Lao động nền tảng số đối mặt khoảng trống bảo hiểm xã hội
Chỉ khoảng 1/5 người lao động trên các nền tảng số tại Việt Nam tham gia bảo hiểm xã hội, trong khi hơn 90% xem công việc này là nguồn thu nhập chính.
Ngày 22/9, Ngân hàng Thế giới công bố khảo sát gần 5.000 người lao động trên các nền tảng số tại Việt Nam. Hơn 90% cho biết công việc trên nền tảng là nguồn thu nhập chính, nhưng chỉ khoảng 1/5 tham gia bảo hiểm xã hội.
Thông tin được đưa ra tại Hội thảo quốc tế “Việc làm và an sinh xã hội cho người lao động làm việc trên nền tảng số tại Việt Nam” do Bảo hiểm xã hội Việt Nam phối hợp với Ngân hàng Thế giới tổ chức.
Khoảng 2 triệu người làm việc trên nền tảng số
Theo ông Christopher Sheldon, Giám đốc Quản lý Danh mục đầu tư, Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, Campuchia và Lào, các doanh nghiệp nền tảng tại Việt Nam được ước tính tạo cơ hội việc làm cho khoảng 2 triệu người.
Nhiều lao động cho biết sẵn sàng tham gia bảo hiểm xã hội nếu chính sách dễ tiếp cận, linh hoạt và phù hợp với đặc điểm thu nhập.
Tuy nhiên, việc mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội đối với lao động nền tảng còn nhiều thách thức do người lao động có thể làm việc trên nhiều nền tảng, chuyển đổi giữa việc làm nền tảng và truyền thống hoặc làm việc không thường xuyên. Thu nhập cũng biến động theo thời gian, khối lượng công việc và nhu cầu thị trường.
Các chuyên gia cho rằng cần nhận diện rõ từng nhóm lao động, tính chất công việc và quan hệ giữa các bên để xác định hình thức tham gia bảo hiểm xã hội phù hợp.
Mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội
Ông Trần Đình Liệu, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, chính sách bảo hiểm xã hội thời gian qua được sửa đổi theo hướng mở rộng đối tượng, tăng tính linh hoạt và tạo thuận lợi cho người dân tham gia, duy trì thời gian đóng và thụ hưởng.
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 cùng các văn bản hướng dẫn đã mở rộng thêm một số nhóm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bổ sung chính sách khuyến khích tham gia.
Năm 2025, số người tham gia bảo hiểm xã hội đạt trên 21,5 triệu người, tương ứng 45,1% lực lượng lao động trong độ tuổi. Trong 8 tháng năm 2026, con số này đạt trên 22,4 triệu người, tương ứng 46,7%.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về hình thức, mức và phương thức đóng bảo hiểm xã hội; trách nhiệm đóng góp của các bên; xác định, quản lý đối tượng tham gia; tiền lương, thu nhập làm căn cứ đóng và thủ tục giải quyết chế độ.
Những nghiên cứu, kinh nghiệm được chia sẻ được kỳ vọng góp phần hoàn thiện chính sách, mở rộng diện bao phủ và bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội cho người lao động trong các hình thức việc làm mới.