IMF cảnh báo áp lực lạm phát và nợ công gia tăng toàn cầu

Phát biểu tại Singapore ngày 7/10, trước thềm Hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Bangkok (Thái Lan), Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva cảnh báo kinh tế toàn cầu đang chịu nhiều sức ép, trong đó làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) mới tạo động lực tăng trưởng ở một số ít quốc gia.

Theo bà Georgieva, sự bùng nổ đầu tư xây dựng hạ tầng AI đang tạo cú hích cho tăng trưởng, nhưng lợi ích kinh tế từ xu hướng này chưa được phân bổ rộng rãi. Trong khi đó, các cú sốc về năng lượng, thực phẩm, thuế quan, chi tiêu quốc phòng và nợ công ở mức cao có thể tiếp tục làm gia tăng áp lực lạm phát.

Người đứng đầu IMF cho rằng tình trạng thắt chặt nguồn cung hàng hóa thiết yếu do xung đột tại Trung Đông và Ukraine dự kiến còn kéo dài đến năm 2027. Cùng với đó, lợi suất trái phiếu tăng mạnh đang làm gia tăng áp lực ngân sách đối với những chính phủ có mức nợ cao.

Bà Georgieva kêu gọi các ngân hàng trung ương duy trì chính sách tiền tệ thận trọng, đồng thời cảnh báo những quốc gia đã quen với tình trạng thâm hụt ngân sách lớn sẽ phải đưa ra các quyết định chính trị khó khăn để kiểm soát tài chính công.

Hội nghị kéo dài một tuần tại Bangkok quy tụ các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương hàng đầu, diễn ra trong bối cảnh thị trường trái phiếu chính phủ biến động mạnh. Lợi suất trái phiếu tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản đồng loạt lên các mức cao nhất trong nhiều năm. Theo Viện Tài chính Quốc tế (IIF), tổng nợ toàn cầu hiện vượt 365.000 tỷ USD.

Đợt bán tháo trái phiếu gia tăng sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào tháng 2/2026, làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và đẩy chi phí năng lượng tăng trên toàn cầu. Bà Georgieva nhận định cú sốc năng lượng dù lớn nhưng đến nay vẫn trong tầm kiểm soát.

Tuy nhiên, lãnh đạo IMF cảnh báo áp lực giá cả có thể tiếp tục gia tăng khi nhu cầu năng lượng tăng trong mùa lạnh ở Bắc Bán cầu và các quốc gia đẩy mạnh bổ sung nguồn dự trữ.

Trong khi đó, dòng vốn đầu tư vào AI và kỳ vọng về những lợi ích kinh tế từ công nghệ này tiếp tục thúc đẩy thị trường chứng khoán lên các mức cao mới. Xu hướng này cũng giúp các quốc gia châu Á là trung tâm sản xuất chip và thiết bị công nghệ ghi nhận doanh thu xuất khẩu kỷ lục.

Dù vậy, sự phát triển nhanh của AI đang đặt ra những thách thức mới. Công nghệ này không chỉ làm gia tăng nhu cầu năng lượng mà còn có nguy cơ nới rộng khoảng cách bất bình đẳng kinh tế giữa các quốc gia và nhóm dân cư.