Từ bài học nhỏ đến hành động đẹp trong trường học
Từ những bài học gần gũi, các trường học ở Hải Phòng giúp học sinh hình thành cách ứng xử đẹp, biết yêu thương, sẻ chia và sống trách nhiệm.
Từ những bài học thiết thực
Giáo dục đạo đức, lối sống trong trường học không chỉ là những bài học về chuẩn mực ứng xử mà được cụ thể hóa qua từng giờ học, hoạt động trải nghiệm và cách học sinh ứng xử với những người xung quanh.
Thầy Đỗ Anh Dũng, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Hưng Đạo (phường Lưu Kiếm) cho rằng với học sinh, giáo dục đạo đức, lối sống trước hết là giúp các em biết yêu, tự hào về quê hương, đất nước, thành phố nơi mình sinh sống; đồng thời biết sống chan hòa, đồng cảm, chia sẻ với bạn bè, biết nhận diện và tránh xa những điều chưa tốt.
Quan điểm ấy được nhà trường cụ thể hóa bằng nhiều cách làm gần gũi. Trong các môn học, giáo viên chủ động lồng ghép nội dung giáo dục đạo đức, lối sống vào bài giảng, lựa chọn những câu chuyện, tình huống phù hợp để học sinh suy nghĩ, trao đổi và liên hệ với bản thân.
Trong tiết học của cô Bùi Thị Oanh, giáo viên Trường THCS Đà Nẵng (phường Ngô Quyền), học sinh được đặt trước những tình huống gần với cuộc sống học đường. Từ cách ứng xử khi chứng kiến bạn gặp khó khăn, giải quyết bất đồng hay lựa chọn cách ứng xử trước một hành vi chưa đúng, cô giáo nêu vấn đề để các em cùng trao đổi, đưa ra cách xử lý và lý giải.
Không gian giáo dục cũng được mở rộng qua những giờ sinh hoạt dưới cờ. Tại Trường Tiểu học Trần Liễu (phường Trần Liễu), hoạt động “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp, một tấm gương sáng, một cuốn sách hay” giúp học sinh tiếp nhận những bài học gần gũi, thiết thực.
Từ việc giáo dục về luật giao thông, các em nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, biết bảo vệ bản thân và hình thành thói quen tham gia giao thông an toàn. Qua đó, nhà trường từng bước bồi đắp ý thức công dân, để mỗi học sinh không chỉ biết điều đúng mà còn có trách nhiệm với bản thân, người khác và cộng đồng.
Chuyên đề “Sống biết ơn, yêu thương và trách nhiệm” được Trường Tiểu học Phù Liễn (phường Phù Liễn) tổ chức theo hướng trải nghiệm, tương tác. Qua những câu chuyện gần gũi, học sinh được khuyến khích thể hiện lòng biết ơn bằng những việc làm cụ thể: biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, quan tâm người thân, lễ phép với người lớn và cư xử văn minh với bạn bè.
Những chuyến đi tới di tích lịch sử, "địa chỉ đỏ" giúp học sinh hiểu hơn về truyền thống quê hương, đất nước. Ngày 26/3/2026, gần 520 đội viên khối 6, 7 Trường THCS Trần Hưng Đạo tham gia “Hành trình về địa chỉ đỏ”, đến đền Trần, Cố đô Hoa Lư và khu trải nghiệm núi Ngăm. Tại đền Trần, những câu chuyện về Vương triều Trần và các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm được kể lại, giúp bài học lịch sử trên trang sách trở nên gần gũi, góp phần bồi dưỡng niềm tự hào và lòng biết ơn trong học sinh về lịch sử của dân tộc.
Đến những hành động đẹp
Thời gian qua, ngành giáo dục và đào tạo Hải Phòng xác định giáo dục đạo đức, lối sống là nhiệm vụ song hành với dạy văn hóa, được thực hiện thường xuyên trong học tập và sinh hoạt. Mục tiêu là giúp học sinh biết điều đúng, lựa chọn hành vi có văn hóa, sống trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
Từ định hướng đó, các nhà trường chú trọng giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc, bồi đắp giá trị tốt đẹp và xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, thân thiện.
Theo thầy Lê Văn Lục, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi, điều quan trọng là những nội dung giáo dục phải được chuyển thành việc làm cụ thể, gần gũi với học sinh: từ tự học, tự rèn luyện, trung thực, trách nhiệm đến đoàn kết, sẻ chia; từ lời chào, cách ứng xử văn minh đến giữ gìn trường lớp, bảo vệ tài sản chung và giúp đỡ bạn bè. Qua đó, từng bước hình thành ở học sinh ý thức sống có trách nhiệm với bản thân, tập thể và cộng đồng. Những nỗ lực của Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi cùng các nhà trường đã tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống học đường.
Nhiều học sinh biết đồng cảm, sẻ chia, tình nguyện “trở thành đôi chân” của bạn như em Đoàn Đức Việt, học sinh Trường THPT Hàng Hải, nhiều năm chở, cõng bạn đến trường. Em Bùi Tuấn Khang, Trường THCS Giang Biên (xã Vĩnh Bảo), hơn 5 năm đưa bạn đến lớp.
Có em dũng cảm nhận lỗi khi làm vỡ gương xe ô tô như học sinh Trường THPT Trần Nguyên Hãn. Nhóm học sinh lớp 11B12, Trường THPT Lê Quý Đôn trung thực trao trả hai chiếc điện thoại cho người đánh rơi. Những việc làm tưởng nhỏ nhưng cho thấy các giá trị về sẻ chia, trung thực, trách nhiệm đang được chuyển hóa thành hành động cụ thể, tạo sức lan tỏa tích cực trong trường học.
Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đỗ Duy Hưng, nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
Mỗi thầy cô phải là tấm gương về thái độ, cách ứng xử và tinh thần trách nhiệm; cha mẹ đồng hành, lắng nghe, kịp thời định hướng con em; nhà trường tạo môi trường để học sinh được trải nghiệm, rèn luyện và sửa mình qua từng việc làm cụ thể.
Khi những bài học về trách nhiệm, trung thực, yêu thương, sẻ chia được chuyển thành cách ứng xử, thành thói quen và hành động, sẽ lan tỏa lối sống tích cực. Đó cũng là nền tảng để Hải Phòng từng bước hình thành những thế hệ học sinh toàn diện, không chỉ có kiến thức, mà còn có nhân cách, ý thức công dân và trách nhiệm với cộng đồng.