Từ điểm danh thông minh đến trường học thông minh

Công nghệ thay đổi cách quản lý

6 giờ 15 phút mỗi sáng, cổng Trường THCS Ngô Gia Tự, phường Hải Dương rộn rã bước chân học sinh. Khác với cảnh huyên náo, chen chúc, hơn 1.000 học sinh bước qua cổng trường chủ động và trật tự.

Chỉ mất chưa đầy 2 giây đứng trước chiếc máy nhận diện khuôn mặt đặt tại cổng trường hoặc hành lang lớp học, một tiếng “bíp” nhẹ vang lên, màn hình lập tức hiển thị tên, lớp của học sinh. Em Cao Tuệ Lâm, học sinh lớp 8A, Trường THCS Ngô Gia Tự cho biết: “Chúng em chỉ việc đứng trước máy để quét và nhận diện khuôn mặt. Bố mẹ em ở nhà hay đi làm xa chỉ cần nhìn vào điện thoại là biết chắc chắn con mình đã đến trường an toàn”.

Những năm học trước, nhiệm vụ điểm danh này thuộc về đội Sao Đỏ, cán bộ lớp hoặc giáo viên chủ nhiệm. Việc tổng hợp danh sách học sinh đi muộn, nghỉ học qua các tiết học vừa tốn thời gian, vừa có thể tạo tâm lý đối phó ở lứa tuổi học trò. Việc đưa công nghệ nhận diện khuôn mặt vào quản lý trường học tạo bước chuyển rõ rệt. Dữ liệu từ máy quét lập tức đồng bộ với ứng dụng eNetViet hoặc các hệ thống quản trị trường học thông minh (Smart School). Giờ đến trường, tan học của từng em được tự động gửi về điện thoại phụ huynh theo thời gian thực.

Nói về việc ứng dụng công nghệ, bà Trần Thị Hương Thảo, Phó Hiệu trưởng Trường TH&THCS Hữu Nghị, phường Lê Chân nhấn mạnh: “Theo quan điểm của nhà trường, AI hay công nghệ phải bắt nguồn từ những điều thiết thực nhất như: bảo đảm an toàn cho học sinh, giảm thời gian hành chính đối với các thầy cô giáo. AI không nhằm thay thế giáo viên mà là công cụ hỗ trợ các thầy cô thực hiện tốt nhiệm vụ, có thêm thời gian cho công tác chuyên môn, quan tâm sát sao hơn đến học sinh”.

Sự thay đổi thể hiện rõ trong từng giờ lên lớp. Cô giáo Nguyễn Thị Trang (Trường TH&THCS Hữu Nghị) bộc bạch: “Trước đây, mỗi buổi sáng tôi phải điểm danh, ghi chép, liên hệ với phụ huynh khi học sinh vắng. Bây giờ, nhờ hệ thống nhận diện và ứng dụng Smart School, tôi có thể nắm tình hình chuyên cần của lớp ngay trên điện thoại, tiết kiệm khá nhiều thời gian. Việc trao đổi với phụ huynh cũng thuận tiện hơn. Những trường hợp phụ huynh nhờ người khác đón con cũng có thể được xác nhận ngay trên ứng dụng, giúp giáo viên, phụ huynh và bảo vệ phối hợp nhanh chóng, chính xác”.

Kết nối để quản lý hiệu quả hơn

Chuyển đổi số trong nhà trường không phải đầu tư những thiết bị đắt tiền để “trưng bày”, mà cốt lõi nằm ở giá trị ứng dụng thực tế. Chiếc máy điểm danh thông minh đã giải quyết bài toán thông tin giữa gia đình và nhà trường.

Chị Bùi Thị Thanh Vân, phường Thành Đông, phụ huynh học sinh hài lòng cho biết: “Nhờ hình thức điểm danh này, phụ huynh rất yên tâm khi nắm chính xác thời gian các con đến trường và tan học. Từ đó, gia đình chủ động sắp xếp thời gian đưa đón, đồng thời quản lý con em tốt hơn mà không tạo cảm giác gò bó”.

Với những trường học có học sinh ở nhiều độ tuổi, an toàn luôn được đặt lên hàng đầu. Việc kiểm soát học sinh ra vào, theo dõi thời gian đến, rời trường hay xác nhận người được ủy quyền đón học sinh được thực hiện chặt chẽ. Những thông tin tưởng nhỏ trong một ngày học lại mang đến sự an tâm lớn cho các gia đình.

Nhìn từ góc độ quản lý văn hóa - giáo dục, hiệu quả của mô hình điểm danh tự động không dừng ở việc quản lý sĩ số. Đây là bước đi thiết thực trong xây dựng “trường học thông minh”, nơi nguồn lực được tối ưu hóa. Dữ liệu từ máy điểm danh còn được tích hợp vào nền tảng quản trị chung, kết nối với các mô-đun quản lý cuộc họp, thống kê giáo dục, lịch trình hoạt động hằng ngày, khảo sát trực tuyến, thời khóa biểu và tiếp nhận đơn xin nghỉ phép điện tử.

Ông Lê Trung Tuyến, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Gia Tự chia sẻ về lộ trình mở rộng: “Thời gian vừa qua, khi triển khai mô hình này, hiệu quả mang lại rất rõ rệt và nhận được sự đồng tình, hưởng ứng lớn từ phụ huynh. Nhà trường đang vận hành 3 máy điểm danh tự động. Sau khi tòa nhà mới của trường đi vào hoạt động, chúng tôi sẽ triển khai thêm 2 máy nữa để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của toàn thể học sinh cùng cán bộ, giáo viên”.

Việc đưa công nghệ vào học đường cũng đặt ra thách thức về hạ tầng, bảo mật dữ liệu và sự thích ứng của người dùng. Tuy nhiên, cách các trường học tại Hải Phòng lựa chọn đi từng bước - thử nghiệm, đánh giá phản hồi từ phụ huynh, học sinh rồi mới mở rộng - thể hiện tư duy quản lý bài bản và nhân văn.

Đây cũng là sự chuyển dịch từ quản lý dựa vào giấy tờ, kinh nghiệm sang quản lý dựa trên dữ liệu; từ nắm bắt thông tin sau khi sự việc xảy ra sang chủ động theo dõi, hỗ trợ học sinh. Khi thông tin giữa nhà trường và gia đình được kết nối kịp thời, công tác phối hợp quản lý, chăm sóc và giáo dục học sinh sẽ chủ động, hiệu quả hơn.