Chung cư hết niên hạn, người dân không mất quyền sở hữu căn hộ

Tại hội thảo “Chiến lược phát triển và đầu tư bất động sản sau Nghị quyết 21 và những cập nhật chính sách” do Việt Nam Mới và VietnamBiz tổ chức, TS Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, cần phân biệt rõ niên hạn thiết kế của công trình với thời hạn sử dụng thực tế.

Theo ông Hiếu, không thể hiểu Nghị quyết 21 theo hướng chung cư từ sở hữu lâu dài chuyển sang hình thức sở hữu có thời hạn. Một công trình được thiết kế với niên hạn nhất định không đồng nghĩa khi đến mốc thời gian đó, công trình phải phá dỡ.

Việc chung cư có tiếp tục được sử dụng hay không phải căn cứ vào tình trạng thực tế của công trình và kết quả kiểm định. Đây cũng là cách tiếp cận đang được quy định trong pháp luật về nhà ở hiện hành.

Thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế theo kết luận kiểm định của cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp công trình hết hạn theo hồ sơ thiết kế hoặc chưa hết hạn nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ sập đổ, không bảo đảm an toàn, cơ quan có thẩm quyền phải tổ chức kiểm định để xác định phương án xử lý.

Nếu kết quả kiểm định cho thấy công trình vẫn bảo đảm an toàn, chung cư có thể tiếp tục được sử dụng theo thời hạn được xác định trong kết luận kiểm định. Ngược lại, nếu công trình không còn bảo đảm an toàn và phải phá dỡ, vấn đề quyền lợi của người dân sẽ được đặt ra ở giai đoạn này.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, Nghị quyết 21 đặt ra định hướng quy định thời hạn sử dụng căn hộ chung cư theo niên hạn xây dựng công trình đối với chung cư xây dựng mới.

Theo bà Hằng, cần phân biệt thời hạn sử dụng công trình với quyền tài sản của người dân. Việc công trình hết thời hạn sử dụng không đồng nghĩa tài sản của chủ sở hữu căn hộ bị mất đi.

Theo phương án đang được thể hiện trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), trường hợp chung cư hết thời hạn sử dụng và phải phá dỡ để xây dựng lại, chủ sở hữu căn hộ có thể tiếp tục thực hiện nghĩa vụ tài chính để tham gia xây dựng chung cư mới.

Nếu không tiếp tục đóng góp, chủ sở hữu có quyền được bồi thường bằng tiền đối với quyền sử dụng đất theo tỷ lệ phân chia diện tích sở hữu chung tại thời điểm phá dỡ công trình.

Ngay cả trường hợp khu đất có chung cư sau đó được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy hoạch không còn chức năng xây dựng chung cư, quyền sử dụng đất của người dân vẫn được xem xét, bồi thường theo quy định.