Văn nghệ sĩ trẻ Hải Phòng mở rộng không gian sáng tạo

Từ những rung động của đời sống

Trong lớp văn nghệ sĩ trẻ Hải Phòng, nhà thơ Lê Nhi (sinh năm 1988), hội viên Hội Nhà văn Hải Phòng là một gương mặt theo đuổi thơ bằng những chất liệu gần gũi của đời sống.

Chị đã xuất bản hai tập thơ riêng "Mật mã 88" (2022) và "Mắt phố" (2025). Trong đó, "Mắt phố" đạt Giải thưởng Văn học nghệ thuật năm 2025 của Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Việt Nam.

Thơ của chị thường bắt đầu từ những điều rất đời thường, trong đó có nhiều hình ảnh, con người và không gian của thành phố Cảng. Một buổi chợ chiều, đôi dép, chiếc mắc áo, ánh mắt của người bán hàng hay một con phố cũ đều có thể trở thành điểm bắt đầu cho một bài thơ.

Hơn 20 năm sống tại thành phố Cảng, chị xem Hải Phòng là quê hương thứ hai. Những con phố, cây cầu, ga Hải Phòng, chợ Ga, những người phụ nữ bán hàng ở chợ hoa làng Lũng... trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều bài thơ của chị như "Phố sách cũ", "Phố Cột đèn", "Người đàn bà và mùa thu", "Mắt phố", "Niêm Phong".

Nhà thơ Lê Nhi chia sẻ: “Mùa thu Hải Phòng với những tán cây, hơi lạnh từ sông Cấm, những gánh hàng rong, ly trà cúc, bát bánh đa cua hay giọt mồ hôi của người lao động đều có thể tạo nên những rung động rất riêng. Với người làm thơ, đôi khi không cần chủ động tìm kiếm đề tài, chỉ cần quan sát và để cảm xúc chạm tới”.

Ở lĩnh vực nhiếp ảnh, nghệ sĩ nhiếp ảnh Lưu Thành Đạt (sinh năm 1991), Phó Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh Hải Phòng là một gương mặt trẻ tích cực trong sáng tác và các hoạt động kết nối cộng đồng.

Anh theo đuổi nhiếp ảnh từ năm 2012, có nhiều tác phẩm được ghi nhận tại các cuộc thi trong nước và quốc tế, trong đó có Huy chương vàng PSA tại Triển lãm ảnh quốc tế Montenegro năm 2021 và các Huy chương Bạc tại Festival Nhiếp ảnh trẻ Việt Nam các năm 2021 và 2023. Tháng 4/2026, anh được chuẩn y giữ chức Phó Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh Hải Phòng.

Không bó hẹp trong một đề tài, anh quan tâm đến con người, đời sống, thiên nhiên, di sản, văn hóa, nhiếp ảnh ý tưởng và nhiếp ảnh nghệ thuật. Với anh, một hình ảnh đẹp còn cần có cảm xúc và câu chuyện phía sau.

Gần đây, anh Đạt dành thêm sự quan tâm cho thiên nhiên và chụp ảnh động vật hoang dã. Việc quan sát các loài chim khiến người chụp phải kiên nhẫn, sống chậm và nhìn kỹ hơn môi trường xung quanh.

Từ những chất liệu quen thuộc của đời sống, những văn nghệ sĩ trẻ như Lê Nhi và Thành Đạt tìm thấy cảm hứng để truyền tải trong những sáng tác của mình.

Mở rộng không gian sáng tạo

Sự thay đổi của đời sống số đang tạo ra nhiều cơ hội mới cho văn nghệ sĩ trẻ. Với người làm thơ, mạng xã hội giúp tác phẩm được chia sẻ nhanh hơn, tạo ra những cộng đồng để người viết trao đổi, nhận góp ý và tìm thêm cảm hứng.

Theo nhà thơ Lê Nhi, mạng xã hội giúp người trẻ dễ đưa tác phẩm đến với độc giả. Sau khi hoàn thành tác phẩm, người viết có thể đưa lên Facebook, blog cá nhân, Zalo hoặc các cộng đồng văn chương để tiếp cận độc giả.

Tuy nhiên, khi người đọc ngày càng thích nội dung ngắn và nhanh, người viết cũng cần thay đổi cách tiếp cận, viết cô đọng hơn và tăng tương tác. Các báo, tạp chí điện tử cũng là kênh để thơ đến gần hơn với công chúng trẻ.

Trong nhiếp ảnh, với cá nhân Lưu Thành Đạt, mạng xã hội vừa là nơi giới thiệu sáng tác, vừa giúp kết nối với các nhiếp ảnh gia, người mẫu, nghệ sĩ và những người yêu nhiếp ảnh. Các nền tảng số cũng được anh sử dụng để giới thiệu hoạt động của câu lạc bộ, các chương trình giao lưu, talkshow và những dự án nhiếp ảnh cộng đồng.

Nhiều văn nghệ sĩ trẻ còn chủ động kết nối và tạo sân chơi cho những người cùng đam mê. Anh Đạt cùng Câu lạc bộ Nhiếp ảnh nghệ thuật Hải Phòng tổ chức các buổi giao lưu, sáng tác, sinh hoạt và duy trì lớp học nhiếp ảnh miễn phí trong 3 năm qua. Hội Nhiếp ảnh cũng tổ chức các talkshow, giúp người trẻ có thêm cơ hội học hỏi, giao lưu với các nghệ sĩ đi trước

Nhiều năm qua, Hải Phòng chú trọng phát hiện, bồi dưỡng tài năng văn nghệ trẻ. Các trại sáng tác, chuyến đi thực tế, hoạt động giao lưu với văn nghệ sĩ các thế hệ được tổ chức, tạo điều kiện để người trẻ tích lũy vốn sống, tìm kiếm chất liệu và học hỏi kinh nghiệm. Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật thành phố phối hợp với các đơn vị tổ chức nhiều cuộc thi sáng tác dành cho thanh, thiếu nhi.

Những hoạt động này tạo thêm môi trường để người trẻ thử sức, góp phần chuẩn bị lực lượng kế cận cho đời sống văn học, nghệ thuật thành phố.

Để người trẻ gắn bó lâu dài với nghệ thuật, ngoài những sân chơi, cần thêm các không gian sáng tạo, triển lãm và giao lưu giữa nghệ sĩ với công chúng, giữa các loại hình nghệ thuật. Bên cạnh đó là các chương trình hỗ trợ sáng tác, cuộc thi, dự án nghệ thuật và cơ hội đưa tác phẩm đến gần công chúng hơn.

Theo anh Đạt, người trẻ cũng cần được thử nghiệm những cách làm mới, kể cả những ý tưởng chưa quen thuộc. Khi có không gian sáng tạo, người đồng hành và cơ hội giới thiệu tác phẩm, họ sẽ có thêm động lực để tiếp tục theo đuổi nghệ thuật.

Đó cũng là mong muốn của nhà thơ Lê Nhi khi nói về vai trò của thế hệ sáng tác trẻ. Chị mong những người trẻ tiếp tục học hỏi, kế thừa tinh hoa của các thế hệ đi trước nhưng mạnh dạn tìm kiếm tư duy và lối viết mới, qua đó làm phong phú đời sống văn học, nghệ thuật thành phố.

PHƯƠNG LINH