Đào tạo nghề gắn với sinh kế cho lao động nông thôn

Nhiều bên “chung sức”

Theo báo cáo nhanh của Sở Giáo dục và Đào tạo, trong tháng 9 vừa qua có 23 lớp đào tạo nghề dành cho hơn 800 lao động nông thôn đã được khai giảng.

Tại nhà văn hóa thôn Hoàng Du, Hội Nông dân xã Gia Phúc, Phòng Văn hóa - Xã hội xã, Hội Liên hiệp phụ nữ xã và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Hải Dương phối hợp tổ chức lễ khai giảng lớp đào tạo nghề trồng rau an toàn dành cho lao động nông thôn. Tổng số 70 học viên tham gia 2 lớp, dự kiến đào tạo từ tháng 9 đến tháng 11/2026.

Theo chị Phạm Thị Ngà, thôn Thung Du, xã Gia Phúc, tham gia lớp học chị được trang bị những kiến thức và kỹ năng thiết thực như: quy trình sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, ghi chép và lưu trữ hồ sơ sản xuất; kỹ thuật trồng, chăm sóc các loại rau phổ biến như: cải bắp, súp lơ, cải xanh, cải ngọt, hành, dưa hấu, dưa lê, dưa chuột, su hào và cà chua. Đây là những nội dung có tính ứng dụng cao, phù hợp với điều kiện sản xuất nông nghiệp và nhu cầu chuyển đổi phương thức canh tác của hộ gia đình trên địa bàn.

Trên cơ sở khảo sát nhu cầu đào tạo tại các địa phương, theo Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên xã Vĩnh Bảo Phạm Ngọc Quyết, trung tâm đã thông báo tuyển sinh, khai giảng đào tạo nghề trồng trọt và bảo vệ thực vật, thu hút lao động ở các xã An Quang, An Trường, An Hưng, Tiên Minh, Quyết Thắng… tham gia. Dự kiến, lớp bồi dưỡng có thời gian đào tạo từ 4 - 5 tuần.

Các trường hợp đủ điều kiện tham dự là người lao động cư trú hợp pháp ở khu vực nông thôn; người thuộc diện được hưởng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người thuộc hộ gia đình bị thu hồi đất nông nghiệp, đất kinh doanh, lao động nữ bị mất việc làm.

Độ tuổi đăng ký cũng linh hoạt, nam từ đủ 15 đến 61 tuổi, nữ từ đủ 15 đến 59 tuổi đều đủ điều kiện. Tham gia lớp học, học viên không phải đóng góp kinh phí. Học viên thuộc diện hưởng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người thuộc hộ gia đình bị thu hồi đất nông nghiệp, đất kinh doanh, lao động nữ bị mất việc làm… được hỗ trợ tiền ăn, tiền đi lại. Nếu đạt kết quả trung bình các mô đun học tập được cấp chứng chỉ sơ cấp.

Việc tổ chức các lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn đang thu hút sự tham gia của nhiều bên: UBND xã Tiên Minh phối hợp với Công ty CP Tư vấn phát triển giáo dục và thương mại Bắc Nam tổ chức khai giảng lớp đào tạo nghề kỹ thuật chế biến món ăn; Trường Cao đẳng Thủy sản và công nghệ thực phẩm tổ chức các lớp điện dân dụng, hàn, nuôi trồng thủy sản, kỹ thuật chế biến món ăn tại các xã Kiến Minh, Kiến Hải, Tiên Minh và đặc khu Bạch Long Vĩ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Hải Phòng tổ chức sơ chế và bảo quản thủy sản dành cho học viên ở xã Nguyên Giáp…

Nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống

Hiện, đào tạo nghề cho lao động nông thôn phục vụ 2 hướng: xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, có tri thức, làm chủ khoa học công nghệ và phương thức sản xuất, kinh doanh hiện đại; đào tạo, đào tạo lại để lao động nông thôn có thể chuyển sang công nghiệp, dịch vụ và những ngành nghề phù hợp.

Thành phố Hải Phòng đã, đang triển khai chương trình đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030, với mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững. Chương trình nhấn mạnh đào tạo theo yêu cầu thị trường, đào tạo chuyển đổi nghề, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kỹ năng số và hỗ trợ các nhóm lao động cần được ưu tiên.

Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã An Quang Lê Thị Băng, tốc độ phát triển công nghiệp và đô thị hóa làm cơ cấu việc làm khu vực nông thôn thay đổi nhanh. Hội Nông dân xã An Quang chia nhóm nhu cầu của hội viên để có hướng hỗ trợ phù hợp. Do vậy, đào tạo phải xuất phát từ nhu cầu sử dụng lao động và phương án sinh kế cụ thể. Với người tiếp tục sản xuất, nội dung học cần mở rộng sang quản trị, thị trường, bảo quản, chế biến, thương mại điện tử và liên kết chuỗi. Với người muốn chuyển nghề, cần kết nối với doanh nghiệp, khu, cụm công nghiệp ngay trong quá trình đào tạo.

Theo Quyết định số 2060 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phê duyệt kế hoạch đào tạo nâng cao chất lượng lao động ngành Nông nghiệp, hình thành lực lượng nông dân số, nông dân chuyên nghiệp và đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại giai đoạn 2026 - 2030 phân bổ cho Hải Phòng mục tiêu đào tạo 1.000 người mỗi năm, tổng cộng 5.000 người trong cả giai đoạn.

Những con số trên chỉ thực sự có ý nghĩa khi mỗi khóa học tạo ra những thay đổi cụ thể trong đời sống người dân. Bởi thước đo cuối cùng của đào tạo nghề không chỉ là số lớp được mở, số người được cấp chứng chỉ, mà là bao nhiêu người có việc làm, bao nhiêu hộ được nâng cao thu nhập, bao nhiêu mô hình sản xuất tăng giá trị…

Với lợi thế đặc biệt vì đứng giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và mạng lưới hợp tác xã - nơi trực tiếp tổ chức sản xuất và sử dụng lao động, ông Ngô Ngọc Khánh, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố thông tin, thời gian tới, Liên minh Hợp tác xã tiếp tục nắm sát tình hình hoạt động của các hợp tác xã, tổ hợp tác và nhu cầu nhân lực ở từng lĩnh vực như nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản, chế biến nông sản, dịch vụ nông nghiệp… Từ đó phối hợp địa phương và cơ sở giáo dục nghề nghiệp xác định nghề cần đào tạo, tránh tình trạng “học xong nhưng khó tìm việc”.

Mặt khác, thông qua mạng lưới hợp tác xã, việc đào tạo nghề có thể linh hoạt tổ chức ngay tại vùng sản xuất, trang trại, làng nghề, cơ sở chế biến. Nội dung học vì vậy sát hơn với thực tế, chú trọng kỹ năng thực hành, ứng dụng máy móc, công nghệ số, quy trình sản xuất an toàn và tiêu chuẩn thị trường, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người học và hướng tới mục tiêu nâng cao thu nhập và cải thiện cuộc sống của lao động tại khu vực nông thôn.