Góp sức chăm lo người cao tuổi

Thêm nguồn lực từ cộng đồng

Ở tuổi 90, cụ Đỗ Thị Hợi ở phố Đào Nhuận (phường Lê Chân) sống cùng người con trai khuyết tật; các con gái đều ở xa. Cuộc sống của hai mẹ con chủ yếu dựa vào hơn 3 triệu đồng tiền tuất của chồng cụ và hơn 1 triệu đồng trợ cấp dành cho người con khuyết tật.

Ngày 1/10 vừa qua, tại lễ phát động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam tổ chức ở Hải Phòng, cụ Hợi được khám mắt miễn phí, nhận quà của Trung ương, thành phố với tổng trị giá 4 triệu đồng. Với cụ Hợi, sự hỗ trợ không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn là nguồn động viên tinh thần, thể hiện sự quan tâm của chính quyền, cộng đồng đối với người cao tuổi.

Theo Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Lê Chân Phạm Thị Vượng, trong Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm nay, 65 cụ có hoàn cảnh khó khăn được tặng quà, mỗi suất trị giá 300.000 đồng. Kinh phí do các chi hội người cao tuổi tổ dân phố chủ động vận động từ nguồn xã hội hóa.

Hội Người cao tuổi xã Tứ Kỳ đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của Quỹ Chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi. Việc vận động được thực hiện theo từng nhóm như cán bộ hưu trí, cán bộ, công chức, người lao động, doanh nghiệp và hộ gia đình, với mức đóng góp phù hợp điều kiện của từng nhóm.

Ông Lê Văn Phương, Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Tứ Kỳ cho biết cán bộ hội chủ động gửi thư kêu gọi hoặc trực tiếp gặp gỡ các doanh nghiệp, nhà hảo tâm trong và ngoài xã để vận động ủng hộ. Việc vận động được gắn với trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và tình cảm, sự hướng về quê hương của những người con Tứ Kỳ đang sinh sống, làm việc xa quê.

Ở chi hội thôn Thái An (xã Tứ Kỳ), việc huy động nguồn lực từ các gia đình, dòng họ giúp cho hoạt động chúc thọ người cao tuổi ngày càng trang trọng, bài bản. Dịp Xuân Bính Ngọ 2026, hơn 50 cụ được tặng quà chúc thọ từ địa phương và cộng đồng với tổng trị giá hơn 18,3 triệu đồng.

Yếu tố quan trọng để duy trì nguồn lực là sử dụng quỹ đúng mục đích, công khai, minh bạch, tạo niềm tin cho tổ chức, cá nhân ủng hộ. Quỹ được chi cho hoạt động chúc thọ, hỗ trợ người cao tuổi khó khăn và tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao nhân dịp lễ, Tết, Tháng hành động vì người cao tuổi… Đến cuối tháng 6/2026, Quỹ Chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi của xã còn hơn 152 triệu đồng.

Tại xã Khúc Thừa Dụ, nguồn lực xã hội hóa đang được phát huy hiệu quả trong chăm sóc người cao tuổi. Giải bóng chuyền hơi người cao tuổi tổ chức tháng 9 vừa qua, Hội Người cao tuổi xã vận động doanh nghiệp, nhà hảo tâm trao quà tặng các cụ neo đơn, mắc bệnh nặng và có hoàn cảnh khó khăn.

Thường xuyên đồng hành với hoạt động hội, dịp này, ông Bùi Trọng Tấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn đầu tư KLB hỗ trợ 10 triệu đồng. Cùng với sự đóng góp của các nhà hảo tâm khác, Hội Người cao tuổi xã trao hơn 160 suất quà, trị giá từ 200.000 - 500.000 đồng/suất tặng người cao tuổi.

Tháo gỡ vướng mắc

Việt Nam đang có tốc độ già hóa dân số nhanh, dự báo tỷ lệ người cao tuổi chiếm từ 17 - 18% dân số cả nước vào năm 2030 và đạt khoảng 20% vào năm 2038. Tại Hải Phòng, người cao tuổi chiếm hơn 15% dân số thành phố.

Số người cao tuổi tăng kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe, trợ giúp xã hội, đời sống tinh thần tăng theo. Trong điều kiện ngân sách có hạn, xã hội hóa trở thành một trong những giải pháp cần thiết để bổ sung nguồn lực cho công tác chăm sóc, phát huy vai trò người cao tuổi.

Đến cuối năm 2025, Quỹ Chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi toàn thành phố là hơn 17,68 tỷ đồng, bình quân hơn 155 triệu đồng/xã, phường, đặc khu. Đến cuối tháng 6/2026, Hội Người cao tuổi các địa phương quản lý, phát triển quỹ hội viên (chân quỹ) với tổng số dư hơn 137,19 tỷ đồng. Một số địa phương còn khuyến khích con cháu xây dựng quỹ phụng dưỡng ông bà, cha mẹ do gia đình tự quản lý.

Việc duy trì, phát triển nguồn lực này đang đứng trước nhiều khó khăn. Đại diện Hội Người cao tuổi tại một số địa phương phản ánh, từ tháng 7/2025 đến nay, hoạt động hội gặp khó do thiếu trụ sở làm việc, chưa được hỗ trợ kinh phí hoạt động cũng như phụ cấp, thù lao cho đội ngũ cán bộ hội.

Tại nhiều nơi, việc vận động Quỹ Chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi chưa được triển khai trở lại, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn lực dành cho các hoạt động thăm hỏi, hỗ trợ người cao tuổi cũng như phong trào văn hóa, thể thao ở cơ sở.

Ông Phạm Quang Sản, Ủy viên Ban Thường vụ, Thường trực Hội Người cao tuổi thành phố cho biết Hội Người cao tuổi thành phố đã hướng dẫn các hội cơ sở căn cứ tình hình thực tế, chủ động báo cáo, đề xuất cấp ủy, chính quyền và MTTQ cấp xã tổ chức vận động xây dựng Quỹ Chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi.

Các địa phương tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực, bám sát Kế hoạch số 154 của Sở Y tế và Kế hoạch số 04 của Hội Người cao tuổi thành phố về triển khai các hoạt động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026.

Hiện việc tổ chức, hoạt động của Quỹ Chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi được thực hiện theo Nghị định số 03/2026/NĐ-CP ngày 9/1/2026 của Chính phủ. Tuy nhiên, một số quy định về thủ tục thành lập quỹ và tài sản đóng góp để thành lập quỹ còn khó áp dụng vào thực tế địa phương.

Hội Người cao tuổi thành phố kiến nghị Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam đề xuất các bộ, ngành liên quan nghiên cứu sửa đổi, hoàn thiện quy định theo hướng thuận lợi hơn, tạo điều kiện cho địa phương thành lập và vận động Quỹ Chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi.