Tăng đầu tư, lấp khoảng trống phòng cháy

Thiếu thốn về hạ tầng và tiềm ẩn nguy cơ cao

Thời gian gần đây, nhận thức và trách nhiệm về phòng cháy, chữa cháy tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, địa phương... trên địa bàn thành phố ngày càng nâng lên. Nhiều cơ sở chủ động đầu tư thiết bị, xây dựng lực lượng tại chỗ, tổ chức thực tập phương án chữa cháy, thoát nạn. Tại Công ty CP Sơn Hải Phòng (phường An Hải), phòng cháy, chữa cháy được đặt cùng với yêu cầu bảo đảm an toàn trong sản xuất.

Tổng Giám đốc Công ty CP Sơn Hải Phòng Nguyễn Văn Dũng cho biết, do đặc thù sản xuất có nhiều nguyên liệu, thành phẩm và công đoạn nguy cơ cháy, doanh nghiệp xác định an toàn phòng cháy, chữa cháy phải được thực hiện nghiêm trong quá trình tổ chức sản xuất. Vì thế, doanh nghiệp trang bị cơ bản hệ thống phòng cháy, chữa cháy. và thành lập đội phòng cháy, chữa cháy với 36 người, duy trì diễn tập hằng năm.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, điều kiện này ở không ít nơi còn khoảng cách khá xa so với yêu cầu. Tại Trường Mầm non An Sinh và Trường THCS An Sinh (phường Phạm Sư Mạnh), hệ thống phòng cháy, chữa cháy đều chưa hoàn thiện. Theo Hiệu trưởng Trường Mầm non An Sinh Cao Thị Hoa, cơ sở vật chất của trường được đầu tư qua nhiều giai đoạn từ năm 2004 đến năm 2014. Do thiếu vốn, một số hạng mục phòng cháy, chữa cháy có trong thiết kế công trình, nhưng bị cắt giảm. Đến nay, trường chưa có điều kiện đầu tư hoàn thiện, chủ yếu trang bị các bình chữa cháy.

Tình trạng thiếu, chưa đồng bộ về hạ tầng phòng cháy, chữa cháy cũng đang là khó khăn ở một số bệnh viện, cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố. Một số nơi chưa duy trì đầy đủ các yêu cầu sau kiểm tra; tự ý thay đổi công năng, dây chuyền, cách bố trí hàng hóa, vật tư hoặc hệ thống kỹ thuật. Có nơi việc kiểm tra còn nặng về thủ tục, chưa đi sâu vào những nguy cơ cụ thể; việc theo dõi, đôn đốc khắc phục tồn tại chưa triệt để và thường xuyên.

Tại Bệnh viện Nhi Hải Dương, khu vực nhà khí y tế chưa có hệ thống phòng cháy, chữa cháy. Giám đốc Bệnh viện Hải Dương Nguyễn Văn Hải thông tin, bệnh viện có 21 khoa, phòng, mỗi năm khám khoảng 600.000 lượt, điều trị nội trú hơn 20.000 người bệnh. Dù được đầu tư xây mới từ năm 2015, một số công trình như nhà khí y tế, nhà xử lý nước thải, trung tâm giặt là, trạm bơm, nhà xử lý chất thải rắn y tế chưa được đầu tư hoàn thiện hệ thống phòng cháy, chữa cháy.

Bệnh viện cũng tự ý chuyển đổi công năng, cải tạo một số hạng mục thuộc diện phải duyệt thiết kế về phòng cháy, chữa cháy nhưng chưa thông báo cơ quan quản lý chuyên ngành, nên chưa được thẩm duyệt. Vừa qua, khi kiểm tra, lực lượng phòng cháy, chữa cháy (Công an thành phố) đã yêu cầu đơn vị hoàn thiện hạng mục còn thiếu, song bệnh viện tự chủ chi thường xuyên, chỉ đủ chi lương cơ bản nên không có kinh phí đầu tư phòng cháy, chữa cháy với dự kiến gần 1 tỷ đồng.

Nhìn tổng thể trên toàn thành phố, hạ tầng phục vụ chữa cháy còn thiếu, chưa bắt kịp yêu cầu mới và tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh. Nhất là, thiếu trụ nước chữa cháy, nhiều nguồn nước chưa bảo đảm khả năng tiếp cận và khai thác của phương tiện chữa cháy. Thực tế, theo Sở Xây dựng, trên toàn thành phố hiện mới có 6.773 trụ nước chữa cháy, chỉ đạt 54,76% nhu cầu. Nhiều bể nước và nguồn nước tự nhiên chưa bảo đảm điều kiện để xe chữa cháy tiếp cận, lấy nước.

