Khi nào không truy cứu trách nhiệm hình sự với vi phạm đất đai?

- Tôi nghe nói cơ quan có thẩm quyền có quy định không truy cứu, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự và miễn trách nhiệm hình sự với tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật đất đai trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực. Vậy những trường hợp nào được hưởng chính sách, quy định này?

NGUYỄN THỊ THẢO (xã Gia Lộc)

Luật gia Nguyễn Trọng Tuân, Hội Luật gia thành phố Hải Phòng cho biết:

Nghị quyết số 29/2026/QH16 ban hành ngày 24/4/2026 của Quốc hội đã nêu rõ các trường hợp quy định không truy cứu, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự và miễn trách nhiệm hình sự với tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật đất đai trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực. Cụ thể như sau:

‘‘Điều 5. Không truy cứu trách nhiệm hình sự

Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng không truy cứu trách nhiệm hình sự trong các trường hợp sau:

1. Không gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước thì phải đáp ứng đủ các điều kiện sau:

a) Không tham nhũng;

b) Vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, vì mục đích bảo đảm quốc phòng, an ninh;

c) Dự án, công trình đã hoàn thành, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước;

d) Không có khiếu nại, tố cáo hoặc có khiếu nại, tố cáo nhưng đã giải quyết dứt điểm các khiếu nại, tố cáo liên quan theo quy định.

2. Có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước thì phải bảo đảm các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều này và đã khắc phục toàn bộ hậu quả.

Điều 6. Tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự

Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng xem xét tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để tổ chức, cá nhân khắc phục hậu quả nếu bảo đảm đủ các điều kiện sau:

1. Có hành vi vi phạm nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, vì mục đích bảo đảm quốc phòng, an ninh;

2. Có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước nhưng không tham nhũng;

3. Các dự án, công trình đang thực hiện, chưa hoàn thành, chưa khắc phục được hậu quả do nguyên nhân khách quan nhưng vẫn có khả năng, phương án, điều kiện để khắc phục, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước, có cam kết của tổ chức, cá nhân liên quan khắc phục hậu quả và tích cực khắc phục theo tiến độ, phương án đã cam kết.

Điều 7. Miễn trách nhiệm hình sự

Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, các cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng miễn trách nhiệm hình sự đối với các trường hợp quy định tại Điều 5 của Nghị quyết này’’.

.