Hải Phòng kiến tạo "tam giác nhân lực số"

Yêu cầu tất yếu

Cùng với sự phát triển của các khu công nghiệp, khu kinh tế, dịch vụ logistics và quá trình chuyển đổi số, Hải Phòng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực kỹ thuật, công nghệ chất lượng cao. Thành phố cần đội ngũ nhân lực đủ khả năng làm chủ, sáng tạo và từng bước phát triển công nghệ.

Thực tế, nhiều trường đại học lớn trên địa bàn như Đại học Hàng hải Việt Nam, Đại học Hải Phòng, Đại học Y Dược Hải Phòng, Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương… đang đẩy mạnh đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu thị trường và xu hướng công nghệ mới.

Nhiều trường tăng cường số hóa trong quản trị, giảng dạy, quản lý sinh viên; đồng thời triển khai các đề tài, dự án nghiên cứu phục vụ phát triển đô thị, công nghiệp, logistics và y tế thông minh.

Điển hình, Trường Đại học Hải Phòng xây dựng các chương trình chất lượng cao về thiết kế game và multimedia, kinh doanh số và đổi mới sáng tạo, công nghệ kỹ thuật điện tử, vi mạch và bán dẫn. Từ khóa tuyển sinh 2025 - 2026, trường đưa học phần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo vào chương trình đào tạo của các ngành.

Năm 2026, Trường Đại học Sao Đỏ mở thêm 5 ngành đào tạo mới, tập trung vào những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao như trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, thương mại điện tử và logistics. Qua đó, nhà trường đa dạng hóa ngành đào tạo, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động.

Ông Nguyễn Cao Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh vai trò của các trường đại học trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển khoa học - công nghệ, nhất là đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh.

Theo đó, các trường đại học, cao đẳng cần trở thành “vườn ươm tài năng công nghệ số và công nghệ xanh”, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng đáp ứng thực tiễn cho các ngành công nghiệp mũi nhọn của thành phố.

Theo các chuyên gia, tốc độ thu hút FDI đang vượt khả năng cung ứng nhân lực chất lượng cao tại chỗ. Muốn chuyển từ sản xuất sang nghiên cứu và phát triển (R&D), thiết kế, Hải Phòng cần đội ngũ nhân lực đủ năng lực làm chủ công nghệ.

Trong đó, mô hình liên kết “3 nhà” gồm nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp được xem là giải pháp quan trọng để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hình thành thị trường khoa học - công nghệ và rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu với sản xuất.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo. Doanh nghiệp không chỉ là nơi tiếp nhận sinh viên sau tốt nghiệp mà còn cần trở thành một “giảng đường thực tế”, giúp người học tiếp cận dây chuyền sản xuất, công nghệ mới và những bài toán cụ thể.

Trải thảm đỏ hút nhân tài, xây dựng “tam giác nhân lực số”

Trong kỷ nguyên số, hạ tầng dữ liệu và công nghệ có vai trò quan trọng, nhưng yếu tố quyết định sức cạnh tranh của địa phương vẫn là con người, đặc biệt là nguồn nhân lực tri thức và đổi mới sáng tạo. Với định hướng đó, Hải Phòng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

HĐND thành phố đã ban hành chính sách phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo giai đoạn 2025 - 2030. Theo đó, thành phố hỗ trợ chuyên gia, nhà khoa học Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn, AI; hỗ trợ một lần 100 triệu đồng/người, thưởng sáng chế trong nước 60 triệu đồng, sáng chế quốc tế 120 triệu đồng; đồng thời hỗ trợ nhà ở trong 24 tháng và tham gia các hội thảo quốc tế.

Hải Phòng cũng mở rộng hợp tác, ký kết nhiều thỏa thuận với doanh nghiệp, viện, trường trong và ngoài nước về đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Qua đó, từng bước mở rộng hợp tác, tiếp cận tri thức và công nghệ tiên tiến.

Đặc biệt, thành phố triển khai kế hoạch hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST), trong đó tập trung đào tạo, phát triển nguồn nhân lực khoa học - công nghệ; thành lập, vận hành Trung tâm Công nghệ KIST-Hải Phòng và Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển KIST-HaiPhong Techhub; thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển các trung tâm R&D.

Thành phố cũng tăng cường khảo sát, kết nối, hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và trao đổi sản phẩm khoa học giữa doanh nghiệp Hải Phòng với các tổ chức, doanh nghiệp tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) trong các lĩnh vực AI, tự động hóa, chuyển đổi số và năng lượng tái tạo. Đồng thời, tổ chức các hoạt động kết nối cung - cầu giữa viện, trường, cơ quan nghiên cứu với doanh nghiệp trong và ngoài thành phố.

Cùng với thu hút nhân tài, Hải Phòng chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ hiện có thông qua các chương trình tập huấn trực tuyến, khai thác nền tảng “Bình dân học vụ số”, bồi dưỡng kỹ năng số và tư duy đổi mới sáng tạo cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, nhất là ở cấp xã. Qua đó, góp phần hình thành lực lượng lao động thích ứng tốt hơn với môi trường số.

Từ đào tạo trong nhà trường đến bồi dưỡng trong khu vực công và phát triển nhân lực tại doanh nghiệp, Hải Phòng đang từng bước xây dựng mô hình phát triển nhân lực khoa học - công nghệ và chuyển đổi số có tính hệ thống, với 3 tầng kết nối: tầng tri thức hàn lâm gồm các trường đại học, viện nghiên cứu; tầng hành chính công gồm các cơ quan nhà nước; và tầng doanh nghiệp, xã hội. Ba tầng này tạo thành “tam giác nhân lực số”, trong đó nhà trường cung cấp nền tảng, chính quyền kiến tạo môi trường và doanh nghiệp tạo động lực phát triển.

HỒNG ANH