Cẩn trọng trước bẫy 'chuyển khoản nhầm'

Bẫy ảo từ những giao dịch chuyển tiền

Những khoản tiền từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng bất ngờ được chuyển vào tài khoản cá nhân không chỉ khiến người nhận hoang mang mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không xác minh rõ nguồn gốc.

Tháng 9 vừa qua, chị Lương Thị H. ở phường Lê Thanh Nghị bất ngờ nhận được gần 20 triệu đồng từ một tài khoản lạ. Không biết người gửi là ai, vì sao chuyển tiền nên chị không sử dụng ngay. Sau đó khoảng 30 phút chị nhận được một cuộc điện thoại từ số lạ bảo vừa chuyển vào số tài khoản của chị gần 20 triệu đồng. Người này gửi cho chị mã QR số tài khoản ngân hàng và báo chị H. chuyển lại. Do theo dõi tin tức được biết có nhiều vụ việc lừa đảo, chị H. không chuyển khoản lại ngay mà đến cơ quan công an trình bày vụ việc. Qua công tác xác minh, phối hợp với ngân hàng cho thấy đây là tài khoản ảo với số tiền chuyển khoản là ảo, không có thật. Tài khoản của chị thực chất không phát sinh, số tiền hiển thị là giao dịch giả. Nếu chị H. chuyển khoản lại sẽ bị mất tiền thật.

Chị H. cho biết: “Tôi làm kinh doanh nên nhiều khi thông báo số tài khoản của mình trên Zalo, Facebook cho bạn bè, khách hàng chuyển khoản. Có thể vì thế mà thông tin cá nhân đã bị lấy cắp, bị các đối tượng lừa đảo lợi dụng”.

Chị Nguyễn Thị T. (ở phường Gia Viên) từng trở thành nạn nhân của một chiêu trò lừa đảo tinh vi, bị chiếm đoạt khoảng 15 triệu đồng. Ban đầu, chị nhận được mã khuyến mãi đồ gia dụng. Sau khi quét mã, chị được tặng một chiếc chảo chống dính trị giá khoảng 2 triệu đồng. Tiếp đó, đối tượng hướng dẫn chị truy cập một đường link để kích hoạt chương trình ưu đãi. Sau khi thực hiện, chị T. thấy tài khoản ngân hàng được cộng thêm khoảng 5 triệu đồng. Để tạo lòng tin, đối tượng gọi điện thông báo đã chuyển khoản nhầm vào tài khoản của chị và đề nghị hoàn trả. Tin tưởng thông tin này, chị T. đã chuyển trả số tiền theo yêu cầu, dù không đồng ý mua thêm hàng hóa để nhận khuyến mãi. Tuy nhiên, ngay sau đó, chị phát hiện toàn bộ số tiền khoảng 15 triệu đồng trong tài khoản đã bị chiếm đoạt.

Thượng tá Trần Hoài Nam, Trưởng Công an xã Hà Bắc cho biết, hiện nay, chiêu thức cố tình chuyển khoản nhầm để lừa đảo, chiếm đoạt tiền đang diễn ra phổ biến. Theo đó, chiêu thức lừa đảo này chủ yếu nhắm tới những người nhẹ dạ cả tin, những người để lộ thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng. Sau khi cố tình chuyển khoản nhầm, các đối tượng lừa đảo sẽ tiếp tục thực hiện các kịch bản như mạo danh ngân hàng gọi điện hoặc gửi tin nhắn thông báo về việc có người chuyển nhầm và yêu cầu khách hàng truy cập đường link website mạo danh nhằm dẫn dụ lấy thông tin như tên truy cập, mật khẩu, mã OTP để chiếm đoạt tiền trong tài khoản. Kẻ lừa đảo sẽ giả danh là người thu hồi nợ của một công ty tài chính nào đó để liên hệ với nạn nhân và yêu cầu người này trả lại số tiền kia như một khoản vay cùng với một khoản lãi suất cao…

Tỉnh táo trước giao dịch bất thường

Thượng tá Nguyễn Văn Hải, Phó Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố) cho biết, trước thực trạng đó, Công an Hải Phòng khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, nhất là tình trạng giả danh cơ quan pháp luật, ngân hàng, sử dụng công nghệ AI (Deepfake) giả mạo hình ảnh, giọng nói người thân để vay tiền, dụ dỗ tham gia các công việc trực tuyến như cộng tác viên chốt đơn, xem video nhận thưởng nhưng yêu cầu nạp tiền trước để chiếm đoạt tài sản. Ngoài ra, các đối tượng còn gửi tin nhắn giả mạo thông báo trúng thưởng, kêu gọi đầu tư hoặc yêu cầu xác minh tài khoản, dẫn dụ người dân truy cập đường link giả để đánh cắp thông tin và chiếm đoạt tiền.

Để chủ động phòng ngừa, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần thực hiện quy tắc “3 không, 2 nên”: Không cung cấp thông tin cá nhân, số căn cước công dân, mật khẩu, mã OTP cho người khác; không chuyển tiền vào tài khoản lạ theo yêu cầu qua điện thoại khi chưa xác minh rõ; không truy cập đường link không rõ nguồn gốc. Nên kích hoạt bảo mật hai lớp, cập nhật dữ liệu sinh trắc học trên ứng dụng ngân hàng và chủ động gọi điện trực tiếp để xác minh khi nhận được tin nhắn vay tiền từ người thân.

Luật sư Đinh Ngọc Phán, Trưởng Văn phòng Luật sư Tâm Đức Phúc (Đoàn Luật sư Hải Phòng) cho biết, nếu cố tình không trả lại tài sản sau khi chủ sở hữu hoặc cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chiếm giữ trái phép tài sản theo Điều 176 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Theo đó, hành vi chiếm giữ trái phép tài sản trị giá từ 10 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng có thể bị phạt tiền từ 10 - 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Trường hợp tài sản trị giá từ 200 triệu đồng trở lên, mức phạt tù từ 1 - 5 năm.

Hiện nay, giao dịch trực tuyến ngày càng phổ biến, mỗi người dân cần hình thành thói quen kiểm tra kỹ thông tin khi chuyển tiền, bình tĩnh khi nhận tiền lạ và tuyệt đối không làm theo những yêu cầu thiếu căn cứ.