Nâng năng lực số cho giáo viên, đổi mới từng giờ học

Làm chủ công nghệ, đổi mới giờ học

Nhờ công nghệ số, các tiết học của cô giáo Lê Minh Thu, Trường Tiểu học Ngô Gia Tự (phường Hồng Bàng) sinh động hơn. Nhiều nội dung, tình huống giáo dục được cô chuyển thành video clip với nhân vật hoạt hình, âm thanh sinh động.

Em Nguyễn Thanh Mai, học sinh lớp 4A7 cho biết cách học này khiến em và các bạn hứng thú hơn, bài học dễ hiểu và nhớ lâu hơn. Theo cô Thu, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, PowerPoint, Azota, GeoGebra, Plickers... trong giảng dạy, kiểm tra, đánh giá vừa tạo hứng thú cho học sinh, vừa giúp giáo viên nhanh chóng nắm bắt kết quả tiếp nhận kiến thức của cả lớp.

Trong kiểm tra, đánh giá, giáo viên có thể sử dụng phần mềm Plickers để nhanh chóng kiểm tra mức độ hiểu bài của cả lớp thay vì gọi từng học sinh trả lời. Khi câu hỏi được đưa ra, học sinh xoay thẻ chọn đáp án; giáo viên dùng điện thoại quét thẻ, kết quả hiển thị ngay trên máy tính. Nhờ đó, giáo viên nắm nhanh mức độ tiếp thu, xác định nội dung học sinh chưa hiểu để kịp thời giải thích, điều chỉnh ngay trong tiết học.

Công nghệ số được khai thác ở nhiều cấp học với những cách làm phù hợp từng lứa tuổi.

Tại Trường Mầm non Thạch Khôi (phường Thạch Khôi), giáo viên ứng dụng công nghệ thiết kế video, hình ảnh và học liệu trực quan phục vụ hoạt động giáo dục. Các nội dung làm quen chữ cái, chữ số, nhận biết màu sắc, con vật, cây cối hay kỹ năng sống được minh họa bằng hình ảnh, âm thanh và nhân vật sinh động, giúp trẻ dễ quan sát, ghi nhớ và hào hứng tham gia.

Theo cô Nguyễn Thị Gấm, Hiệu trưởng nhà trường, việc làm chủ công nghệ số giúp giáo viên minh họa các khái niệm, sự vật cho trẻ dễ quan sát, nhận biết, ghi nhớ và hứng thú hơn trong học tập, vui chơi.

Ở các cấp học THCS và THPT, yêu cầu về năng lực số của giáo viên ngày càng cao, không chỉ dừng ở trình chiếu bài giảng mà còn phải biết khai thác nền tảng, phần mềm chuyên môn để tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá và phát triển năng lực tự học của học sinh. Giáo viên chủ động xây dựng học liệu số, thiết kế hoạt động tương tác, khai thác dữ liệu học tập và lựa chọn công cụ phù hợp với từng môn học.

Cô Hồ Thị Dinh, Hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh cho rằng hiệu quả lớn nhất của việc giáo viên có kỹ năng số thành thạo là “chất xám” trong mỗi giờ học được tăng cao. Việc học sinh thường xuyên tiếp xúc với công nghệ thông qua bài giảng, hoạt động học tập, tra cứu thông tin sẽ từng bước hình thành nền tảng năng lực số, giúp các em tự tin học tập và giao lưu trong môi trường quốc tế.

Nâng năng lực số, đáp ứng yêu cầu mới

Hải Phòng hiện có hơn 1.000 cơ sở giáo dục từ mầm non đến THPT. Đến nay, tất cả các trường trên địa bàn thành phố được trang bị máy vi tính kết nối internet tốc độ cao; 100% số cán bộ quản lý có trình độ tin học theo chuẩn kỹ năng công nghệ thông tin phục vụ công việc; hơn 65.000 cán bộ quản lý, giáo viên được bồi dưỡng năng lực số.

Ngành giáo dục và đào tạo thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, chuyên đề giúp giáo viên cập nhật kiến thức, kỹ năng công nghệ, nâng cao năng lực số. Từ nền tảng đó, đội ngũ giáo viên thành phố từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào dạy học, xây dựng gần 40.000 bài giảng điện tử trên 1.000 thiết bị dạy học số tự thiết kế.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, năng lực số của đội ngũ giáo viên Hải Phòng hiện nay không dừng ở việc sử dụng thành thạo máy tính hay các phần mềm dạy học, mà phải được chuyển hóa thành năng lực tổ chức và đổi mới hoạt động giáo dục.

Giáo viên đang từng bước lựa chọn công cụ phù hợp với mục tiêu bài học, khai thác trí tuệ nhân tạo và dữ liệu trong việc tổ chức các hoạt động để học sinh chủ động tìm kiếm, xử lý và vận dụng thông tin.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đỗ Duy Hưng cho rằng đáp ứng yêu cầu mới, chủ động nâng cao năng lực số, sử dụng thành thạo công nghệ trong hoạt động chuyên môn không chỉ là yêu cầu về kỹ năng mà còn thúc đẩy giáo viên đổi mới tư duy, phương pháp, nâng cao chất lượng mỗi giờ lên lớp.

Để nâng cao năng lực số cho đội ngũ, cán bộ, giáo viên cần chủ động nghiên cứu, cập nhật công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo và phương pháp dạy học tiên tiến; phát huy vai trò của giáo viên có năng lực công nghệ tốt trong hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp. Qua đó, hình thành thói quen tự học, tự cập nhật và lan tỏa kỹ năng ứng dụng công nghệ trong nhà trường.

Bên cạnh yếu tố con người, hạ tầng và học liệu số là điều kiện quan trọng để phát huy năng lực số của giáo viên.

Ngành giáo dục và đào tạo tiếp tục tham mưu đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị, hạ tầng số, tạo điều kiện ứng dụng công nghệ hiệu quả trong dạy học, kiểm tra, đánh giá và các hoạt động chuyên môn.

Mục tiêu không chỉ đưa công nghệ vào lớp học mà từng bước đổi mới cách tổ chức dạy học, cách học sinh tiếp nhận, khai thác tri thức; qua đó hình thành năng lực số, giúp các em chủ động học tập, tiếp cận tri thức ở các cấp học cao hơn và tự tin hội nhập.

BÙI HẠNH