Để chính sách hỗ trợ đến gần nông dân

Mức hỗ trợ thấp

Những năm gần đây, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp làm gia tăng tần suất và cường độ các loại hình thiên tai như bão mạnh, lũ lụt, xâm nhập mặn. Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề.

Đơn cử, theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơn bão số 3 (Yagi) năm 2024 đã làm thiệt hại 23.463 ha lúa, 2.978 ha hoa màu, hơn 1 triệu cây, hoa cảnh, 1.192 ha rừng ở Hải Phòng.

Ở khu vực phía Đông thành phố, việc thực hiện chính sách hỗ trợ sau thiên tai dịch bệnh được áp dụng theo Nghị định số 02/2017/NĐ-CP và sau đó là Nghị định 09/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Các cơ quan chức năng thành phố tích cực tuyên truyền, phổ biến sâu rộng những nội dung của Nghị định đến các địa phương. Tuy nhiên, việc triển khai hỗ trợ theo Nghị định số 02 mới được áp dụng đối với các hộ trồng trọt với mức hỗ trợ thấp. Phần lớn các hộ chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản không được hỗ trợ.

Theo Nghị định số 02, đối với diện tích mạ thiệt hại hơn 70% diện tích, hỗ trợ 6 triệu đồng/ha; thiệt hại từ 30% đến 70% diện tích, hỗ trợ 3 triệu đồng/ha. Còn đối với cây ăn quả, thiệt hại từ 30% đến 70% diện tích, hỗ trợ 10 triệu đồng/ha... Việc đánh giá thiệt hại phải có đại diện chính quyền địa phương và cơ quan chức năng. Tuy nhiên trên thực tế, vào thời điểm thiệt hại, phần lớn các hộ đều không có đại diện diện cơ quan chức năng và chính quyền địa phương đánh giá mức độ thiệt hại và ghi biên bản kịp thời. Một số hộ thiệt hại vài sào, mức hỗ trợ ít nên các hộ không thiết tha làm thủ tục nhận hỗ trợ. Ông Vũ Văn Thùy ở xã An Trường cho biết, cơn bão Yagi làm gãy đổ hơn 3 sào thanh long, ước tính thiệt hại hàng trăm triệu đồng nhưng theo quy định hỗ trợ thiên tai, gia đình chỉ được hỗ trợ gần 1 triệu đồng, trong khi thủ tục để được hỗ trợ khá phức tạp. Mức hỗ trợ đó không đủ để thuê nhân công dọn vườn nên gia đình ông không làm thủ tục để hưởng hỗ trợ theo Nghị định 02 sau bão Yagi 2024.

Còn ở khu vực phía Tây thành phố (tỉnh Hải Dương cũ) từ đầu năm 2025, tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 03/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh trên cơ sở cụ thể hóa Nghị định số 09/2025/NĐ-CP của Chính phủ để áp dụng hỗ trợ sau thiên tai dịch bệnh cho nông dân. Thực hiện nghị quyết này, năm 2025, 6 xã (Tuệ Tĩnh, Thái Tân, Lai Khê, Hợp Tiến, Trần Phú, Khúc Thừa Dụ) bị thiệt hại do bão số 10, 11 và lũ đã được thành phố trích Quỹ Phòng, chống thiên tai để hỗ trợ hơn 2,4 tỷ đồng.

Cần biện pháp đồng bộ

Sau khi hợp nhất Hải Phòng - Hải Dương, quy mô sản xuất nông nghiệp của Hải Phòng mở rộng, đặt ra yêu cầu cấp bách về việc hoàn thiện cơ chế hỗ trợ khôi phục sản xuất. Ngày 8/9/2026, Đảng ủy UBND thành phố đã báo cáo Thường trực Thành ủy về việc xem xét, chấp thuận ban hành nghị quyết của HĐND thành phố quy định mức hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật trên địa bàn thành phố Hải Phòng. UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối tham mưu xây dựng dự thảo nghị quyết trình HĐND thành phố xem xét thông qua trong kỳ họp cuối năm 2026.

Chi cục Tài nguyên nước và phòng chống thiên tai là cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường giúp Sở xây dựng dự thảo nghị quyết. Đến thời điểm này, dự thảo đã cơ bản hoàn thiện. Theo dự thảo nghị quyết, cơ bản nội dung được tham mưu xây dựng trên cơ sở các điều khoản quy định theo Nghị định 09/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp thiên tai, dịch hại thực vật sẽ được áp dụng trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Dự thảo cũng bổ sung, chỉnh sửa một số nội dung về hỗ trợ thiên tai, dịch bệnh để linh hoạt, phù hợp với thực tế của thành phố Hải Phòng. Dự kiến, nguồn lực chủ yếu từ ngân sách thành phố, quỹ phòng chống thiên tai, ngân sách trung ương (đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp có hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại…)...

Để nâng cao hiệu quả hỗ trợ, chính sách đến được với nông dân sau thiên tai, dịch bệnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất HĐND thành phố sớm xem xét ban hành Nghị quyết mới thay thế chính sách cũ của tỉnh Hải Dương để phù hợp với thực tiễn thành phố Hải Phòng hiện nay. UBND thành phố ưu tiên bố trí và huy động các nguồn lực để bảo đảm kinh phí hỗ trợ kịp thời cho người dân.

Các địa phương chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong việc thống kê, đánh giá thiệt hại và quản lý hồ sơ hỗ trợ để bảo đảm tính công khai, minh bạch và nhanh chóng trong việc hỗ trợ nông dân khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh.

Về phía nông dân cũng cần nâng cao ý thức tự giác trong việc phối hợp với cơ quan chức năng trong việc thống kê, đánh giá thiệt hại khi thiên tai, dịch bệnh xảy ra bảo đảm tính chính xác, kịp thời, đúng quy định pháp luật.