu và trả kết quả tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Phương thức này đồng thời đẩy mạnh số hóa quy trình cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Từ đầu năm đến nay, Sở Công Thương cấp khoảng 150.000 bộ C/O đi các thị trường, với trị giá xuất khẩu khoảng 7 tỷ USD. Trong đó, các mẫu C/O ưu đãi có trị giá xuất khẩu lớn gồm EUR.1, D, E, AK/VK, AJ/V.

Ông Yang Rinke, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện tử Tongwei Việt Nam (Khu công nghiệp An Dương) cho biết, cấp C/O theo phương thức “5 tại chỗ” có ý nghĩa quan trọng với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, bởi đây là căn cứ để hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế quan theo các hiệp định thương mại giữa Việt Nam và đối tác. Phương thức này giúp doanh nghiệp giảm khoảng 70% thời gian giải quyết thủ tục xin cấp C/O so với trước đây, qua đó tăng lợi thế cạnh tranh, mở rộng thị trường và tối ưu chi phí.

Cùng với ngành Công Thương, Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa thủ tục, lấy sự thuận tiện của doanh nghiệp làm một trong những thước đo hiệu quả hoạt động. Từ ngày 1/6/2026, đơn vị được Bộ Tài chính và Cục Hải quan lựa chọn là đầu mối đầu tiên trong toàn ngành triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung, góp phần giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Phát biểu tại Lễ công bố FTA Index 2025, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường nhấn mạnh, kết quả đạt được vừa là sự ghi nhận, vừa đặt ra trách nhiệm để Hải Phòng tiếp tục đổi mới, nâng cao khả năng tận dụng FTA của doanh nghiệp.

Thành phố xác định FTA Index không phải công cụ để chạy theo thứ hạng mà là công cụ quản trị và cải cách. Trên cơ sở phân tích từng chỉ số thành phần, Hải Phòng sẽ xây dựng kế hoạch cải thiện hằng năm với mục tiêu, trách nhiệm và tiến độ cụ thể, phấn đấu giữ vững nhóm dẫn đầu và hướng tới nhóm 3 địa phương có kết quả FTA Index cao nhất cả nước.

Trọng tâm thời gian tới là nâng cao chất lượng thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, theo từng ngành hàng, thị trường; tiếp tục số hóa quy trình, cấp C/O điện tử; tăng cường cảnh báo sớm về quy tắc xuất xứ, phòng vệ thương mại và tiêu chuẩn mới.

HÀ VY