Mỗi ý kiến người dân là một góc nhìn quy hoạch

Những ngày qua, việc lấy ý kiến nhân dân về quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đang được nhiều địa phương triển khai và thu hút được sự quan tâm của cộng đồng dân cư. Những tấm bản đồ, những định hướng phát triển không còn là câu chuyện xa xôi của các nhà quy hoạch mà trở thành vấn đề được người dân bàn luận, xem xét từ chính nơi mình đang sống.

Một bản quy hoạch dù được xây dựng công phu đến đâu cũng chỉ thực sự có giá trị khi nhìn thấy trong đó đời sống của người dân. Một tuyến đường không chỉ là một nét vẽ trên bản đồ. Đó có thể là con đường người dân đi làm mỗi ngày. Một khu đô thị không chỉ là quỹ đất phát triển. Đó còn là nơi hàng nghìn, thậm chí hàng vạn người sẽ sinh sống. Một khu cây xanh, mặt nước không chỉ tạo cảnh quan mà còn quyết định chất lượng môi trường sống trong nhiều thập niên…

Vì thế, việc người dân trực tiếp tiếp cận hồ sơ, bản vẽ và đưa ra ý kiến càng có ý nghĩa.

Người dân có thể nhìn quy hoạch từ một góc rất khác so với cơ quan quản lý. Họ biết khu vực nào thường xuyên ùn tắc, nơi nào thiếu trường học, thiếu không gian sinh hoạt cộng đồng. Tuyến đường nào chưa thuận tiện, khu vực nào dễ ngập, những vùng sản xuất nào gắn với sinh kế lâu đời. Họ cũng hiểu những thay đổi của không gian sống có thể tác động thế nào đến từng gia đình. Đó là những thông tin không phải lúc nào cũng hiện đầy đủ trên bản đồ.

Quy hoạch là câu chuyện của tương lai, nhưng tương lai ấy phải được xây dựng từ thực tế hiện tại. Vì vậy, mỗi ý kiến của người dân có thể bổ sung một mảnh ghép cho bức tranh phát triển chung của thành phố.

Thành phố Hải Phòng đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới. Không gian đô thị được mở rộng, các trung tâm công nghiệp, cảng biển, logistics, thương mại, dịch vụ tiếp tục được định hình. Trong bối cảnh ấy, quy hoạch không thể chỉ đặt câu hỏi thành phố sẽ phát triển đến đâu mà phải trả lời rõ thành phố sẽ phát triển như thế nào và người dân được hưởng gì từ quá trình đó?

Đặc biệt, tầm nhìn đến năm 2075 khiến mỗi quyết định quy hoạch hôm nay càng cần được cân nhắc thận trọng. Một khu đất dành cho trường học, công viên hay công trình công cộng nếu không được tính toán từ bây giờ có thể rất khó bổ sung khi đô thị đã hình thành. Một tuyến giao thông được xác định hôm nay có thể trở thành trục phát triển quan trọng trong vài chục năm tới. Ngược lại, một quyết định thiếu tính toán có thể để lại hệ quả lâu dài cho cả cộng đồng.

Do đó, người dân cần được tạo điều kiện để hiểu quy hoạch. Những nội dung liên quan trực tiếp đến địa bàn dân cư cần được giải thích dễ hiểu. Người dân cần biết khu vực mình đang sống được định hướng ra sao, hạ tầng giao thông được tổ chức thế nào, các công trình công cộng được bố trí ở đâu, không gian sản xuất và sinh thái được xử lý như thế nào?

Khi thông tin đủ rõ, ý kiến đóng góp mới có thể đi vào thực chất.

Khi hiểu và góp ý vào quy hoạch người dân cũng cần nhìn quy hoạch bằng lợi ích chung. Không phải mọi ý kiến đều có thể được tiếp thu nguyên trạng. Có những đề xuất xuất phát từ nhu cầu rất chính đáng của một khu dân cư nhưng cần được đặt trong tổng thể phát triển của thành phố. Có những phương án trước mắt có thể chưa thuận tiện nhưng cần thiết cho một không gian phát triển dài hạn. Điều quan trọng là mọi ý kiến phải được lắng nghe, phân tích và giải trình thỏa đáng.

Việc thành phố tổ chức lấy ý kiến đối với toàn bộ hồ sơ quy hoạch, từ phần thuyết minh đến các bản vẽ kiến trúc và hạ tầng kỹ thuật, cho thấy phạm vi tham gia của cộng đồng được đặt ra khá rộng. Các địa phương có trách nhiệm công khai hồ sơ, tổ chức lấy ý kiến và tổng hợp đầy đủ các ý kiến của người dân, bao gồm cả những nội dung đồng thuận, không đồng thuận, cũng như các đề xuất, kiến nghị.

Đây là cơ hội để người dân Hải Phòng trực tiếp tham gia vào quá trình định hình và phát triển thành phố. Đồng thời, việc tiếp nhận, tổng hợp và phản ánh đầy đủ các ý kiến của người dân cũng là trách nhiệm của chính quyền, qua đó cung cấp những thông tin thiết thực để hoàn thiện quy hoạch.

HẢI MINH