Doanh nghiệp vào bếp trường - Tiện nhưng phải thống nhất cơ chế
Một số trường ở Hải Phòng khoán doanh nghiệp nấu ăn trực tiếp tại trường thay vì mang suất ăn sẵn từ ngoài vào. Cách làm này cần thống nhất cơ chế sử dụng tài sản công.
suất ăn tại bếp trường.
Giảm áp lực cho nhà trường
Từ năm học 2026 - 2027, Trường Tiểu học An Đồng (phường An Hải) ký hợp đồng với Công ty TNHH Mai Hà (phường An Dương) tổ chức nấu ăn cho học sinh ngay tại bếp ăn bán trú của trường ở cơ sở Cái Tắt, thay cho hình thức nhà trường tự tổ chức như những năm trước.
Theo cô giáo Trần Thị Dinh, Hiệu trưởng nhà trường, trước đây Ban giám hiệu phải phân công nhân viên quản lý toàn bộ quy trình bữa ăn, từ nhập thực phẩm, chế biến đến phục vụ học sinh, tốn nhiều thời gian và nhân lực.
Hiện doanh nghiệp chế biến tại bếp ăn ở điểm trường Cái Tắt rồi chuyển đến 2 điểm trường Vĩnh Khê, Vân Tra. Cách làm này giúp nhà trường giảm áp lực tổ chức bán trú, đồng thời vẫn trực tiếp kiểm soát nguồn thực phẩm và quá trình chế biến.
Từ năm học 2026 - 2027, Trường Tiểu học Nguyễn Thượng Hiền (phường Ngô Quyền) cũng triển khai mô hình này, phục vụ 1.092/1.180 học sinh toàn trường.
Trước đó, Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng (phường Hồng Bàng) và Trường Tiểu học Núi Đèo (phường Thủy Nguyên) đi đầu triển khai mô hình từ năm 2022. Hai trường ký hợp đồng với Công ty TNHH Thương mại sản xuất và kinh doanh dịch vụ Hoàng Minh (phường Thủy Nguyên) tổ chức nấu ăn tại bếp trường.
Cô giáo Nguyễn Thị Bích Ngọc, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng cho biết, doanh nghiệp nấu ăn tại bếp trường giúp nhà trường kiểm soát nguồn thực phẩm từ khâu nhập đến chế biến, định lượng và vệ sinh, thay vì chỉ kiểm tra suất ăn được vận chuyển từ bên ngoài.
Nhà giáo ưu tú Vũ Thị Phượng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Núi Đèo cho biết, năm học này trường có 913/1.028 học sinh ăn bán trú. Việc chế biến suất ăn tại trường giúp rút ngắn thời gian từ khi nấu đến khi sử dụng, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các bên. Nhà trường thành lập tổ kiểm soát an toàn thực phẩm, yêu cầu doanh nghiệp bảo đảm suất ăn nóng, chất lượng và an toàn.
Điểm chung của các trường là chuyển khâu tổ chức bếp ăn cho doanh nghiệp nhưng vẫn giữ trách nhiệm kiểm tra, giám sát, nhất là an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn. Doanh nghiệp vào bếp trường không đồng nghĩa nhà trường giảm trách nhiệm mà vẫn phải giám sát chặt nguồn gốc thực phẩm, điều kiện chế biến, thực đơn, định lượng và lưu mẫu.
Gỡ vướng sử dụng tài sản công
Bên cạnh hiệu quả bước đầu, việc sử dụng bếp ăn, nhà ăn và trang thiết bị là tài sản công đang khiến một số trường lúng túng. Thực tế triển khai cho thấy mỗi trường đang có cách xử lý khác nhau.
Tại Trường Tiểu học Núi Đèo, nhà trường bảo đảm cơ sở vật chất bếp ăn và có tờ trình UBND phường cho phép doanh nghiệp sử dụng nguyên trạng. Trong quá trình sử dụng, nếu thiết bị hư hỏng, doanh nghiệp có trách nhiệm mua sắm, bổ sung và bảo đảm nguyên trạng khi kết thúc hợp đồng.
Trường Tiểu học An Đồng lập phương án khai thác bếp ăn để xác định phần tài sản công sử dụng cho việc liên kết với doanh nghiệp. Nhà trường xác định giá trị đầu tư ban đầu, mức khấu hao và thỏa thuận doanh nghiệp sử dụng tài sản công với trách nhiệm nộp 1,5 triệu đồng/tháng. Khoản thu được quản lý qua tài khoản riêng, dành phục vụ cải tạo, sửa chữa bếp ăn, phòng ăn và nhà kho.
Những cách làm khác nhau cho thấy sự chủ động của các trường, nhưng cũng đặt ra yêu cầu thống nhất cơ chế, bởi bếp ăn, nhà ăn và trang thiết bị phần lớn được đầu tư từ ngân sách nhà nước.
Theo thầy giáo Trần Nguyên Lâm, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Thượng Hiền, do đây là cách làm mới nên hiện chưa có hướng dẫn thống nhất về xác định giá trị, mức khấu hao bếp ăn - tài sản công làm căn cứ cho doanh nghiệp sử dụng, cũng như trách nhiệm sửa chữa, bảo quản.
Việc tính giá suất ăn, chi phí điện, nước và chăm sóc bán trú cũng chưa được hướng dẫn cụ thể. Hiện trường thu 32.000 đồng/suất; các khoản điện, nước, chăm sóc bán trú thu riêng và thanh toán cho doanh nghiệp, khiến việc quản lý thu - chi chưa tập trung về một mối cho doanh nghiệp.
Từ thực tế tại Trường Tiểu học Nguyễn Thượng Hiền, tại cuộc giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm giai đoạn 2022-2026”, đồng chí Nguyễn Thị Mai Thoa, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng nhấn mạnh, mô hình doanh nghiệp vào chế biến suất ăn tại bếp trường xuất phát từ yêu cầu thực tế và mục tiêu giảm tải công việc cho nhà trường.
Để mô hình phát huy hiệu quả, các cấp, ngành thành phố Hải Phòng cần sớm có hướng dẫn thống nhất, làm rõ trách nhiệm, tài sản, cơ chế thu - chi, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch.
Khi cơ chế được làm rõ, mô hình sẽ có điều kiện vận hành ổn định, nhân rộng, hướng tới mục tiêu mỗi bữa ăn bán trú an toàn, đủ dinh dưỡng cho học sinh.