Nguy cơ gián đoạn eo biển Bab al-Mandab đe dọa hàng hải toàn cầu
Nguy cơ gián đoạn Bab al-Mandab đe dọa hoạt động vận tải quốc tế, kéo dài hành trình, tăng chi phí và gây sức ép lên chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nguy cơ gián đoạn hàng hải tại eo biển Bab al-Mandab đang gia tăng sau khi lực lượng Houthi chiếm thêm các đảo Greater Hanish và Lesser Hanish ở phía Nam Biển Đỏ, củng cố vị trí tại khu vực gần cửa ngõ chiến lược này. Trước đó, lực lượng này đã giành quyền kiểm soát thành phố cảng Mokha và đảo Perim, nằm ngay tại cửa ngõ eo biển.
Những diễn biến trên làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn tuyến hàng hải nối Biển Đỏ với Vịnh Aden. Bab al-Mandab nằm giữa Yemen và khu vực Sừng châu Phi, nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương. Các tàu vận tải giữa châu Á và châu Âu qua Kênh đào Suez phải đi qua eo biển này. Trong các đợt Houthi tấn công trước đây, nhiều tàu phải chuyển hướng quanh Mũi Hảo Vọng, khiến hành trình kéo dài và chi phí vận tải tăng cao.
Giám đốc phụ trách truyền thông và liên lạc của Bộ Ngoại giao Qatar Ibrahim bin Sultan Al Hashmi cảnh báo thế giới đã chịu tác động nghiêm trọng từ việc eo biển Hormuz bị phong tỏa và không thể tiếp tục đối mặt với nguy cơ gián đoạn tại Bab al-Mandab. Ông cho rằng việc đóng cửa ngõ phía Nam Biển Đỏ sẽ là “thảm họa đối với toàn thế giới”, đồng thời kêu gọi các nước phối hợp để ngăn tình trạng phong tỏa các tuyến đường thủy quốc tế trở thành “điều bình thường mới”.
Nguy cơ đối với hoạt động hàng hải diễn ra trong bối cảnh tình hình Yemen tiếp tục phức tạp, kéo theo cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng nghiêm trọng. Theo Liên hợp quốc, giao tranh những ngày gần đây khiến hơn 100.000 người phải rời bỏ nhà cửa trong nước, trong khi hơn 2.400 người vượt biển từ Yemen sang Djibouti chỉ trong 4 ngày.
Cơ quan Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cảnh báo tình trạng mất an ninh, đường sá hư hại, gián đoạn thông tin liên lạc và hạn chế đi lại đang gây khó khăn cho hoạt động cứu trợ.
Trong bối cảnh đó, các nước trong khu vực kêu gọi duy trì tự do và an toàn hàng hải. Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi kêu gọi bảo đảm tự do, an toàn hàng hải tại Biển Đỏ, cũng như hai eo biển Hormuz và Bab al-Mandab. Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh vai trò quan trọng của các tuyến hàng hải này đối với xuất khẩu dầu của Saudi Arabia và nguồn thu từ Kênh đào Suez của Ai Cập.
Về giải pháp, ông Al Hashmi cho biết Qatar đang phối hợp với các đối tác khu vực và quốc tế nhằm thúc đẩy đối thoại về tự do hàng hải tại Hormuz, đồng thời giải quyết các cuộc xung đột thông qua đàm phán. Theo quan điểm của quan chức Qatar, ngoại giao vẫn là giải pháp nhằm ngăn căng thẳng tiếp tục leo thang và hạn chế nguy cơ các tuyến hàng hải quốc tế bị gián đoạn kéo dài.