Đổi mới từ mỗi giờ học, xây dựng trường học hiện đại
Hải Phòng đang từng bước xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, an toàn, thân thiện, lấy người học làm trung tâm, xây dựng 'Trường học xã hội chủ nghĩa'.
Từ thay đổi cách dạy, cách học
Những giờ học STEM tại Trường Mầm non Liên Hồng (phường Thạch Khôi) không còn đơn thuần là hoạt động làm quen với kiến thức mới. Trong không gian lớp học mở, trẻ được trực tiếp quan sát, thử nghiệm, làm đồ dùng, cùng nhau tìm cách giải quyết những vấn đề phù hợp với lứa tuổi. Qua đó, giúp trẻ chủ động hơn trong học tập, đồng thời được phát huy khả năng sáng tạo, giao tiếp và hợp tác.
Liên Hồng là một trong 3 trường mầm non khu vực Tây Hải Phòng được lựa chọn thực hiện thí điểm mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” giai đoạn 2026 - 2030. Năm học này, bên cạnh nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo đảm an toàn cho trẻ, nhà trường chú trọng các hoạt động trải nghiệm, STEAM, nghệ thuật, làm quen tiếng Anh và rèn kỹ năng sống, từng bước tạo thêm cơ hội để trẻ chủ động khám phá, thể hiện bản thân. Nhà trường cũng cải tạo không gian, bổ sung thiết bị, xây dựng môi trường xanh, sạch, thân thiện. Giáo viên chủ động làm đồ dùng, đồ chơi và thiết kế hoạt động phù hợp với từng độ tuổi của trẻ.
“Chúng tôi luôn chú trọng tổ chức các hoạt động để trẻ được tự trải nghiệm, tự sáng tạo, tự làm những điều phù hợp với khả năng và sở thích. Nhà trường cũng quan tâm xây dựng môi trường có nhiều cây xanh để các con được vui chơi, khám phá và trải nghiệm thực tế”, cô Phạm Thị Diễm Hương, giáo viên Trường Mầm non Liên Hồng chia sẻ.
Tại Trường Tiểu học Núi Đèo (phường Thủy Nguyên), việc đổi mới cũng được triển khai từ không gian giáo dục đến phương pháp dạy học. Năm học này, trường duy trì 27 lớp với khoảng 900 học sinh, đồng thời tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị, từng bước xây dựng môi trường giáo dục hiện đại.
Theo bà Vũ Thị Phượng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Núi Đèo, ngay từ khi triển khai mô hình, nhà trường xây dựng lộ trình cụ thể, lấy học sinh làm trung tâm. Việc sử dụng thiết bị, công nghệ trong dạy và học được tăng cường, tạo cơ hội để học sinh chủ động khám phá, thực hành, rèn luyện kỹ năng và phát triển năng lực.
Bà Phượng cho biết: “Chúng tôi xác định đổi mới không chỉ nằm ở việc bổ sung thiết bị hay thay đổi không gian lớp học, mà quan trọng là thay đổi cách tổ chức dạy học. Giáo viên cần tạo cơ hội để học sinh được suy nghĩ, được thực hành, được bày tỏ ý kiến và chủ động tham gia vào quá trình học tập. Qua đó, mỗi em có thể phát huy năng lực, sở trường của mình”.
Từ những thay đổi trong mỗi giờ học, các nhà trường đang từng bước chuyển từ truyền đạt kiến thức sang tổ chức, hướng dẫn và đồng hành cùng học sinh. Đây là nền tảng để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiện đại, trong đó học sinh thực sự là trung tâm.
Tạo nền tảng cho môi trường giáo dục mới
UBND thành phố đã phê duyệt Đề án xây dựng mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” tại Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo. Đây là một trong 11 mô hình trọng tâm được Thành ủy xác định triển khai nhằm cụ thể hóa mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội gắn với con người xã hội chủ nghĩa trên địa bàn thành phố.
Giai đoạn 2026 - 2030, Hải Phòng lựa chọn 9 trường công lập ở 3 cấp học để xây dựng mô hình mẫu, gồm các trường Liên Hồng, Tam Cường, Sao Mai ở cấp mầm non; Vĩnh Tiến - Cổ Am, Núi Đèo, Tân Bình ở cấp tiểu học; Tam Cường, Lê Ích Mộc, Võ Thị Sáu ở cấp THCS.
Thành phố dự kiến dành hơn 251,6 tỷ đồng đầu tư cho 9 trường, tập trung vào phòng học bộ môn, thư viện, phòng chức năng, không gian học tập mở, khu thể chất và khu vực phục vụ hoạt động trải nghiệm. Cùng với đó là yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đủ số lượng, bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Mục tiêu của mô hình không chỉ là tạo ra những ngôi trường hiện đại về cơ sở vật chất mà quan trọng hơn là xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, công bằng, tôn trọng sự khác biệt; giúp học sinh phát triển hài hòa về trí tuệ, thể chất, đạo đức, thẩm mỹ, có khả năng tự học, tư duy sáng tạo, tinh thần hợp tác và trách nhiệm với cộng đồng.
Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng Uông Minh Long, việc xây dựng Đề án được triển khai theo nguyên tắc “làm thật, hiệu quả thật”, tránh hình thức, không dừng ở phong trào hay khẩu hiệu. Trọng tâm là xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, dân chủ, công bằng, tôn trọng sự khác biệt; đồng thời phát huy sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, hướng tới mục tiêu trường học hạnh phúc.
Trên cơ sở kết quả giai đoạn 2026 - 2030, thành phố sẽ từng bước nhân rộng mô hình. Giai đoạn 2030 - 2035, dự kiến khoảng 30% trường công lập được áp dụng từng phần mô hình phù hợp điều kiện thực tế. Giai đoạn 2035 - 2045, Hải Phòng đặt mục tiêu 100% trường công lập đạt tối thiểu 80% tiêu chí, đồng thời phát triển hệ sinh thái học tập số, tăng cường ứng dụng AI và cá nhân hóa việc học.
Riêng giai đoạn 2026 - 2030, thành phố dự kiến đầu tư hơn 9.181 tỷ đồng cho cơ sở vật chất giáo dục và khoảng 171,9 tỷ đồng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ. Nguồn lực này cùng những đổi mới bắt đầu từ từng lớp học sẽ tạo nền tảng để mô hình trường học hiện đại từng bước lan tỏa, hướng tới mục tiêu mỗi học sinh được tôn trọng, được phát triển toàn diện và có năng lực, trách nhiệm với cộng đồng.