Trong khi đó, nguy cơ cháy, nổ vẫn hiện hữu trong cả sản xuất và đời sống. Ngay mới đây, vào ngày 28/9/2026, khu vực để xe máy, xe điện của một hộ dân tại thôn Cẩm La, xã Kiến Thụy xảy ra cháy, làm hư hỏng 10 xe máy và xe điện của công nhân gửi, may mắn không thiệt hại về người.

Trước đó, theo báo cáo của Công an thành phố, từ ngày 1/1/2024 đến ngày 30/6/2026, toàn thành phố xảy ra 464 vụ cháy, làm 7 người chết, 6 người bị thương; 5 vụ nổ làm 6 người bị thương. Lực lượng chức năng xử phạt 986 trường hợp vi phạm phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, với tổng số tiền hơn 18,2 tỷ đồng.

Tập trung phòng ngừa, khắc phục những tồn tại

Trên địa bàn thành phố hiện xác định 22 địa bàn trọng điểm về cháy, nổ, tập trung tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cảng biển và các tổ hợp sản xuất quy mô lớn như: Nam Đình Vũ, Đình Vũ, Tràng Duệ, Đồ Sơn, An Dương, Deep C2, Nam Cầu Kiền, VSIP Hải Phòng, VSIP Hải Dương, Đại An mở rộng, Nam Sách, Tân Trường, Lai Vu, Lai Cách... cùng Tổ hợp nhà máy sản xuất ô tô, xe máy điện VinFast.

Đây là những địa bàn có mật độ sản xuất, kho tàng, máy móc, nguyên liệu và lao động lớn. Nhưng nguy cơ cháy, nổ không chỉ tập trung ở các khu công nghiệp mà tại các khu dân cư, trường học, bệnh viện, làng nghề, cơ sở kinh doanh karaoke, bar, vũ trường... đều có những nguy cơ riêng, đòi hỏi phải tăng cường đầu tư hạ tầng phòng cháy, chữa cháy, quản lý và phương án phòng ngừa.

Giám đốc Bệnh viện Hải Dương Nguyễn Văn Hải bày tỏ, hiện bệnh viện lo lắng nhất là về nguy cơ cháy nổ nhà khí y tế chưa có hệ thống phòng cháy, chữa cháy. Vì thế, đơn vị đề nghị Sở Y tế, thành phố quan tâm đầu tư hệ thống phòng cháy, chữa cháy cho bệnh viện. Đồng thời, lực lượng Công an thành phố tăng cường hướng dẫn, tập huấn cho cán bộ, y, bác sĩ... của bệnh viện về các kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.

Có thể thấy, công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là vấn đề nóng, có ý nghĩa quan trọng bảo đảm an toàn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân thành phố. Vì thế, tình hình từ các cuộc giám sát chuyên đề của Ban Pháp chế HĐND thành phố về việc thực hiện chính sách, pháp luật trong phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn Hải Phòng từ ngày 1/1/2024 đến ngày 30/6/2026 mới đây cho thấy, các sở, ngành, địa phương, trường học, bệnh viện trước hết cần rà soát, khắc phục những điểm yếu đã được nhận diện trong công tác phòng cháy, chữa cháy.

Đặc biệt, tại các công trình trường học, bệnh viện, cụm công nghiệp và cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao nhưng hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu cần được ưu tiên bổ sung, xác định rõ phần việc, nguồn lực và thời gian thực hiện. Ngoài ngân sách Nhà nước, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cần huy động các nguồn lực hợp pháp để đầu tư phương tiện, trang thiết bị phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Cùng với hoàn thiện điều kiện an toàn, các cơ quan, đơn vị nên duy trì kiểm tra, kịp thời phát hiện và loại trừ nguy cơ cháy, nổ cao từ điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, chất dễ cháy và các thiết bị sinh lửa, sinh nhiệt. Đồng thời, tiếp tục đổi mới và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn, xây dựng phong trào toàn dân phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo hướng thiết thực, dễ hiểu, dễ thực hiện, giúp người dân, doanh nghiệp, trường học, bệnh viện nhận diện nguy cơ ngay tại nơi sinh sống, làm việc và biết cách xử lý khi có tình huống xảy ra.

Bên cạnh việc tuyên truyền, tập huấn, cần tiếp tục xây dựng, nhân rộng các mô hình bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phù hợp từng địa bàn; thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ”, củng cố lực lượng phòng cháy, chữa cháy cơ sở, phương tiện và phương án ứng phó, để việc phòng ngừa và xử lý sự cố không chỉ trông chờ vào lực lượng chuyên trách mà bắt đầu từ chính mỗi cơ sở.