Nỗi lo cháy nổ từ cây xăng trong khu dân cư

Cây xăng và nhà dân không giữ khoảng cách an toàn

Trên phố Lạch Tray, phường Gia Viên, cửa hàng xăng dầu Petrolimex nằm sát cửa hàng kinh doanh gà rán Gà Bay Hải Phòng và khu dân cư liền kề. Không xa đó là các tòa nhà thuộc khu chung cư Đồng Quốc Bình.

Đây là khu vực đông dân, lưu lượng người và phương tiện qua lại lớn, nhất là vào các khung giờ cao điểm. Với những người sinh sống, kinh doanh tại khu vực, việc cửa hàng xăng dầu nằm giữa không gian đô thị đông đúc khiến nỗi lo về nguy cơ cháy, nổ luôn hiện hữu.

Chị Vũ Thị Hương, ở phố Lạch Tray (phường Ngô Quyền) thường cho các con đến quán Gà Bay Hải Phòng cho biết, mỗi lần ngồi lại cửa hàng thưởng thức đồ ăn, chị vẫn thấp thỏm vì cửa hàng nằm ngay cạnh cây xăng.

Tại phường Thủy Nguyên, cửa hàng xăng dầu Hiền Hòa trên đường tỉnh 359 cũng nằm gần nhà ở của người dân. Từ cửa hàng đến hộ dân liền kề chỉ vài mét, nên người dân sống gần đó cũng nơm nớp nỗi lo an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Theo Sở Công Thương, trên toàn thành phố hiện có 498 cửa hàng xăng dầu, trong đó có nhiều cửa hàng nằm trong khu dân cư. Tại Thông tư 22/2019/TT-BXD, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2020 quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng, cửa hàng xăng dầu cố định, khoảng cách tối thiểu từ cửa hàng xăng dầu cố định đến nơi thường xuyên tập trung đông người (chợ, trung tâm thương mại, cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa...) là 50 m.

Tuy nhiên, do quá trình đô thị hóa và việc quản lý trật tự xây dựng bất cập qua nhiều giai đoạn khiến nhiều cửa hàng được xây dựng từ khi khu vực xung quanh còn thưa thớt, nay lọt thỏm trong nơi đông dân cư, có nhà ở, chung cư và các cơ sở dịch vụ. Vì thế, nguy cơ tiềm ẩn mất an toàn phòng cháy, chữa cháy luôn thường trực.

Từ ngày 1/7/2025 đến 30/6/2026, Sở Công Thương phối hợp Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Công an thành phố) kiểm tra định kỳ 28 cơ sở có nguy cơ cháy, nổ, trong đó có 20 cửa hàng xăng dầu. Sở chưa phát hiện trường hợp vi phạm.

Tuy chưa xảy ra sự cố nhưng không thể xem nhẹ nguy cơ cháy nổ, nhất là đối với các cửa hàng nằm sát khu dân cư.

Gỡ vướng quản lý, chủ động phòng ngừa

Một trong những vấn đề đặt ra hiện nay là cơ chế phối hợp quản lý phòng cháy, chữa cháy đối với cửa hàng xăng dầu có những thay đổi, trong khi số lượng cơ sở lớn, địa bàn quản lý rộng và nhiều cửa hàng nằm trong khu dân cư.

Tại báo cáo về việc chấp hành các quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ giai đoạn 2024 - 2026 của Sở Công Thương ngày 16/9/2026, đồng chí Nguyễn Hoàng Long, Giám đốc nêu rõ, việc phân cấp để làm rõ trách nhiệm quản lý phòng cháy, chữa cháy chưa đồng bộ.

Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ về quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Sở Công Thương phối hợp kiểm tra định kỳ phòng cháy, chữa cháy đối với cửa hàng bán lẻ xăng dầu.

Tuy nhiên, tại Nghị định 144/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng lại không giao Sở Công Thương thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng và thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở đối với các cơ sở này.

Do đó, sở khó nắm bắt hồ sơ thiết kế, thẩm duyệt, nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy để phục vụ kiểm tra. Trong khi số lượng cửa hàng xăng dầu lớn, địa bàn rộng, sở chỉ có 3 - 4 công chức chuyên môn nên khó tham gia đầy đủ các cuộc kiểm tra. Bên cạnh đó, một số chủ cơ sở chưa chủ động xây dựng phương án, báo cáo cơ quan chức năng, trong khi kinh phí phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ còn hạn chế.

Do là lĩnh vực đặc thù, yêu cầu chuyên môn cao và gắn với quản lý chuyên ngành về phòng cháy, chữa cháy, Sở Công Thương đề nghị các cấp, ngành phân cấp rõ trách nhiệm giữa sở và Công an thành phố. Nghiên cứu giao cơ quan Công an quản lý để bảo đảm tính thống nhất, chuyên nghiệp, nâng cao hiệu quả và hạn chế rủi ro phát sinh.

Tại cuộc làm việc với Sở Công Thương và các ngành liên quan về chuyên đề giám sát công tác phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn thành phố tháng 9/2026, đồng chí Phạm Quốc Ka, Trưởng Ban Pháp chế HĐND thành phố cho rằng, sự phát triển nhanh của khu dân cư quanh các cửa hàng xăng dầu từng được quy hoạch phù hợp đã làm phát sinh nguy cơ mới.

Vì vậy, Sở Công Thương cần rà soát, phân loại các cửa hàng, nhất là các cơ sở trong khu dân cư đông đúc. Từ đó, với những cửa hàng hình thành từ trước, cần xem xét yếu tố lịch sử để có phương án phù hợp, vừa bảo đảm an toàn, vừa bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của doanh nghiệp.

Về lâu dài, sở nghiên cứu, đề xuất thành phố từng bước di chuyển các cửa hàng không còn phù hợp ra khỏi khu dân cư khi hết thời hạn hoạt động, gắn với quy hoạch mạng lưới kinh doanh xăng dầu và định hướng phát triển đô thị Hải Phòng.

Ngoài ra, các lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an thành phố tiếp tục phối hợp chặt chẽ Sở Công Thương tăng cường kiểm tra các cửa hàng xăng dầu.

Đối với các cơ sở đang hoạt động, cần siết chặt các điều kiện phòng cháy, chữa cháy, kiểm soát nghiêm nguồn lửa, nguồn nhiệt; bảo đảm hệ thống thu gom nước thải nhiễm dầu, quy trình nhập nhiên liệu kín nhằm hạn chế phát tán hơi xăng.

Các chủ cơ sở, người lao động và khách hàng phải chấp hành nghiêm quy định an toàn phòng cháy, chữa cháy tại khu vực cửa hàng xăng dầu.