Dạy trẻ kỹ năng thoát nạn từ thực hành

Không để kỹ năng thoát nạn chỉ nằm trên giấy

Công tác PCCC và CNCH tại các cơ sở giáo dục luôn được thành phố Hải Phòng quan tâm. Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố phối hợp các trường tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn học sinh nhận biết nguy cơ cháy, cách xử lý tình huống, thoát nạn và tìm kiếm sự trợ giúp. Nhiều trường tổ chức thực hành, diễn tập, giúp giáo viên và học sinh chủ động hơn khi có sự cố.

Tuy nhiên, giữa việc “biết” và “làm được” vẫn là khoảng cách không nhỏ. Khi cháy xảy ra, khói có thể nhanh chóng bao phủ không gian, làm giảm tầm nhìn, gây khó thở và khiến trẻ mất bình tĩnh. Nếu chưa từng thực hành, các em dễ chạy theo đám đông, tìm đường theo thói quen hoặc chờ người lớn hướng dẫn, nhất là khi lối thoát quen thuộc bị khói, lửa chặn.

Với trẻ mầm non và tiểu học, khả năng nhận biết nguy hiểm còn hạn chế, khó tự đánh giá hướng thoát an toàn. Học sinh THCS có khả năng nhận thức tốt hơn nhưng vẫn có thể lúng túng nếu kiến thức chỉ được tiếp nhận qua tuyên truyền mà thiếu thực hành.

Chị Nguyễn Thị Vân (phường Lê Chân), có con học lớp 3, cho rằng trẻ thường được nhắc nhở không nghịch lửa, điện nhưng chưa chắc biết cách ứng phó khi phát hiện cháy.

“Điều tôi lo là khi gặp sự cố thật, các con dễ hoảng loạn hoặc chạy theo đám đông. Vì vậy, nhà trường cần hướng dẫn những việc cụ thể và cho học sinh thực hành để biết nghe tín hiệu báo cháy, đi theo giáo viên, tìm lối thoát và không quay lại khu vực nguy hiểm”, chị Vân nói.

Thầy giáo Nguyễn Minh Hải, Trường Tiểu học Nguyễn Thượng Hiền (phường Ngô Quyền) thông tin, kỹ năng thoát nạn không thể hình thành chỉ qua một vài buổi tuyên truyền. Giáo viên cần tạo các tình huống giả định đơn giản để học sinh thực hành, qua đó hình thành phản xạ phù hợp khi nghe chuông báo cháy hoặc nhận thấy dấu hiệu bất thường.

Nội dung cũng cần phù hợp từng độ tuổi. Trẻ mầm non cần nhớ hiệu lệnh, đi theo cô và tập trung tại nơi an toàn; học sinh tiểu học cần biết xác định lối thoát, cách di chuyển khi có khói; học sinh THCS có thể được hướng dẫn chủ động hơn trong lựa chọn hướng thoát và báo tin cho người lớn, lực lượng chức năng.

Trang bị kỹ năng vì thế không nên dừng ở yêu cầu trẻ “biết thoát ra ngoài”, mà phải giúp các em biết thoát bằng cách nào, đi hướng nào và xử lý ra sao khi tình huống thay đổi.

Học kỹ năng từ những tình huống gần gũi

Cùng với tuyên truyền kiến thức pháp luật về PCCC, các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố từng bước tăng cường hướng dẫn, thực hành kỹ năng thoát nạn cho học sinh. Nội dung được lồng ghép trong hoạt động giáo dục, trải nghiệm, sinh hoạt tập thể và các chương trình phối hợp với lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Qua đó, học sinh được làm quen với tín hiệu báo cháy, nhận biết nguy hiểm, xác định lối thoát và xử lý những tình huống thường gặp.

Ngay từ đầu tháng 9, Trường THCS Nguyễn Lương Bằng (xã Thanh Miện) tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn và thực hành kỹ năng PCCC, thoát nạn cho học sinh. Em Đỗ Linh Nhi, học sinh lớp 7A, cho biết: “Em hiểu khi có sự cố cháy phải thật bình tĩnh, nghe theo hướng dẫn, nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm, không quay lại lấy đồ.

Khi có khói, cần di chuyển thấp người và tìm cách báo cho người lớn”. Theo ông Nguyễn Xuân Quỳnh, Hiệu trưởng nhà trường, việc tổ chức thực hành ngay đầu năm học giúp học sinh được trực tiếp làm quen với phương án thoát nạn; nhà trường đồng thời rà soát lối thoát, thiết bị PCCC, khu vực tập kết để chủ động xử lý khi có tình huống phát sinh.

Thượng tá Phạm Đức Thuận, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an thành phố Hải Phòng lưu ý, giáo dục kỹ năng thoát nạn cho trẻ cần ngắn gọn, trực quan, phù hợp tâm lý từng lứa tuổi và được thực hành thường xuyên.

Mục tiêu không phải biến trẻ thành người xử lý đám cháy, mà giúp các em nhận diện nguy hiểm, bình tĩnh rời khỏi khu vực cháy, không quay lại lấy đồ, không sử dụng thang máy và biết tìm kiếm sự trợ giúp.

Cùng với nhà trường, gia đình cần hướng dẫn và thực hành những tình huống đơn giản ngay tại nơi ở, giúp trẻ ghi nhớ lối thoát, số điện thoại 114 và cách báo cho người lớn khi phát hiện cháy. Rèn kỹ năng từ sớm, thực hành thường xuyên và phù hợp từng độ tuổi sẽ giúp trẻ giảm hoảng loạn, chủ động ứng phó và tăng khả năng tự bảo vệ khi sự cố xảy ra.