Nhìn thẳng 'điểm nghẽn' trong cải cách hành chính

Tuy nhiên, thực tế kiểm tra tại cơ sở cho thấy vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ, nhất là về nhân lực và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Nhiều nội dung cần khắc phục

Đợt kiểm tra công tác cải cách hành chính năm 2026 được thành phố triển khai nhằm đánh giá việc thực hiện các chương trình, kế hoạch, kết luận của UBND thành phố, Chủ tịch UBND thành phố; đồng thời phát hiện những hạn chế, khó khăn, vướng mắc để có giải pháp khắc phục. Kết quả kiểm tra cũng là một trong những căn cứ đánh giá Chỉ số cải cách hành chính năm 2026 và xem xét trách nhiệm người đứng đầu.

Qua kiểm tra, một số xã, phường còn thiếu biên chế cán bộ, công chức; việc bố trí nhân sự ở một số nơi chưa thật sự phù hợp với vị trí việc làm và yêu cầu nhiệm vụ. Trong khi đó, khối lượng công việc ở cấp xã ngày càng lớn, nhất là trong giải quyết thủ tục hành chính, quản lý Nhà nước và thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền. Đây là một trong những yếu tố tác động trực tiếp đến tiến độ, chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Thực tế này được phản ánh qua tình trạng hồ sơ giải quyết quá hạn tại một số địa phương. Qua kiểm tra, phường Hưng Đạo còn 14 hồ sơ quá hạn, phường Ái Quốc 9 hồ sơ; xã Việt Khê 17 hồ sơ, An Hưng 6 hồ sơ, Kiến Thụy 3 hồ sơ... Dù số lượng không lớn so với tổng số hồ sơ tiếp nhận, nhưng đây là những trường hợp cần được làm rõ nguyên nhân, nhất là trách nhiệm trong từng khâu tiếp nhận, xử lý và trả kết quả.

Ở một số địa phương, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tại thời điểm kiểm tra còn thấp, như phường Thạch Khôi, xã Nguyễn Lương Bằng. Điều này cho thấy, bên cạnh giải quyết thủ tục hành chính, năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở cấp cơ sở cũng là vấn đề cần được quan tâm trong quá trình vận hành mô hình chính quyền 2 cấp.

Nội dung khác được các đoàn kiểm tra chỉ rõ liên quan đến kiểm soát thủ tục hành chính. Bà Nguyễn Thị An, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố cho biết, tại một số địa phương, việc niêm yết các thủ tục hành chính mới được công bố, sửa đổi, bổ sung chưa kịp thời. Một số chính sách miễn, giảm phí, lệ phí chưa được công khai đầy đủ; thành phần hồ sơ, kết quả giải quyết hồ sơ tại một số nơi còn thiếu.

Đáng chú ý, việc cập nhật thông tin thủ tục hành chính trên trang thông tin điện tử của một số địa phương chưa theo kịp những thay đổi của hệ thống Cổng Dịch vụ công quốc gia. Những hạn chế này tưởng như thuộc về kỹ thuật, nhưng nếu không được khắc phục kịp thời có thể gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp khi tìm hiểu và thực hiện thủ tục.

Trong xây dựng chính quyền điện tử, một số địa phương chưa ban hành quy chế bảo đảm an toàn thông tin mạng trong hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin của UBND cấp xã. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, tỷ lệ thanh toán trực tuyến đối với các thủ tục có nghĩa vụ tài chính tại một số nơi chưa đạt yêu cầu.

Những vấn đề trên cho thấy, cải cách hành chính ở cơ sở không chỉ phụ thuộc vào việc đưa thủ tục lên môi trường số, mà còn đòi hỏi quy trình phải được tổ chức thống nhất, dữ liệu được cập nhật đầy đủ, cán bộ thực hiện đúng trách nhiệm và người dân thực sự sử dụng được các tiện ích số.

Xác định rõ nguyên nhân của từng hạn chế

Qua kiểm tra, các đoàn công tác không chỉ ghi nhận kết quả mà còn yêu cầu địa phương xác định rõ nguyên nhân của từng hạn chế để có biện pháp khắc phục. Đây cũng là điểm quan trọng giúp kết quả kiểm tra không dừng ở việc đánh giá, chấm điểm mà tạo chuyển biến trong thực tế.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hồng, Trưởng Phòng Cải cách hành chính và Pháp chế, Sở Nội vụ cho biết, trong quá trình kiểm tra, các thành viên đoàn hướng dẫn công chức thực hiện từng nội dung cụ thể, từ thể thức văn bản đến, văn bản đi, sao y, ký số cá nhân đến lập hồ sơ công việc điện tử, bảo đảm đầy đủ thành phần tài liệu. Theo bà Hồng, những nội dung này gắn trực tiếp với việc phân công, phân nhiệm theo vị trí việc làm, đồng thời là căn cứ đánh giá tiến độ và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức. Vì vậy, việc khắc phục hạn chế cần bắt đầu từ những công việc cụ thể, gắn với trách nhiệm của từng vị trí.

Ông Đoàn Văn Cát, Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Lương Bằng cho biết, công tác cải cách hành chính, giải quyết thủ tục hành chính đạt nhiều kết quả tích cực, song vẫn còn khó khăn do dữ liệu hồ sơ phát sinh trên nhiều nền tảng, việc đồng bộ giữa các hệ thống có thời điểm chưa ổn định. Một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, còn hạn chế trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Từ thực tế này, địa phương tiếp tục chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, tăng cường hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến và bảo đảm tính thống nhất của dữ liệu trên các hệ thống.

Đối với thành phố, kết quả kiểm tra cũng cung cấp thêm cơ sở để các cơ quan chuyên môn nhận diện những vấn đề mang tính hệ thống, từ đó có hướng xử lý phù hợp. Những hạn chế về nhân lực, quy trình, dữ liệu, hạ tầng công nghệ hay kỹ năng thực hiện nhiệm vụ nếu chỉ được xử lý riêng lẻ ở từng địa phương sẽ khó tạo chuyển biến đồng đều.

Đồng chí Hoàng Văn Đức, Phó Giám đốc Sở Nội vụ chia sẻ, năm 2026 thành phố tiếp tục đặt mục tiêu duy trì vị trí trong nhóm dẫn đầu cả nước về Chỉ số cải cách hành chính. Theo đó, đợt kiểm tra là dịp để đánh giá khách quan kết quả thực hiện, đồng thời nhận diện những khó khăn phát sinh trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Quan trọng hơn, những vấn đề phát hiện từ cơ sở cần được chuyển thành nhiệm vụ khắc phục cụ thể, có địa chỉ, thời hạn và trách nhiệm rõ ràng. Đây cũng là cơ sở để nâng cao chất lượng quản lý Nhà nước, bảo đảm việc cải cách hành chính thực sự hướng tới người dân, doanh nghiệp.

HÀ VY