Vaccine phế cầu sắp được đưa vào tiêm chủng mở rộng ở Việt Nam

Theo Bộ Y tế, vaccine phế cầu khuẩn là một trong những nội dung nằm trong Kế hoạch Tiêm chủng mở rộng giai đoạn 2026 - 2028.

Để chuẩn bị sẵn sàng cho công tác triển khai trên thực địa, hiện nay Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương thuộc Bộ Y tế đã hoàn tất thủ tục mua 331.800 liều vaccine phế cầu Prevenar 13 thông qua sự hỗ trợ của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF).

Theo lộ trình đã vạch ra, kế hoạch triển khai tiêm chủng chính thức dự kiến sẽ bắt đầu vào cuối năm 2026. Với số lượng này, dự kiến sẽ có khoảng 165.900 trẻ em dưới 1 tuổi trên phạm vi toàn quốc được tiếp cận và tiêm chủng đầy đủ 2 mũi vaccine phế cầu hoàn toàn miễn phí.

Hiện tại, Bộ Y tế đang ráo riết đôn đốc các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các thủ tục pháp lý đối với lô vaccine nhập khẩu này để kịp thời đưa vào phục vụ Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng đang khẩn trương xây dựng kế hoạch tập huấn chuyên môn, thiết lập hệ thống giám sát hỗ trợ cho các cán bộ y tế từ tuyến trung ương đến tận tuyến xã và các bệnh viện. Hoạt động này nhằm phổ biến và hướng dẫn chi tiết tờ hướng dẫn sử dụng vaccine phế cầu đã được Cục Quản lý Dược phê duyệt chính thức trước khi bắt đầu triển khai tiêm rộng rãi trong cộng đồng. Theo Bộ Y tế, việc đưa vaccine phế cầu khuẩn vào danh mục là một trong những nội dung trọng tâm nằm trong Kế hoạch Tiêm chủng mở rộng quốc gia giai đoạn 2026 - 2028.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương, Bộ Y tế đang khẩn trương đẩy nhanh tiến độ, để sớm có nguồn vaccine phục vụ công tác chăm sóc, bảo vệ nâng cao sức khỏe, chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa cho trẻ em.

Phế cầu khuẩn (tên khoa học là Streptococcus pneumoniae) hiện đang là một trong những tác nhân hàng đầu gây ra tình trạng viêm phổi mắc phải trong cộng đồng, cùng nhiều bệnh xâm lấn nguy hiểm (IPD) có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng bệnh nhi như nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, một nghiên cứu khoa học thực hiện trên 274 trẻ mắc viêm phổi mắc phải trong cộng đồng và các bệnh xâm lấn đã ghi nhận có tới 24 ca tử vong, điều đáng báo động là có đến 84% trong số đó thuộc về nhóm trẻ em dưới 5 tuổi.

Theo phân tích của các chuyên gia y tế, các kết quả nghiên cứu lâm sàng cho thấy trẻ em Việt Nam hiện có tỷ lệ mang vi khuẩn phế cầu trú ngụ ở vùng mũi họng chiếm trung bình khoảng 33%. Đây là một con số cao hơn đáng kể so với tỷ lệ chỉ từ 10 - 20% được ghi nhận tại nhiều quốc gia phát triển trên thế giới.

Bệnh nhân mắc bệnh do phế cầu thường có biểu hiện điển hình như: Sốt, ho, chảy mũi; có thể xuất hiện khó thở, mệt mỏi và tổn thương phổi rõ rệt. Bệnh có thể kéo dài và dai dẳng hơn so với nhiễm các loại do virus đường hô hấp khác; có thể diễn tiến 7 - 10 ngày hoặc lâu hơn tùy mức độ và biến chứng.

Đặc biệt, những trường hợp diễn biến nặng, thời gian điều trị có thể kéo dài nhiều tuần; nhất là những trường hợp phế cầu xâm lấn gây viêm màng não có thể để lại những hậu quả lâu dài đối với trẻ như tổn thương thần kinh, ảnh hưởng khả năng nhận thức, học tập đến chậm phát triển tâm thần, vận động… Bên cạnh đó, còn có thể có một số di chứng thần kinh khiến trẻ chậm nói, chậm phát triển nhận thức hoặc gặp khó khăn về vận động khi lớn lên.