Tay chân miệng gia tăng, đừng bỏ qua '3 sạch' để bảo vệ trẻ
Bộ Y tế khuyến cáo thực hiện '3 sạch' gồm ăn uống sạch, ở sạch và giữ bàn tay sạch nhằm hạn chế nguy cơ lây lan tay chân miệng, nhất là tại gia đình và trường mầm non.
Chú trọng vệ sinh tại gia đình và trường học
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, lây qua tiếp xúc với dịch tiết, phân và các chất tiết khác của người bệnh. Bệnh lưu hành quanh năm, thường gia tăng vào tháng 9-10. Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, hơn 8 tháng năm 2026, cả nước ghi nhận gần 100.000 ca, cao hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025.
Trẻ dưới 10 tuổi chiếm phần lớn số ca mắc, trong đó nhóm 1-5 tuổi có tỷ lệ cao. Đây cũng là lứa tuổi thường xuyên sinh hoạt tại nhà trẻ, trường mầm non, nơi trẻ tiếp xúc gần và dùng chung không gian, đồ vật khi học tập, vui chơi.
Tại Hà Nội, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố ghi nhận hơn 4.700 ca tay chân miệng từ đầu năm đến nay. Trong thời gian tới, số mắc có thể tiếp tục tăng, trong khi một số bệnh truyền nhiễm khác như sốt xuất huyết, COVID-19 cũng có nguy cơ diễn biến phức tạp.
Phòng bệnh cần được thực hiện thường xuyên tại cả gia đình và trường học, không chờ đến khi xuất hiện ca bệnh mới vệ sinh, khử khuẩn. Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện nguyên tắc “3 sạch”: ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay sạch.
Vệ sinh những nơi trẻ thường xuyên tiếp xúc
Tại trường học, lớp học cần sạch, thông thoáng; bàn ghế, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, dụng cụ học tập và các bề mặt trẻ thường xuyên chạm vào cần được làm sạch định kỳ. Tại gia đình, phụ huynh cần chú ý vệ sinh khu vực sinh hoạt, đồ chơi và các vật dụng dùng chung.
Đồ chơi, đặc biệt là những món được nhiều trẻ sử dụng, cần được làm sạch thường xuyên và để khô hoàn toàn trước khi cho trẻ chơi. Những đồ chơi khó vệ sinh, bị nứt hoặc hư hỏng nên được loại bỏ nếu không bảo đảm vệ sinh.
Khu vực ăn uống cũng cần được chú trọng. Bát, thìa, cốc và dụng cụ ăn uống phải được rửa sạch sau khi sử dụng; không dùng chung khăn mặt, khăn tay và các vật dụng cá nhân. Thực phẩm cần được bảo quản phù hợp, tránh ruồi, côn trùng tiếp xúc; nước dùng cho ăn uống và vệ sinh phải bảo đảm sạch.
Nhà vệ sinh, khu vực thay tã cũng cần được vệ sinh kỹ bởi tay chân miệng có thể lây qua phân của người bệnh. Người chăm sóc trẻ phải rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh, thay tã hoặc vệ sinh cho trẻ; tã và chất thải cần được thu gom, xử lý đúng quy định.
Giữ sạch đôi bàn tay
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch là biện pháp quan trọng để hạn chế lây lan bệnh. Người lớn cần hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách, nhất là trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn; sau khi đi vệ sinh, thay tã, vệ sinh cho trẻ hoặc chăm sóc người bệnh.
Trẻ mắc bệnh cần ăn uống phù hợp
Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, khi trẻ mắc tay chân miệng, cần bảo đảm uống đủ nước và ăn uống phù hợp. Do tổn thương trong miệng khiến trẻ khó ăn, cha mẹ nên cho trẻ ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt, chia thành nhiều bữa nhỏ; tránh thức ăn quá nóng, cay hoặc chua gây kích ứng.
Việc sử dụng thuốc, vitamin hoặc các sản phẩm bổ sung cho trẻ nên có sự tư vấn của nhân viên y tế. Cha mẹ cần theo dõi sát tình trạng trẻ; nếu trẻ sốt cao hoặc khó hạ sốt, giật mình nhiều, run tay chân, quấy khóc bất thường, li bì hoặc nôn nhiều, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
Bộ Y tế đã phê duyệt vaccine phòng tay chân miệng do virus EV71, góp phần mở rộng các biện pháp phòng ngừa biến chứng nặng. Trong thời điểm giao mùa, mưa ẩm, gia đình cũng cần chủ động phòng các bệnh truyền nhiễm khác ở trẻ như sởi, cúm, thủy đậu và ho gà.