Khám phá những bí ẩn lưng chừng trời ở Kính Chủ
Động Kính Chủ ở phường Phạm Sư Mạnh (Hải Phòng) mang trong mình những hang đá, giếng nước kỳ lạ cùng giai thoại huyền bí, mở ra hành trình khám phá vùng núi Dương Nham.

Từ hài cốt “nổi” đến giếng nước lưng chừng trời
Với đa số du khách đến động Kính Chủ trảy hội, du xuân, hành trình thường gắn với việc chinh phục núi Thạch Môn hoặc check-in bên những phiến đá kỳ thú.

Với anh Nguyễn Văn Anh, người có 19 năm gắn bó với Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc, vùng đất này còn ẩn chứa một không gian nguyên sơ, huyền bí ít người biết đến. Muốn khám phá và cảm nhận trọn vẹn “hồn” Kính Chủ, du khách phải dấn bước sâu hơn vào những ngóc ngách ít người qua lại.
Điểm lạ đầu tiên khiến bất kỳ ai nghe qua cũng phải kinh ngạc chính là bộ hài cốt “nổi” nằm lơ lửng trong một hang đá nhỏ ở lưng chừng núi Dương Nham. Bước qua 117 bậc thềm đá từ động chính hướng lên Bát Bộ Sơn Trang – nơi thờ tiên ông, tiên cô và cửa chúa, du khách mới đến được góc bí ẩn này.
Anh Nguyễn Văn Anh kể bộ hài cốt này được người dân phát hiện vào khoảng năm 1982 - 1983 dưới chân núi. Đây là cốt của một người đàn ông vô danh, xương rất to. Điều kỳ lạ là ngay từ khi phát hiện, bộ cốt đã ở trạng thái an táng 'nổi' trên vách đá chứ không mai táng dưới lòng đất.
"Khi nâng cấp, tu bổ di tích, người dân đã đưa bộ cốt đựng trong chiếc tiểu gốm đất nung màu nâu (kích thước khoảng 55 x 29 cm) lên hang nhỏ này để lập ban thờ, giữ nguyên trạng thái ban đầu. Đến nay, vẫn chưa ai xác định được bộ hài cốt có từ thời đại nào”, anh Văn Anh nói.

Cách vị trí bộ hài cốt nổi chừng 12 - 15 m về hướng bắc, đi ngược lên đỉnh núi, du khách sẽ gặp giếng Cô Chín – một tuyệt tác của tạo hóa. Khác hoàn toàn với những giếng nước thông thường chìm sâu dưới đất, giếng Cô Chín nằm chênh vênh ngay trên vách đá đứng. Miệng giếng tròn, lòng giếng chỉ sâu chừng 90 cm nhưng điều kỳ diệu là nước trong giếng quanh năm luôn đầy ắp.
Phát hiện năm 1990 trong quá trình công đức tu bổ di tích, vợ chồng ông Nguyễn Văn Nhí, người dân địa phương nhận thấy giếng nằm ngay cạnh ban thờ Cô Chín. Dù mùa khô hay mùa mưa, nguồn nước ngầm len qua các mạch đá vôi vẫn giữ cho lòng giếng dòng nước trong veo.
“Vào ngày mồng một, ngày rằm, chúng tôi thường múc nước giếng để thay hoa, dâng cúng ban Cô Chín. Những lúc làm việc mệt, múc một ngụm nước giếng uống, cảm nhận vị ngọt thanh, mát lạnh, bao mệt mỏi dường như cũng tan biến”, anh Văn Anh kể.
Bàn Cờ Tiên và những hang đá kỳ lạ
Không chỉ mang màu sắc tâm linh, động Kính Chủ còn lưu giữ những giai thoại huyền bí. Ngay tại khu vực Bát Bộ Sơn Trang, trước cửa ban thờ Tiên ông tiên cô, một phiến đá bằng phẳng có khắc ô bàn cờ, kích thước 45 x 60 cm vẫn nằm đó cùng thời gian. Đây chính là Bàn Cờ Tiên.

Tương truyền, vùng đất Kinh Môn xưa với dòng Kinh Thầy lững lờ trôi dưới chân núi Dương Nham hữu tình không chỉ làm say lòng người trần mà còn quyến rũ cả các vị thần tiên. Những đêm trăng sáng hay ngày sương mờ phủ lối, các tiên ông thường giáng xuống phiến đá nhẵn bóng này để gảy đàn, thưởng trà và đánh cờ. Một ngày nọ, tiếng bước chân của người tiều phu gánh củi khiến các tiên ông vội vã cưỡi mây về trời, để lại bàn cờ dở dang.
Sự tích Bàn Cờ Tiên ở Kính Chủ mang nét tương đồng kỳ lạ với huyền thoại Bàn Cờ Tiên trên đỉnh Côn Sơn (Chí Linh), tạo nên một gạch nối văn hóa tâm linh đầy thú vị giữa các danh thắng xứ Đông.
Nếu Bàn Cờ Tiên đưa du khách vào không gian mộng tưởng, thì Hang Bò Lê và Hang Nước lại mang đến trải nghiệm khám phá đầy mê hoặc. Hang Bò Lê nằm ở phía đông di tích, qua động Mũ Nước, được chính anh Nguyễn Văn Anh phát hiện vào năm 2008. Tên gọi "Bò Lê" xuất phát từ chính địa hình cửa hang: cửa hang rất nhỏ hẹp và thấp, muốn đi vào bên trong, người khám phá không thể đứng thẳng mà bắt buộc phải bò lê trên mỏm đá.

Sau khe cửa hẹp ấy lại là một "thiên đường" rực rỡ với những giọt nước rỉ ra từ vách đá vôi, kết tinh thành lớp thạch nhũ óng ánh như kim cương.
Cách miếu thờ Phật hoàng Trần Nhân Tông khoảng 20 m về phía sau là hang Nước. Nơi đây từng là nguồn nước sinh hoạt quý giá của dân làng xưa. Đi sâu vào trong hang 13 m, một chiếc giếng tự nhiên hiện ra với làn nước trong vắt, quanh năm đầy ắp và mát lạnh.

Nằm ẩn mình trong dãy Dương Nham còn có thung lũng Tình Yêu - chốn hẹn hò tình tự lãng mạn của bao thế hệ thanh niên sơn cước, hay Thung Tre với những bụi tre già thân vàng, đốt vàng óng ả khác hẳn tre đồng bằng.
Khám phá những điểm đến độc lạ này không dành cho những chuyến đi vội vã. Anh Nguyễn Văn Anh đưa ra lời khuyên dành cho những ai muốn trải nghiệm: “Để khám phá trọn vẹn các hang động, thung lũng nguyên sơ, du khách nên chọn mùa khô, khoảng từ tháng 8 đến tháng 12 âm lịch. Thời tiết khô ráo, mát mẻ, thuận lợi cho hành trình leo núi đá vôi. Không nên khám phá khu vực này vào mùa xuân hoặc mùa mưa, khi đá trơn trượt, cây cối rậm rạp, tiềm ẩn nguy cơ gặp rắn lục. Du khách cũng cần có hướng dẫn viên địa phương am hiểu địa hình dẫn đường; đồng thời chuẩn bị trang phục bảo hộ, giày thể thao, đồ ăn nhẹ và nước uống”.
Động Kính Chủ không chỉ có hội hè rộn rã hay những điểm check-in quen thuộc. Nơi vách đá thầm lặng Dương Nham vẫn còn đó nhiều hang sâu, giếng nước chênh vênh và những câu chuyện huyền thoại đang chờ đợi bước chân du khách đến gõ cửa và khám phá.
THU HƯƠNG