Xây dựng làng xã thượng tôn pháp luật từ những việc cụ thể
Các địa phương tại Hải Phòng tăng cường tuyên truyền pháp luật ở nông thôn, giúp người dân nắm rõ quyền, nghĩa vụ và chủ động giải quyết vướng mắc ngay từ cơ sở.
Góp phần hoà giải từ cơ sở
Tháng 7 vừa qua, tại thôn Trung, xã Ninh Giang xảy ra tranh chấp liên quan đến mốc giới đất đai. Thay vì để mâu thuẫn kéo dài, vụ việc được đưa ra hòa giải tại cơ sở. Trên cơ sở tìm hiểu quy định pháp luật, đối chiếu thực tế và lắng nghe các bên, tranh chấp được hòa giải thành.
Chị Lê Thị Lụa, Bí thư Chi bộ thôn Trung cho biết, sau khi được Chi hội Luật gia xã Ninh Giang tuyên truyền, tổ hòa giải các thôn được trang bị thêm kiến thức pháp luật, vận dụng vào thực tế và giải quyết nhiều vụ việc, không để phát sinh thành vấn đề phức tạp. Người dân cũng được tuyên truyền, giải thích rõ quy định pháp luật, giúp quá trình hòa giải thuận lợi hơn.
Tháng 4/2026, UBND xã Ninh Giang thành lập Chi hội Luật gia xã với 13 hội viên là cán bộ, công chức xã và đại diện MTTQ, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên... Ông Nguyễn Đình Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Giang, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia xã Ninh Giang cho biết: “Chi hội sẽ chủ động bám sát địa bàn, nắm bắt kịp thời các vấn đề phát sinh, tư vấn, hướng dẫn người dân giải quyết đúng quy định pháp luật ngay từ đầu, hạn chế khiếu kiện vượt cấp. Trong tháng 9, chi hội phối hợp với một số nhà trường tổ chức chuyên đề tuyên truyền phòng chống bạo lực học đường, giúp học sinh ở nông thôn nâng cao ý thức chấp hành pháp luật”.
Đầu tháng 9, xã An Lão ra mắt mô hình “Xã An Lão thượng tôn và tuân thủ pháp luật” giai đoạn 2026 - 2030. Mô hình không chỉ tuyên truyền, phổ biến pháp luật mà hướng đến nâng cao chất lượng xây dựng, thẩm định và tổ chức thi hành pháp luật ngay từ cơ sở. Xã tăng cường kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật, nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở, chủ động tiếp nhận và giải quyết dứt điểm những phản ánh, kiến nghị chính đáng của nhân dân.
Đồng chí Đinh Thành Đồng, Chủ tịch UBND xã An Lão cho biết, việc triển khai mô hình thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng bộ, chính quyền xã nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân nông thôn. Xã sẽ tăng cường tuyên truyền pháp luật trên các Fanpage, loa truyền thanh để người dân tiếp cận pháp luật gần gũi hơn, qua đó hạn chế vi phạm và nâng cao khả năng hòa giải từ cơ sở.
Việc đưa kiến thức pháp luật về cơ sở không nhất thiết bắt đầu từ những nội dung lớn mà có thể từ những vấn đề gần gũi với đời sống. Mỗi cán bộ thôn, đoàn thể, người dân đều có thể trở thành một “mắt xích” góp phần giữ gìn sự đồng thuận trong cộng đồng.
Xây dựng nông thôn tuân thủ pháp luật
Hiện nay, tình trạng lừa đảo trên không gian mạng tại nông thôn khá phổ biến, là một trong những nội dung được các địa phương tập trung tuyên truyền, phòng ngừa. Nhiều nơi tuyên truyền tại cơ quan, trường học, thôn; lồng ghép trong hội nghị; thông qua Cổng thông tin điện tử, hệ thống thông tin cơ sở và phát tài liệu phổ biến pháp luật.
Ông Hoàng Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Hà Đông cho biết, địa phương phối hợp rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo yêu cầu của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố. Qua rà soát, các văn bản cơ bản bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. UBND xã triển khai quản lý, khai thác, sử dụng Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật. Những nội dung này được tuyên truyền tới bí thư chi bộ, trưởng thôn, cán bộ và nhân dân, đồng thời các hội viên chủ động phổ biến tới gia đình, người thân.
Theo bà Nguyễn Thị Mai, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Hải Phòng, các Chi hội Luật gia cấp xã, hội viên, tuyên truyền viên có vai trò như “cầu nối” giữa chính sách, pháp luật với thực tiễn cuộc sống. Thực tế cho thấy, không phải tranh chấp nào cũng cần đến cơ quan tư pháp hoặc tòa án. Nhiều mâu thuẫn nếu được phát hiện sớm, giải thích thấu đáo và hòa giải đúng quy định có thể được tháo gỡ ngay tại thôn, tổ dân phố.
Đó cũng là ý nghĩa thiết thực của việc đưa pháp luật về nông thôn: không chờ người dân có tranh chấp mới tìm đến pháp luật mà đưa kiến thức pháp luật đến với người dân trước khi tranh chấp phát sinh. Khi cán bộ cơ sở hiểu pháp luật, người dân biết pháp luật, môi trường sống tôn trọng kỷ cương, đề cao sự đồng thuận và thượng tôn pháp luật sẽ từng bước được hình thành ngay từ cơ sở.