Thu hẹp khoảng cách trường chuẩn sau sáp nhập

Mỗi cơ sở một mặt bằng

Sau sáp nhập các cơ sở giáo dục công lập từ mầm non đến THCS, trên địa bàn thành phố có 890 trường. Với đặc thù, 1 trường mới có các cơ sở trường chính, phân hiệu, điểm trường là các trường cũ trước đây, nên phát sinh sự chênh lệch về mức độ đạt chuẩn quốc gia là điều không tránh khỏi.

Trường Mầm non Hồng An ở phường Hồng An là một ví dụ. Sau sáp nhập, trường có cơ sở chính tại Trường Mầm non An Hồng (cũ) và phân hiệu tại Trường Mầm non An Hưng (cũ). Cơ sở chính được đầu tư thêm phòng học thông minh, dự kiến đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 năm học 2026 - 2027, trong khi phân hiệu An Hưng mới đạt mức độ 1. Vì vậy, nhà trường vẫn cần tiếp tục đầu tư phân hiệu để đồng bộ điều kiện, hướng tới đạt chuẩn mức độ 2 toàn trường.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở Trường Tiểu học Hồng An và Trường THCS Hồng An, khi các cơ sở có mức độ đạt chuẩn khác nhau. Đây là thực tế phát sinh sau sáp nhập do các trường cũ có điều kiện đầu tư, quy mô, quỹ đất và cơ sở vật chất không đồng đều.

Còn tại phường Thiên Hương, Trường Mầm non Hoàng Lâm được hình thành trên cơ sở sáp nhập Trường Mầm non Lâm Động và Trường Mầm non Hoàng Động. Trường chính tại khu vực Lâm Động đã đạt chuẩn quốc gia mức độ 2, trong khi phân hiệu tại khu vực Hoàng Động mới đạt chuẩn quốc gia mức độ 1.

Theo cô giáo Lê Thị Thúy, Hiệu trưởng nhà trường, đây là một trong những khó khăn nhà trường phải tính đến ngay từ giai đoạn đầu sau sáp nhập. Cùng một trường nhưng điều kiện giữa các cơ sở chưa đồng đều, vì vậy cần có kế hoạch xây dựng, phát triển theo hướng từng bước nâng mức độ chuẩn tại cơ sở còn thấp hơn.

Song cũng có trường có cơ hội đồng bộ trường chuẩn nhanh hơn, khi một trong cơ sơ trực thuộc đang được đầu tư nâng chuẩn. Đơn cử, tại Trường Tiểu học Tứ Kỳ, xã Tứ Kỳ, khi phân hiệu đã đạt chuẩn quốc gia mức độ 2, còn trường chính đang tiếp tục được đầu tư nhà đa năng, hướng tới bảo đảm các điều kiện để toàn trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 trong năm học 2026 - 2027. Khi từng cơ sở cùng được nâng lên cùng mặt bằng, kết quả chuẩn quốc gia mới thực sự phản ánh diện mạo chung của nhà trường sau sáp nhập.

Đầu tư theo lộ trình nâng chuẩn

Sự chênh lệch mức độ đạt chuẩn quốc gia kể trên khiến một số trường mới sau sáp nhập có cảm giác “kéo chuẩn lùi lại”, phần nào ảnh hưởng đến điều kiện học tập chưa đồng bộ giữa các cơ sở trong cùng một trường. Song sự chênh lệch này cũng cho thấy dư địa để các địa phương xác định rõ thứ tự ưu tiên đầu tư. Thực tế đó đòi hỏi các nhà trường cần xác định rõ mức độ đạt chuẩn của các cơ sở trực thuộc để đề xuất địa phương ưu tiên đầu tư, từng bước thu hẹp khoảng cách, bảo đảm điều kiện giáo dục đồng đều, giúp học sinh ở trường chính, phân hiệu hay điểm trường đều được hưởng điều kiện giáo dục tốt nhất.

Thực tế này đặt ra yêu cầu có cách nhìn và lộ trình phù hợp trong xét, công nhận trường chuẩn quốc gia đối với các trường sau sáp nhập. Đây cũng là vấn đề đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo tính đến trong quy định mới. Ngày 7/7/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 57 về quy định cụ thể đối với trường mầm non, trường phổ thông được sáp nhập, hợp nhất, chia, tách hoặc tổ chức lại. Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương, nhà trường tháo gỡ lúng túng trong quá trình rà soát và xây dựng kế hoạch nâng chuẩn sau sáp nhập.

Theo quy định mới, nếu trường chỉ thay đổi tên gọi, không làm thay đổi cấp học và các điều kiện chủ yếu bảo đảm chất lượng giáo dục thì kết quả công nhận đạt chuẩn quốc gia được bảo lưu đến hết thời hạn ghi trên bằng công nhận.

Trường hợp tất cả các cơ sở giáo dục tham gia sáp nhập đều có bằng công nhận còn thời hạn, cơ sở giáo dục sau sáp nhập được bảo lưu kết quả theo mức thấp nhất trong thời hạn còn lại dài nhất của các bằng đã cấp, nhưng không quá 24 tháng kể từ ngày quyết định sáp nhập hoặc đến khi được công nhận lại, tùy thời điểm nào đến trước.

Với các trường hợp còn lại, kết quả công nhận, dữ liệu, hồ sơ và minh chứng của các cơ sở trước khi tổ chức lại được kế thừa để phục vụ tự đánh giá, thẩm định. Việc xem xét công nhận đạt chuẩn quốc gia đối với cơ sở giáo dục sau tổ chức lại được thực hiện sau ít nhất 18 tháng kể từ ngày quyết định tổ chức lại có hiệu lực.

Quy định mới tạo cơ sở pháp lý để các trường có thời gian ổn định, rà soát và nâng chuẩn. Để thu hẹp khoảng cách giữa các cơ sở, các địa phương cần rà soát mức độ đạt chuẩn từng cơ sở, xây dựng lộ trình đầu tư, ưu tiên các hạng mục phục vụ tiêu chí trường chuẩn và quy hoạch theo quy mô, nhu cầu lâu dài. Ngành Giáo dục và Đào tạo tiếp tục hướng dẫn tự đánh giá, cải tiến chất lượng, bảo đảm điều kiện giáo dục đồng đều.

Tại cuộc làm việc với lãnh đạo thành phố vào ngày 15/9 mới đây, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lương Văn Việt đề nghị thành phố ưu tiên nguồn lực đầu tư công cho giáo dục, chỉ đạo xác định, thẩm định tổng mức đầu tư các dự án trường học phù hợp yêu cầu thực tế và tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia, bảo đảm đồng bộ cơ sở vật chất, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện sau sáp nhập.