Khảo sát khu vực Mả Chìa bằng thiết bị radar xuyên đất

Ban Chỉ đạo 515 thành phố Hải Phòng phối hợp với Viện Thiết kế (Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật) đã tổ chức khảo sát, dò tìm bằng thiết bị radar xuyên đất (GPR) tại khu vực Mả Chìa (xã Vĩnh Bảo) -nơi nghi liên quan đến chôn cất tập thể hài cốt liệt sĩ, góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho quá trình xác minh, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn.

Theo hồ sơ lưu trữ của Đảng bộ huyện Vĩnh Bảo trước đây (nay là xã Vĩnh Bảo) và các thông tin do nhân chứng, thân nhân liệt sĩ cung cấp, trong những năm 1950 - 1951, sau các cuộc càn quét tại huyện Vĩnh Bảo, thực dân Pháp đã xây dựng bốt Mai Sơn tại khu vực Nhân Hòa, nay thuộc xã Vĩnh Bảo. Bốt được xây dựng kiên cố, có tường đá cao hơn 3m, hào sâu và hàng rào dây thép gai, là nơi quân Pháp đóng quân, thường xuyên tiến hành lùng sục, càn quét, bắt giữ những người bị nghi ngờ hoạt động hoặc ủng hộ cách mạng. Theo thông tin nhân chứng cung cấp, nhiều người sau khi bị bắt giữ, tra tấn tại đây đã bị đưa đến khu vực Mả Chìa hành quyết và chôn cất, trong đó có những hố chôn tập thể.

Trong quá trình thực hiện tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ theo Đề án 1237, các nhân chứng và thân nhân liệt sĩ đã cung cấp thông tin về 8 liệt sĩ được chôn cất tại khu vực Mả Chìa nhưng chưa xác định được vị trí cụ thể. Những thông tin này đã được các cơ quan chức năng và địa phương xác minh, lập hồ sơ, biên bản kết luận trong các năm 2019, 2022; được Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Hải Phòng tổng hợp tại Báo cáo số 5068/BC-BCH ngày 5/8/2023 về bổ sung dữ liệu kết luận địa bàn đợt 1 năm 2023. Kết quả xác minh trước đây cho thấy, do chưa xác định được chính xác vị trí chôn cất, việc tìm kiếm, quy tập chưa thể triển khai; đồng thời không loại trừ khả năng các liệt sĩ được chôn cùng nhiều người dân bị sát hại trong các cuộc đàn áp của địch.

Từ những nguồn tin quý giá được lưu giữ qua nhiều năm, Ban Chỉ đạo 515 thành phố Hải Phòng tiếp tục tổ chức khảo sát thực địa, từng bước làm rõ các dấu vết còn lại. Tại khu vực Mả Chìa, tổ chuyên gia Viện Thiết kế (Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật) triển khai thiết bị radar xuyên đất tiến hành quét khảo sát theo các tuyến được xác định, thu nhận dữ liệu và phân tích các tín hiệu phản xạ trong lòng đất. Khác với phương pháp tìm kiếm truyền thống, radar xuyên đất cho phép khảo sát không phá hủy, phát hiện và nhận diện dấu hiệu bất thường trong các lớp đất, qua đó hỗ trợ khoanh vùng vị trí cần tiếp tục xác minh, kiểm tra.

Việc đưa thiết bị khoa học, công nghệ vào khảo sát tại khu vực Mả Chìa có ý nghĩa quan trọng, bởi sau gần tám thập kỷ, địa hình, thổ nhưỡng và cảnh quan khu vực đã thay đổi; những dấu tích trên mặt đất không còn nguyên vẹn, trong khi thông tin về vị trí chôn cất chủ yếu được thu thập qua nhân chứng và hồ sơ lịch sử. Việc kết hợp giữa tư liệu lịch sử, thông tin nhân chứng với phương pháp khảo sát địa vật lý hiện đại sẽ góp phần nâng cao độ tin cậy trong xác định khu vực có dấu hiệu bất thường, tạo thêm căn cứ khoa học cho các bước tìm kiếm tiếp theo.