Đa dạng cách đưa tiếng Anh đến học sinh tiểu học

Đa dạng hình thức

Điều thay đổi lớn nhất trong tư duy của nhiều nhà trường hiện nay là chuyển từ tư duy “dạy tiếng Anh” sang “sử dụng tiếng Anh”, tạo thêm cơ hội để học sinh được tiếp xúc, nghe, nói, đọc, sử dụng tiếng Anh trong học tập, sinh hoạt và hoạt động trải nghiệm.

Tại Trường Tiểu học Minh Tân (phường Nhị Chiểu), môi trường tiếng Anh được xây dựng đồng bộ từ cảnh quan song ngữ Việt – Anh với biển tên, bảng chỉ dẫn, khu chức năng, lớp học… đến các hoạt động trải nghiệm như English Corner, Word of the Week, sản phẩm song ngữ do học sinh thực hiện. Nhà trường cũng từng bước bổ sung sách, truyện tiếng Anh/song ngữ, xây dựng góc đọc tiếng Anh và tổ chức các hoạt động đọc sách phù hợp.

Theo cô Nguyễn Thị Vân, Hiệu trưởng nhà trường, từ năm học này, trường triển khai mô hình “Minh Tan English Club” dành cho cán bộ quản lý, giáo viên. Đặc biệt, lần đầu trường tổ chức chương trình “Minh Tan English Radio” với các nội dung gần gũi như lời chào, câu chuyện, bài hát, câu đố, giới thiệu sách, bản tin học đường. Tại đây, học sinh trực tiếp tham gia với vai trò phát thanh viên, kể chuyện, giới thiệu sách và trình bày sản phẩm bằng tiếng Anh. Từ khi được triển khai, chương trình tạo thêm điểm nhấn mới trong đời sống học đường, khiến tiếng Anh trở nên thú vị, gần gũi, tạo không khí hào hứng và lan tỏa hứng thú học, nghe, sử dụng tiếng Anh trong toàn trường.

Cô Vân cho biết, mục tiêu không phải tạo thêm một hoạt động phong trào, mà hình thành môi trường để tiếng Anh trở nên quen thuộc với học sinh. Khi được nghe và sử dụng thường xuyên trong những tình huống gần gũi, các em có thêm cơ hội hình thành phản xạ và sự tự tin trong giao tiếp.

Từ việc tạo môi trường tiếp xúc, các trường tiếp tục mở rộng không gian thực hành. Ngày 22/9 vừa qua, Trường Tiểu học Chu Văn An (phường Gia Viên) ra mắt Câu lạc bộ “Thắp sáng đam mê tiếng Anh”, cụ thể hóa mục tiêu của Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045”.

Với “Hộ chiếu tiếng Anh”, sân chơi trí tuệ, thi hùng biện, giao lưu văn nghệ..., câu lạc bộ tạo thêm cơ hội để học sinh thực hành 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Cô Phạm Thị Diện, Hiệu trưởng nhà trường, cho rằng điều quan trọng là giúp học sinh biến kiến thức được học thành khả năng sử dụng trong thực tế, để tiếng Anh hiện diện tự nhiên hơn trong học tập, giao tiếp và trải nghiệm.

Còn tại Trường Tiểu học Núi Đèo (phường Thủy Nguyên), thời gian qua, thực hành tiếng Anh trở thành hoạt động thường nhật. Mỗi đầu giờ sáng, học sinh cùng giáo viên tham gia các bài hát, vận động trên nền nhạc; những câu lệnh giao tiếp, bài hát bằng tiếng Anh được sử dụng thường xuyên. Từ sân trường đến lớp học, tiếng Anh đang được đưa vào những giao tiếp thông dụng, tạo cơ hội để học sinh nghe, phản hồi và hình thành phản xạ tự nhiên, trở thành một phần của đời sống học đường.

Hướng tới tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai

Nền tảng để Hải Phòng triển khai mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai ở cấp tiểu học tương đối vững chắc. Năm học 2025 - 2026, gần 340.000 học sinh tiểu học được học tiếng Anh, đạt 99,18%; khối 1 và 2 đạt 97,9%, khối 3, 4, 5 đạt 100%.

Theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, tiếng Anh là môn học tự chọn ở lớp 1, lớp 2 và bắt buộc ở lớp 3, 4, 5, đạt 100%. Sở Giáo dục và Đào tạo đã rà soát đội ngũ giáo viên, học sinh và các điều kiện dạy học để tham mưu xây dựng Đề án thực hiện tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai theo Quyết định 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025.

Từ nền tảng đó, các trường đang tìm cách chuyển từ “học tiếng Anh” sang có thêm cơ hội sử dụng tiếng Anh. Hiệu trưởng Trường Tiểu học Minh Tân Nguyễn Thị Vân cho rằng, việc triển khai phải phù hợp năng lực tiếp nhận của từng khối lớp, khả năng của giáo viên và điều kiện thực tế. Tổ Tiếng Anh giữ vai trò nòng cốt chuyên môn, hỗ trợ đồng nghiệp, xây dựng học liệu và tham mưu các hoạt động; giáo viên có đủ khả năng được khuyến khích chủ động lồng ghép tiếng Anh vào môn học, hoạt động giáo dục.

Tại Trường Tiểu học Nguyễn Đốc Tín (xã An Hưng), Hiệu trưởng Ngô Thị Thu Giang xác định nâng cao năng lực đội ngũ là khâu then chốt. Nhà trường chú trọng tập huấn, bồi dưỡng giáo viên, trong đó tận dụng thời gian hè để củng cố năng lực tiếng Anh và phương pháp tổ chức hoạt động. Khi giáo viên tự tin sử dụng tiếng Anh, môi trường giao tiếp bằng tiếng Anh trong lớp học mới có thể được duy trì thường xuyên và hiệu quả.

Còn Hiệu trưởng Trường Tiểu học Chu Văn An Phạm Thị Diện cho rằng, đưa tiếng Anh vào học đường, nhất là với cấp tiểu học không nhất thiết bắt đầu từ những yêu cầu lớn mà có thể từ những câu giao tiếp, chào hỏi đơn giản, một số từ, khái niệm và hoạt động được lồng ghép trong sinh hoạt, giảng dạy. Học sinh cũng cần vượt qua tâm lý ngại nói vì sợ phát âm chưa chuẩn; quan trọng là mạnh dạn sử dụng, qua đó hình thành phản xạ và sự tự tin hơn trong các hoạt động hằng ngày.

Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai là chủ trương lớn của ngành giáo dục, phù hợp với xu thế hội nhập toàn cầu hiện nay. Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Vũ Trí Quang cho rằng, điều này đòi hỏi nỗ lực, quyết tâm cao của các trường, trước hết là đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh. Mỗi cơ sở giáo dục cần chủ động lựa chọn cách làm phù hợp. Từ những mô hình thực tế, Hải Phòng có thể tiếp tục tham khảo, chọn lọc, điều chỉnh và nhân rộng những cách làm hiệu quả, từng bước tạo chuyển biến thực chất trong việc dạy và sử dụng tiếng Anh trong trường học.