Nâng cao năng lực quản trị các hợp tác xã nông nghiệp

"Điểm nghẽn" về nhân lực

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Tân Dân (phường Lê Đại Hành) có 183 thành viên. Hợp tác xã duy trì dịch vụ thủy nông cung ứng giống, thuốc bảo vệ thực vật trên khoảng 354 ha đất nông nghiệp. Hợp tác xã triển khai quy vùng sản xuất lúa tập trung, xây dựng cánh đồng mẫu lớn, tổ chức sản xuất khoảng 50 ha lúa Đài Thơm theo tiêu chuẩn VietGAP và phối hợp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân.

Quy mô hoạt động ngày càng mở rộng, song bộ máy quản lý lại đối mặt với bài toán nhân lực. Độ tuổi bình quân của cán bộ hợp tác xã hiện khoảng 52 tuổi. Trong khi đó, việc thu hút lao động trẻ có trình độ chuyên môn về làm việc tại hợp tác xã gặp nhiều khó khăn.

Phó Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Tân Dân Nguyễn Thành Trung cho biết: Ban Quản lý hợp tác xã có 7 người, nhưng thu nhập bình quân chỉ khoảng 2,7 triệu đồng/người/tháng. Trong khi lao động trẻ có trình độ từ trung cấp, đại học trở lên có nhiều lựa chọn tại các doanh nghiệp, công ty với mức thu nhập và điều kiện làm việc tốt hơn. Do đó, chỉ khi sản xuất nông nghiệp có hiệu quả thì mới có thể thu hút được nhân lực trẻ về với khu vực nông thôn.

Còn tại Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đồng Lạc (phường Lê Đại Hành), đơn vị đảm nhiệm các dịch vụ thủy nông, cung ứng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thóc giống và duy trì khoảng 20 ha chuối, sản xuất dưa leo, cà rốt, có sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao.

Mới đây, hợp tác xã tuyển thêm một lao động trẻ phụ trách bảo vệ thực vật. Tuy nhiên, mức thu nhập bình quân chỉ hơn 3 triệu đồng/tháng khiến người lao động phải làm thêm nhiều công việc khác để bảo đảm cuộc sống.

Theo Giám đốc Hợp tác xã Khúc Kim Độ, đơn vị tạo điều kiện cho lao động trẻ vừa học vừa làm, tham gia các lớp bồi dưỡng. Tuy nhiên, nếu chỉ trông vào khoản phụ cấp khoảng 3 - 5 triệu đồng/tháng, rất khó để lao động trẻ yên tâm gắn bó lâu dài.

Khi nông nghiệp chuyển sang sản xuất hàng hóa, liên kết chuỗi và xây dựng thương hiệu, hợp tác xã cần những người có khả năng lập phương án sản xuất kinh doanh, quản lý vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu, đàm phán với doanh nghiệp và tìm đầu ra cho sản phẩm.

Trong khi đó, nhiều cán bộ hợp tác xã trưởng thành từ thực tiễn sản xuất, giàu kinh nghiệm nhưng tuổi cao; khả năng tiếp cận kiến thức quản trị hiện đại, công nghệ số, pháp luật, tài chính và thị trường còn hạn chế.

Quản trị tốt để tạo sức hút nhân lực

Thời gian qua, khu vực kinh tế tập thể đang có sự chuyển biến theo hướng nâng cao chất lượng và hiệu quả. Tại Hải Phòng, với gần 800 hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã đang hoạt động trên nhiều lĩnh vực, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 12.500 lao động, yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao. Đối với hợp tác xã nông nghiệp, rất cần những cán bộ có tư duy kinh tế, biết tổ chức sản xuất, quản trị tài chính, ứng dụng công nghệ và phát triển thị trường.

Theo Giám đốc Hợp tác xã Nông lâm thủy hải sản Nam Việt Phạm Văn Quyên, thành viên hợp tác xã chủ yếu là người trẻ nên có lợi thế trong thích ứng với khoa học, công nghệ. Hợp tác xã chủ động sử dụng phần mềm quản lý, ứng dụng máy móc trong sản xuất, đồng thời nghiên cứu chế biến sâu từ xơ chuối thành sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Hiện tại, Liên minh Hợp tác xã thành phố đang tăng cường đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng về quản trị, xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và phát triển thị trường.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Liên minh Hợp tác xã thành phố Nguyễn Hữu Đạo, năm 2026, Liên minh Hợp tác xã thành phố tiếp tục triển khai đào tạo, bồi dưỡng theo từng nhóm đối tượng, tập trung nâng cao năng lực quản lý cho cán bộ quản lý và kiến thức chuyên ngành, đáp ứng yêu cầu mới.

Cùng với đào tạo đội ngũ hiện có, các hợp tác xã cũng cần chủ động xây dựng nguồn nhân lực kế cận. Đây là giải pháp có ý nghĩa lâu dài, nhất là với những hợp tác xã có đội ngũ cán bộ chủ chốt đã lớn tuổi.

THANH VÂN