Vành đai 5 vùng Thủ đô tạo động lực phát triển mới cho Hải Phòng

Hải Phòng có đoạn tuyến dài thứ hai

Ngày 24/8/2026, Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết số 38/2026/QH16 về chủ trương đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.

Theo Nghị quyết, dự án có chiều dài khoảng 349 km, đi qua 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Dự án thực hiện theo hình thức đầu tư công, chia thành các dự án thành phần, với sơ bộ tổng mức đầu tư 288.268 tỷ đồng.

Theo quy mô được xác định trong Nghị quyết, tuyến chính được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cao tốc 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100 - 120 km/giờ. Đường song hành tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 - 80 km/giờ.

Dự án được phân kỳ đầu tư. Trong giai đoạn 2026 - 2030, dự kiến bố trí khoảng 61.394 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương để đầu tư khoảng 116 km tuyến chính cao tốc trên địa bàn Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng và Bắc Ninh. Dự án được chuẩn bị đầu tư từ năm 2026, thực hiện từ năm 2027 và phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Việc đầu tư đường Vành đai 5 nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Hà Nội với các địa phương trong vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Tuyến đường sẽ góp phần phân luồng giao thông từ xa, giảm áp lực cho các tuyến đường hướng tâm, từng bước hoàn thiện mạng lưới đường vành đai Thủ đô. Dự án mở rộng không gian phát triển, hình thành các hành lang kinh tế mới, tăng cường kết nối giữa các trung tâm sản xuất, công nghiệp, logistics và dịch vụ, tạo tiền đề thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn của vùng.

Nghị quyết cũng yêu cầu các địa phương ưu tiên nguồn lực đầu tư các tuyến giao thông kết nối với Vành đai 5, đồng thời quản lý quỹ đất hai bên tuyến theo quy hoạch để phục vụ phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ.

Hải Phòng có 61 km tuyến chính cao tốc Vành đai 5 đi qua, dài thứ hai trong 7 địa phương có tuyến đi qua, sau Phú Thọ. Tuyến chính qua Hải Phòng có sơ bộ tổng mức đầu tư 34.969 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương.

Dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn thành phố có chiều dài dự kiến 63 km, với sơ bộ kinh phí 15.778 tỷ đồng. Trong đó có 10.944 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương và 4.834 tỷ đồng ngân sách địa phương.

Hải Phòng nằm trong 4 địa phương được bố trí nguồn lực đầu tư tuyến chính cao tốc trong giai đoạn 2026 - 2030. Khoảng 116 km tuyến chính dự kiến được triển khai trong giai đoạn này, qua Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng và Bắc Ninh. Phạm vi đầu tư cụ thể sẽ được xác định trong quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Cùng với tuyến chính, Hải Phòng có trách nhiệm bố trí nguồn lực thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư đường song hành và ưu tiên các tuyến giao thông kết nối với Vành đai 5. Đường song hành qua địa bàn thành phố có chiều dài dự kiến 110 km, với sơ bộ kinh phí 12.920 tỷ đồng từ ngân sách địa phương.

Mở rộng không gian kết nối

Hải Phòng có hệ thống giao thông đa dạng gồm đường bộ, đường biển, đường sắt, đường thủy và đường hàng không. Trong mạng lưới này, 61 km tuyến chính cao tốc Vành đai 5 đi qua thành phố sẽ bổ sung thêm một hướng kết nối đường bộ tốc độ cao liên vùng.

Tuyến đường sẽ kết nối với mạng lưới giao thông hiện hữu, gồm cao tốc, quốc lộ, đường tỉnh, đường đô thị và các tuyến kết nối cảng biển; kết nối các khu công nghiệp, trung tâm logistics, cảng biển và các địa phương trong vùng.

Hiệu quả của Vành đai 5 không chỉ phụ thuộc vào tuyến chính mà còn ở khả năng kết nối với mạng lưới giao thông hiện hữu. Nghị quyết yêu cầu các địa phương ưu tiên nguồn lực xây dựng các tuyến giao thông kết nối với Vành đai 5, đồng thời quản lý quỹ đất hai bên tuyến theo quy hoạch. Với các đoạn tuyến chính được bố trí vốn Trung ương đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030, đường song hành cũng được triển khai phù hợp khả năng cân đối ngân sách của địa phương.

Vành đai 5 được triển khai trong bối cảnh Hải Phòng đang đầu tư, nâng cấp nhiều công trình giao thông lớn. Cùng với hệ thống đường bộ và cảng biển, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được xác định có điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng, bổ sung năng lực vận chuyển hàng hóa và hành khách bằng đường sắt.

Khi đường bộ, đường sắt và cảng biển được kết nối, Hải Phòng có thêm điều kiện tổ chức vận tải liên thông giữa các phương thức. Trong mạng lưới này, Vành đai 5 giữ vai trò là tuyến đường bộ tốc độ cao kết nối Hải Phòng với các địa phương trong vùng.

Ở quy mô toàn dự án, Vành đai 5 tạo thêm hành lang giao thông kết nối Hà Nội với các địa phương phía Bắc, tăng cường liên kết giữa các trung tâm sản xuất, công nghiệp, logistics và dịch vụ. Việc đầu tư theo từng giai đoạn giúp tập trung nguồn lực vào các đoạn tuyến được ưu tiên, từng bước hình thành tuyến vành đai theo quy hoạch.

Đối với Hải Phòng, ý nghĩa trước hết của dự án là bổ sung hướng kết nối mới cho mạng lưới giao thông hiện có. Với 61 km tuyến chính cao tốc, đoạn tuyến qua thành phố thuộc nhóm được bố trí nguồn lực đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030.

Đây là điều kiện để Hải Phòng tăng khả năng kết nối với các địa phương trong vùng, đồng thời mở thêm hướng tiếp cận các khu công nghiệp, trung tâm logistics và khu vực đô thị.

Vành đai 5 qua Hải Phòng là một mắt xích trong mạng lưới giao thông liên vùng, góp phần kết nối thành phố với các trung tâm kinh tế phía Bắc và tạo thêm điều kiện tổ chức không gian phát triển trong giai đoạn mới.