'Giữ lửa' văn hóa đọc qua những thế hệ

Thắp sáng tình yêu đọc sách

Thăm Thư viện thành phố Hải Phòng cơ sở ở đường Chương Dương, phường Lê Thanh Nghị không khó để bắt gặp những người lớn tuổi chăm chú ngồi đọc sách. Cách đó không xa là nhiều em nhỏ đang tìm kiếm những cuốn sách yêu thích, tạo nên một hình ảnh ý nghĩa về sự nối tiếp thế hệ trong văn hóa đọc.

Ở một góc phòng đọc yên tĩnh, bác Nguyễn Thế Trường (86 tuổi ở phường Tân Hưng) vẫn tỉ mỉ lần giở từng trang sách. Đối với những người lớn tuổi như bác Trường, thư viện không chỉ là nơi tìm kiếm thông tin hay ôn lại những ký ức qua các trang tài liệu lịch sử, mà còn là một điểm tựa tinh thần, một không gian thư thái để rèn luyện trí não và sống chậm lại giữa cuộc sống hối hả.

Vốn là một nhà báo nên đọc sách, tìm kiếm, tra cứu thông tin là một công việc đã gắn với bác Trường suốt mấy chục năm công tác và duy trì cho đến ngày nay - sau rất nhiều năm đã nghỉ hưu. Vì thế, thư viện đã trở thành một địa chỉ quen thuộc đối với bác.

Dù nay sức khỏe không cho phép, bác Nguyễn Thế Trường qua lại thư viện ít hơn, song hình ảnh một cụ già từng bước chậm rãi đi lên bậc cầu thang đã trở thành quen thuộc với bao thế hệ người làm thư viện.

Ở một góc khác của thư viện, trong không gian rực rỡ sắc màu dành cho thiếu nhi, em Nguyễn Đinh Vân Chi, 10 tuổi, ở phường Lê Thanh Nghị, lại đang say sưa với những cuốn sách tuổi thơ. Sự xuất hiện thường xuyên của những độc giả nhỏ tuổi như Vân Chi tại thư viện là minh chứng rõ nét cho thấy tình yêu đọc sách vẫn đang được nuôi dưỡng tự nhiên và bền bỉ ngay từ lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng.

"Nhà cháu ở gần đây nên được mẹ đưa vào thư viện từ nhỏ. Bố mẹ cháu cũng khuyến khích cháu đọc sách, báo, vì thế bây giờ vào thư viện đã thành một thói quen. Cháu và các bạn trong lớp còn thành lập một nhóm thường xuyên đến thư viện. Thói quen đọc sách giúp cháu tích lũy thêm nhiều kiến thức để phục vụ học tập tốt hơn", Vân Chi nói.

Bác Nguyễn Thế Trường hay em Nguyễn Đinh Vân Chi chỉ là hai trong số rất nhiều bạn đọc thân thiết của Thư viện thành phố Hải Phòng cơ sở số 1 Chương Dương. Hình ảnh ông - cháu, già - trẻ cùng chia sẻ niềm say mê với những trang sách chính là nét đẹp văn hóa độc đáo, thể hiện sự kết nối vô hình giữa các thế hệ thông qua nhịp cầu tri thức.

Theo đại diện lãnh đạo Thư viện thành phố Hải Phòng, sức sống của một thư viện không chỉ nằm ở những con số thống kê về số lượng đầu sách hay quy mô tòa nhà, mà cốt lõi chính là con người -những độc giả trung thành luôn gắn bó và coi thư viện là một địa chỉ văn hóa không thể thiếu trong đời sống tinh thần.

Quá trình phát triển của Thư viện thành phố Hải Phòng ghi dấu ấn đậm nét của các thế hệ bạn đọc, những người mà bằng tình yêu sách tha thiết, đã tự biến mình thành những “tín đồ” chân chính của không gian tri thức này.

"Làm giàu" thêm kho tàng tri thức

Thư viện tỉnh Hải Dương cũ đi vào hoạt động từ năm 1956 và đến năm 2025 đã đánh dấu một bước ngoặt lớn, khi Thư viện thành phố Hải Phòng chính thức được thành lập trên cơ sở tổ chức và sắp xếp lại hai Thư viện tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng trước đây.

Hiện nay, Thư viện thành phố Hải Phòng sở hữu hai cơ sở khang trang, hiện đại tại đường Lạch Tray (phường Gia Viên) và tại phố Chương Dương (phường Lê Thanh Nghị). Hai cơ sở hiện có tổng số hơn 60 vạn bản sách, khoảng 300 báo, tạp chí, hơn 2,8 triệu trang tài liệu số. Sự kết hợp giữa kho sách truyền thống giàu có và nguồn tài liệu số hóa hiện đại đã mở ra không gian nghiên cứu, giải trí phong phú cho mọi tầng lớp nhân dân.

Lãnh đạo Thư viện thành phố cho biết thêm, trong những năm tháng đất nước cũng như Hải Phòng còn khó khăn, trụ sở thư viện chỉ là những phòng đọc đơn sơ, số lượng đầu sách không nhiều, đội ngũ cán bộ còn ít ỏi. Đến nay, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động thư viện có những đổi mới tích cực, song lại đòi hỏi làm gì để thu hút bạn đọc và tiếp tục nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của bạn đọc trong thời đại mới, Thư viện thành phố Hải Phòng đã không ngừng đổi mới phương thức hoạt động. Việc đầu tư hệ thống tài liệu số với hơn 2,8 triệu trang tài liệu chính là bước đi nhằm đưa thư viện tiếp cận gần hơn với giới trẻ. Sự chủ động kết hợp giữa phương thức đọc truyền thống và công nghệ số hóa giúp thư viện giữ vững vai trò là trung tâm tri thức hàng đầu của địa phương.

Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển bùng nổ, các thiết bị thông minh và mạng xã hội đang chiếm phần lớn thời gian rảnh rỗi của con người, việc nhiều lứa tuổi từ người già đến trẻ nhỏ vẫn giữ thói quen đến thư viện là một điều vô cùng đáng mừng. Điều đó cho thấy văn hóa đọc truyền thống không hề bị lấn át hay mai một, mà trái lại, vẫn có sức hút riêng biệt vô cùng mạnh mẽ.

Những "tín đồ" thư viện, từ những cụ già cho đến em nhỏ chính là những người giữ lửa và truyền lửa cho văn hóa đọc. Sự gắn bó của họ không chỉ làm giàu thêm cho tâm hồn bản thân, mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng học tập, một xã hội văn minh và giàu nền tảng văn hóa.

TIẾN HUY