Hạ tầng mở hướng phát triển logistics xanh Hải Phòng
Hạ tầng logistics xanh đang mở hướng phát triển bền vững cho Hải Phòng, từ cảng biển, vận tải thủy đến kho bãi và trung tâm logistics.
Định hướng "hạ tầng xanh"
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng sang kinh tế xanh, giảm phát thải khí nhà kính đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành logistics toàn cầu.
Hạ tầng logistics tại Hải Phòng đang từng bước chuyển dịch mạnh mẽ hướng tới mô hình tăng trưởng bền vững. Theo quy hoạch và định hướng phát triển, thành phố hiện có hơn 700 ha kho bãi, hoạt động dịch vụ logistics duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân ấn tượng từ 20 - 23%/năm, đóng góp khoảng 13 - 15% GRDP của thành phố.
Định hướng phát triển đến năm 2030, diện tích đất dành cho thương mại, dịch vụ và logistics của thành phố sẽ tiếp tục được mở rộng để đạt khoảng 1.700 - 2.000 ha. Mục tiêu trọng tâm là hình thành trung tâm logistics quốc tế hiện đại gắn liền với khu vực Đình Vũ - Cát Hải cùng hệ thống các trung tâm logistics cấp vùng và chuyên dụng, đáp ứng hiệu quả sản lượng hàng hóa thông qua ngày càng lớn.
Thành phố đang tập trung tối ưu hóa hạ tầng kết nối đa phương thức, tạo nền tảng vững chắc để thu hút các dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thế hệ mới gắn liền với các tiêu chuẩn môi trường khắt khe.
Cảng Nam Đình Vũ thuộc hệ thống Gemadept đang tích cực trong việc đầu tư hạ tầng đồng bộ và chuyên biệt. Vừa qua, cảng tiếp nhận thành công tàu DONGBANG GIANT NO.6, triển khai an toàn tuyệt đối công tác xếp dỡ lô hàng gồm 6 PAR module với tổng khối lượng lên tới 2.130 tấn phục vụ Dự án Phoenix Biorefinery, nhà máy lọc sinh học chuyên sản xuất nhiên liệu bền vững.
Theo Công ty CP Cảng Nam Đình Vũ, để xử lý thành công các kiện hàng siêu trường siêu trọng có yêu cầu kỹ thuật khắt khe, trong đó kiện nặng nhất đạt tới 482 tấn, cảng Nam Đình Vũ chủ động đầu tư xây dựng hệ thống cầu bến chuyên dụng với khả năng chịu tải lên tới 8 tấn/m² kết hợp cùng đường cầu dẫn rộng 25m.
Việc chủ động đầu tư, phát triển hạ tầng kỹ thuật chuyên sâu trước hết bảo đảm an toàn trong quá trình nâng, hạ hàng hóa từ bờ xuống tàu, đồng thời rút ngắn thời gian lưu bãi và giảm năng lượng tiêu hao cho phương tiện. Việc tích hợp phương thức xếp dỡ hiện đại tại cầu bến chuyên dụng cũng hạn chế nhu cầu vận chuyển đường bộ, qua đó góp phần giảm phát thải carbon trong chuỗi cung ứng hàng hóa dự án quy mô lớn.
Tiềm năng từ phát triển vận tải thủy nội địa xanh
Hệ thống vận tải thủy nội địa và ven biển đang đóng góp quan trọng vào chiến lược phát triển “hạ tầng xanh” cho logistics của Hải Phòng. Với lợi thế mạng lưới sông ngòi dày đặc, kết nối trực tiếp với các tuyến luồng hàng hải quốc gia, thành phố đẩy mạnh chuyển dịch một phần hàng hóa từ đường bộ sang đường thủy. Giải pháp này góp phần giảm áp lực lên hạ tầng giao thông đường bộ, đồng thời tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải trong hoạt động logistics.
Ông Trần Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics Việt Nam nhấn mạnh việc phát triển các phương tiện vận tải sử dụng năng lượng sạch và nhân rộng mô hình vận tải thủy nội địa giảm phát thải là hướng đi tất yếu.
Việc vận tải thủy các tuyến kết nối từ Hải Phòng đi Ninh Bình, Hà Tĩnh, Đà Nẵng giúp giảm khoảng 10 - 15% chi phí tùy tuyến, đồng thời cắt giảm tới khoảng 70% lượng phát thải khí CO₂ so với phương thức vận tải hoàn toàn bằng đường bộ.
Để tiến tới mục tiêu Net Zero theo cam kết của Chính phủ tại COP26, cộng đồng doanh nghiệp vận tải đang phối hợp chặt chẽ với các trường đại học và cơ quan nghiên cứu để thử nghiệm, đóng mới các dòng tàu ven biển chạy hoàn toàn bằng điện với năng lực chở từ 550 - 600 TEU, tạo ra bước ngoặt mang tính cách mạng cho hạ tầng logistics thủy nội địa thân thiện với môi trường.
Ông Lê Quang Trung, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam cho biết Hải Phòng sở hữu hệ thống hạ tầng logistics tương đối hoàn chỉnh nhưng chi phí logistics tổng thể vẫn ở mức cao. Việc tăng cường kết nối, thúc đẩy chia sẻ thông tin minh bạch giữa các chủ thể và hoàn thiện chiều sâu luồng hàng hải để đón các thế hệ tàu trọng tải lớn là chìa khóa then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh.
Để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành trung tâm logistics xanh kiểu mẫu của khu vực, các định hướng và giải pháp trọng tâm phát triển hạ tầng xanh cho logistics Hải Phòng trong thời gian tới đòi hỏi sự đồng bộ trên nhiều phương diện.
Thành phố tiếp tục đẩy nhanh tiến độ đầu tư các bến cảng nước sâu tại Lạch Huyện, nâng cấp hệ thống luồng lạch, đồng thời gắn kết chặt chẽ hệ thống cảng biển với các trung tâm logistics, khu công nghiệp sinh thái và hạ tầng giao thông đường thủy nội địa.
Các cơ quan chức năng cần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phương tiện, trang thiết bị xếp dỡ sử dụng điện và năng lượng sạch, tích cực hỗ trợ các dự án thí điểm tàu container chạy điện ven biển nhằm cắt giảm sâu lượng phát thải khí nhà kính.
Cần xây dựng các chính sách ưu đãi về tín dụng, thuế và thủ tục hành chính để tạo động lực thu hút nguồn lực xã hội đầu tư vào hạ tầng kho bãi thông minh, trung tâm logistics theo tiêu chuẩn xanh. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của chuỗi cung ứng hàng hóa Hải Phòng.